tag:blogger.com,1999:blog-79060285790609980322011-07-30T20:14:02.920-07:00Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.comBlogger291100tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-77816461554962315822011-04-14T12:02:00.000-07:002011-04-14T12:05:54.588-07:00<div><div id="primary" sizcache="10" sizset="0"><div class="entry" sizcache="10" sizset="0"><div class="post-meta" sizcache="5" sizset="9"><h1 class="post-title" id="post-24274"><span style="color: #38761d; font-size: small;">Η Θεματική Ομάδα Ενέργειας των Οικολόγων – Πράσινων για τα&nbsp;πυρηνικά</span></h1><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/-yt7eJb9gwdU/TadE9hSiHXI/AAAAAAAACXE/ReqhbXODGT4/s1600/ANOIKSH.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="231" r6="true" src="http://2.bp.blogspot.com/-yt7eJb9gwdU/TadE9hSiHXI/AAAAAAAACXE/ReqhbXODGT4/s320/ANOIKSH.jpg" width="320" /></a></div><div class="post-title"><br /></div></div></div></div></div><div></div><div>Η πυρηνική ενέργεια -παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας- συνεχίζει να αποτελεί μια&nbsp;<strong>επικίνδυνη και ασύμφορη επιλογή</strong>&nbsp;στην πορεία για την επίλυση του ενεργειακού προβλήματος της ανθρωπότητας. Εκτός των&nbsp;<a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#01" target="_blank"><span style="color: #006a80;">κινδύνων</span></a>που εγκυμονεί σε όλες τις παραγωγικές φάσεις, το πρόβλημα της<a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#02" target="_blank"><span style="color: #006a80;">&nbsp;οριστικής διάθεσης των αποβλήτων</span></a>&nbsp;και η διάλυση των γηρασμένων πυρηνικών εγκαταστάσεων συνεχίζει να είναι πρακτικά άλυτο και να δημιουργεί μία δυσβάσταχτη κληρονομιά στις επόμενες γενιές και σε βάθος εκατοντάδων ή χιλιάδων ετών. Ακόμη και αν υπήρχε η απαραίτητη τεχνογνωσία για την εξουδετέρωση των επικίνδυνων πυρηνικών αποβλήτων, το<a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#33" target="_blank"><span style="color: #006a80;">κόστος θα ήταν τόσο μεγάλο</span></a>&nbsp;που θα καθιστούσε εξαρχής την πυρηνική τεχνολογία εντελώς ασύμφορη για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος σε ευρεία κλίμακα. Η εξέλιξη της πυρηνικής τεχνολογίας, όσο κι αν είναι αποτέλεσμα σπουδαίων επιστημονικών ανακαλύψεων και σημαντικής εξέλιξης του ανθρώπινου πνεύματος, φαίνεται ότι σκοντάφτει σε<a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#05" target="_blank"><span style="color: #006a80;">&nbsp;εγγενή όρια</span></a>, τα οποία την καθιστούν ασύμφορη και επιζήμια για την ανθρωπότητα και για την υπόλοιπη ζωή στον πλανήτη.</div><div sizcache="5" sizset="13"><br /></div><div sizcache="5" sizset="17">Είναι βέβαιο ότι εάν τα κονδύλια από τις άμεσες ή έμμεσες επιδοτήσεις προς την πυρηνική ενέργεια διοχετεύονταν σε έρευνα και εφαρμογές στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην εξοικονόμηση, το ενεργειακό πρόβλημα θα ήταν αυτήν την στιγμή περισσότερο κοντά στην λύση του παρά σε αδιέξοδο. <span id="more-24274"></span>Ακόμη, η υιοθέτηση της πυρηνικής σχάσης για παραγωγή ρεύματος, εκτός από τεχνολογική επιλογή είναι μία έντονα απόφαση με έντονες κοινωνικές διαστάσεις, γιατί αφενός οι κίνδυνοι αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους ακόμη και πέρα από εθνικά σύνορα και αφετέρου τα ίδια τα χαρακτηριστικά της τεχνολογίας και των εγκαταστάσεων οδηγούν σε μία&nbsp;<a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#06" target="_blank"><span style="color: #006a80;">στρατιωτικού και συγκεντρωτικού τύπου δομή του ενεργειακού συστήματος αλλά και της κοινωνίας</span></a>.</div>Είναι πλέον κοινός τόπος, όχι μόνο στους επιστήμονες αλλά ακόμα και σε κυβερνήσεις ή στην ΕΕ πως αντιμετώπιση της ενεργειακής και κλιματικής κρίσης περνά από τη&nbsp;<strong>μείωση των ενεργειακών αναγκών, τη βελτίωση του βαθμού απόδοσης των διεργασιών και την ευρεία επέκταση της χρήσης ήπιων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας</strong>&nbsp;με πρωτοπόρους φυσικά τις ανεπτυγμένες χώρες. Η Αιολική Ενέργεια, τα Παθητικά και Ενεργητικά Ηλιακά Συστήματα, τα Φωτοβολταϊκά, η Βιομάζα, το Βιοαέριο, η Γεωθερμία, η Υδραυλική Ενέργεια μπορούν ακόμη και με τον σημερινό βαθμό τεχνολογικής ωριμότητας να καλύψουν ένα σημαντικό μέρος των ενεργειακών αναγκών μας. Πλήθος επιστημονικών μελετών δείχνουν πως είναι ρεαλιστικό το 2050 η οικονομία μας να έχει απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα και την πυρηνική ενέργεια και να βασίζεται αποκλειστικά σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.<br />Ως Οικολόγοι Πράσινοι υποστηρίζουμε&nbsp;<strong>την ταχύτερη δυνατή –μέχρι το 2030- απεξάρτηση της ΕΕ αλλά και ολόκληρου του πλανήτη από την πυρηνική τεχνολογία</strong>.<br />Άμεσα πρέπει:<br /><ul><li><strong>να ξεκινήσει το κλείσιμο των πυρηνικών σταθμών που παρουσιάζουν σημαντικό ρίσκο, όπως αυτοί που βρίσκονται σε σεισμογενείς περιοχές, που διαθέτουν συστήματα συγκράτησης ενός επιπέδου ή μονά συστήματα ψύξης, που κατασκευάστηκαν πριν το 1980 και αυτών που έχουν παρουσιάσει προβλήματα στο παρελθόν,</strong> </li><li><strong>να παγώσουν τα σχέδια για κατασκευή νέων πυρηνικών σταθμών σε γειτονικές χώρες,</strong> </li><li><strong>να εφαρμοστούν οι αυστηρότερες δυνατές προδιαγραφές για τους σταθμούς εκείνους που θα συνεχίσουν να λειτουργούν στη μεταβατική περίοδο και</strong> </li><li><strong>να τερματισθούν όλες οι άμεσες ή έμμεσες επιδοτήσεις προς την πυρηνική ενέργεια, τα δε αντίστοιχα κονδύλια έρευνας της ΕΕ που θα εξοικονομηθούν να διοχετευθούν προς την έρευνα και βελτίωση των τεχνολογιών εξοικονόμησης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.</strong> </li></ul>Σε επίπεδο πολιτών πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως η ενεργειακή επανάσταση που τόσο έχουμε ανάγκη, είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, αν δε συνοδεύεται από μια ριζική αλλαγή στο πώς αντιμετωπίζουμε την «ενεργειακή επάρκεια». Με δεδομένο το τέλος της φτηνής και άφθονης ενέργειας, η λογική που αντιμετωπίζει γενικά και άκριτα την ενέργεια ως «λαϊκό δικαίωμα» και «κοινωνικό αγαθό» είναι ξεπερασμένη. Στη θέση του «δικαιώματος στην κατανάλωση» πρέπει να βάλουμε το «<strong>δικαίωμα στην εξοικονόμηση και στη βιωσιμότητα</strong>». Χρειάζεται να επανεξετάσουμε το ποια ενέργεια, πόση ενέργεια και με ποιον τρόπο καταναλώνουμε αλλά και τις ανάγκες που «πρέπει» να εξυπηρετήσουμε, χωρίς να υποθηκεύουμε το μέλλον ολόκληρου του πλανήτη.<br /><div sizcache="5" sizset="18"><em sizcache="5" sizset="18">Όλες οι ανακοινώσεις των Οικολόγων Πράσινων για την πυρηνική ενέργεια εδώ:&nbsp;<a href="http://ecogreens-gr.org/climate/tag/nuclear/" target="_blank"><span style="color: #006a80;">http://ecogreens-gr.org/climate/tag/nuclear/</span></a></em></div><div sizcache="5" sizset="19"><em sizcache="5" sizset="19">Δείτε και μια συλλογή κειμένων για τους “<a href="http://www.gef.eu/publication/news/myths-of-nuclear-power-a-guide/" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Μύθους της πυρηνικής ενέργειας</span></a>” από το Ευρωπαϊκό Πράσινο Ινστιτούτο.</em></div><div align="center"><em>* * *</em></div><em>Ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση των λόγων για τους οποίους είμαστε αντίθετοι στην πυρηνική ενέργεια.</em><br /><div sizcache="5" sizset="20"><strong sizcache="5" sizset="20"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#00" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Η Θεωρία, η Τεχνολογία και η Ιστορική Εμπειρία</span></a></strong></div><div sizcache="5" sizset="21"><strong sizcache="5" sizset="21"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#01" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Α.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Η επικινδυνότητα των πυρηνικών εγκαταστάσεων</span></a></strong><strong><br /></strong><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#11" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Α1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ραδιενέργεια</span></a><br /><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#12" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Α2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ο “μαθηματικός κίνδυνος”</span></a></div><div sizcache="5" sizset="24"><strong sizcache="5" sizset="24"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#02" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Β.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Το άλυτο θέμα της απόθεσης-φύλαξης των πυρηνικών αποβλήτων</span></a></strong><strong><br /></strong><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#21" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Β1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Παράγονται σήμερα, υπάρχουν για πάντα</span></a><br /><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#22" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Β2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Απόβλητα και όπλα</span></a></div><div sizcache="5" sizset="27"><strong sizcache="5" sizset="27"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#03" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Γ.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας πυρηνικών εργοστασίων</span></a></strong><strong><br /></strong><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#31" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Γ1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Πλασματικοί προϋπολογισμοί και πραγματικό κόστος</span></a><br /><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#32" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Γ2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Πολύ αργή για να σώσει το κλίμα</span></a></div><div sizcache="5" sizset="30"><strong sizcache="5" sizset="30"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#04" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Δ.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Μικρή συμβολή στην μείωση των εκπομπών&nbsp;</span></a></strong><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#04" target="_blank"><strong><span style="color: #006a80;">CO2</span></strong></a><strong><br /></strong><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#41" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Δ1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Μηδενικά οφέλη στον κύκλο ζωής</span></a><br /><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#42" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Δ2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Επάρκεια πυρηνικού καυσίμου</span></a></div><div sizcache="5" sizset="34"><strong sizcache="5" sizset="34"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#05" target="_blank"><span style="color: #006a80;">Ε.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Η ανελαστικότητα των πυρηνικών εγκαταστάσεων</span></a></strong></div><div sizcache="5" sizset="35"><strong sizcache="5" sizset="35"><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#06" target="_blank"><span style="color: #006a80;">ΣΤ.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Η ακύρωση των δημοκρατικών θεσμών και λειτουργιών της κοινωνίας</span></a></strong><strong><br /></strong><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#61" target="_blank"><span style="color: #006a80;">ΣΤ1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Διαπλοκή και αδιαφάνεια</span></a><br /><a href="http://ecogreens-gr.org/climate/no_nuke/#61" target="_blank"><span style="color: #006a80;">ΣΤ2.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Συγκέντρωση ισχύος</span></a></div><div align="center"><span style="color: #006a80;"></span><br /><hr align="center" size="2" width="693" /></div><h2><strong>Η Θεωρία, η Τεχνολογία και η Ιστορική Εμπειρία</strong></h2>Η τεχνολογία της πυρηνικής ενέργειας βασίζεται στις θεωρητικές και πειραματικές μελέτες που έγιναν από εξέχοντες και καλοπροαίρετους επιστήμονες στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Με την διάσπαση ή την σύντηξη των πυρήνων^&nbsp;των ατόμων μετατρέπεται ύλη σε τεράστια ποσότητα ενέργειας και αυτό οδήγησε τους επιστήμονες να πιστέψουν ότι είχαν πετύχει την επίλυση του ενεργειακού προβλήματος της ανθρωπότητας. Ταυτόχρονα, σε άλλους πολύ λιγότερο κοινωνικούς κύκλους, έγινε αντιληπτό ότι άνοιγαν νέοι δρόμοι στην κατασκευή ισχυρότατων οπλικών συστημάτων ή στην αποκόμισης τεράστιων οικονομικών κερδών.<br />Η υπόθεση, τελικά, δεν εξελίχθηκε κατά τα προσδοκώμενα, αφού εγκαταστάσεις μετατροπής της πυρηνικής ενέργειας σε ηλεκτρικό ρεύμα αποδείχθηκαν ιστορικά ιδιαίτερα επικίνδυνες για το περιβάλλον και την ανθρωπότητα και οι βλάβες του περιβάλλοντος που προκαλούνται τόσο κατά την λειτουργία όσο και σε περίπτωση ατυχημάτων από την παραγωγή και διαφυγή ραδιενεργών αποβλήτων μπορούν να επηρεάσουν ολόκληρο τον πλανήτη και να θέσουν σε κίνδυνο την συνέχιση της ύπαρξης ζωής πάνω σ΄ αυτόν.<br />Σε επίπεδο εφαρμογής, ουσιαστικά η επιστήμη της πυρηνικής τεχνολογίας έχει ολοκληρωθεί εδώ και δεκαετίες, και, παρά τα τεράστια κονδύλια που διατέθηκαν έκτοτε, δεν προέκυψε κάποια ουσιώδης τεχνολογική εξέλιξη σε θέματα απόδοσης και ασφάλειας. Αντιθέτως, η εντατική έρευνα στο τομέα αυτό ανέδειξε το τεράστιο κόστος που συνδέεται με την λήψη στοιχειωδών μέτρων για την αύξηση του βαθμού ασφάλειας των πυρηνικών αντιδραστήρων και ότι εγγενώς η ασφάλεια αυτή δεν θα γίνει ποτέ απόλυτη. Όσον αφορά την σύντηξη, η τεχνολογία της έχει ακόμη πολύ δρόμο μπροστά της και είναι αμφίβολο αν μπορέσει ποτέ να ωριμάσει, αφού τα κονδύλια έρευνας που απαιτούνται είναι τρομακτικά και υπό τις παρούσες οικονομικές συγκυρίες είναι πρακτικά μη διαθέσιμα.<br />Συνεπώς η πυρηνική ενέργεια αποτελεί πλέον ένα καθαρά εμπορικό προϊόν καθώς και ένα μέσο πολιτικής επιβολής.<br />Τα πρώτα εμπορικά πυρηνικά εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας δημιουργήθηκαν στην Ευρώπη την δεκαετία του 50. Οι πιο συνηθισμένοι τύποι αντιδραστήρων είναι αντιδραστήρες συμπιεσμένου ύδατος και αντιδραστήρες ζέοντος ύδατος.<br /><div sizcache="5" sizset="38">Σήμερα λειτουργούν περίπου 444 πυρηνικά εργοστάσια στον πλανήτη παράγοντας το 14% του παγκόσμιου ηλεκτρισμού. Μερικές δεκάδες ακόμη βρίσκονται στο στάδιο εγκατάστασης ή σχεδιασμού. Στην Ευρώπη λειτουργούν 142 πυρηνικά εργοστάσια συνολικής ισχύος 130 GW, στα οποία αντιστοιχεί το&nbsp;<a href="http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Electricity_production_statistics" target="_blank"><span style="color: #006a80;">27,8% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ</span></a>.</div><div sizcache="5" sizset="39">Δείτε αναλυτικά στοιχεία στο&nbsp;<a href="http://www.worldwatch.org/bookstore/publication/world-nuclear-industry-status-report-2010-2011" target="_blank"><span style="color: #006a80;">World Nuclear Industry Status Report 2010-2011</span></a></div><strong>Οι Οικολόγοι Πράσινοι, όπως και το παγκόσμιο οικολογικό κίνημα, είναι απόλυτα αντίθετοι προς την παραγωγή ενέργειας από πυρηνικούς σταθμούς, θεωρώντας ότι η πλήρης εξάλειψη τέτοιων εγκαταστάσεων από τον πλανήτη αποτελεί μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την συνέχιση της ζωής και την μεταστροφή σε μια δίκαια, ισόρροπη και αειφόρα οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα του ανθρώπινου είδους.</strong><br />Οι λόγοι για τους οποίους οι ΟΠ διατυπώνουν αυτήν την απόλυτη αντίθεση είναι οι εξής :<br /><h2><strong>Α.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Η επικινδυνότητα των πυρηνικών εγκαταστάσεων</strong></h2><h3>Α1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ραδιενέργεια</h3>Η ακτινοβολία που συνοδεύει αναγκαστικά κάθε πυρηνική διάσπαση είναι έντονα ιοντίζουσα και ιδιαίτερα επιβλαβής για την ανθρώπινη υγεία. Ανάλογα με την δόση μπορεί να προκαλέσει τον άμεσο θάνατο, την βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη ανάπτυξη καρκίνου και να καταστρέψει τον γενότυπο των ζωντανών κυττάρων. Στην έκθεση ραδιενέργειας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα τα παιδιά και οι έγκυες γυναίκες, όπου φαίνεται ότι τα όρια επίδρασης στην υγεία μπορεί να είναι έως και 1000 φορές μικρότερα από τα διεθνώς υποδειχθέντα όρια.<br />Θεωρητικά κατά την λειτουργία ενός πυρηνικού δεν εκπέμπονται ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Όμως, διεθνείς ανεξάρτητες μετρήσεις δίνουν πολλά συμβάντα υπέρβασης των ορίων γύρω από πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ υπάρχουν ενδείξεις συσχέτισης υψηλότερων δεικτών καρκινογένεσης και επιπλοκών εγκύων στον πληθυσμό που κατοικεί κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.<br />Οι περιβαλλοντικές βλάβες κατά την εξόρυξη του ουρανίου, τον εμπλουτισμό, επεξεργασία, την μεταφορά και αποθήκευση των πυρηνικών καυσίμων και την διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων είναι επίσης πολύ σημαντικές και έχουν δώσει στο παρελθόν πλήθος ατυχημάτων.<br /><h3>Α2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ο “μαθηματικός κίνδυνος”</h3>Τα πυρηνικά εργοστάσια παρουσιάζουν σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) το χαμηλότερο δείκτη ατυχημάτων σε σχέση με άλλα εργοστάσια παραγωγής κάθε είδους καθώς και κάθε άλλη ομάδα τεχνολογικής ανθρώπινης δραστηριότητας. Ακόμη και αν δεχθούμε ότι αυτό είναι αληθινό (πυρηνικά ατυχήματα και διαρροές αποκρύπτονται συστηματικά, αποδεικνύεται πχ ότι και στην πρόσφατη κρίση στην Φουκουσίμα η εταιρεία δεν ανέφερε με ακριβή τρόπο στις αρχές συμβάντα ασφάλειας που είχαν παρουσιασθεί τις δεκαετίες του 80 και του 90 με αποτέλεσμα να παραιτηθούν τρία ανώτερα στελέχη της), η πιθανότητα ατυχήματος από μόνη της δεν αποτελεί επιστημονικό δείκτη ασφάλειας. Η πραγματική παράμετρος που περιγράφει τεχνοκρατικά το θέμα της ασφάλειας μιας διεργασίας είναι ο λεγόμενος “μαθηματικός κίνδυνος”, ο οποίος χονδρικά είναι το γινόμενο της πιθανότητας επί το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Υπολογίζοντας έτσι τον πραγματικό κίνδυνο, τα πυρηνικά εργοστάσια αποτελούν τις πλέον ανασφαλείς εγκαταστάσεις ανά τον κόσμο. Κανένας διεθνής οργανισμός ή εταιρεία δεν μπορεί να εγγυηθεί την ανυπαρξία κινδύνου ατυχήματος. &nbsp;Εκτός αυτού, κίνδυνοι – και πραγματικά ατυχήματα συνέβησαν όντως- προκύπτουν σ΄ όλες τις μονάδες εξόρυξης, επεξεργασίας, εμπλουτισμού, μεταφοράς και αποθήκευσης των πυρηνικών καυσίμων και αποβλήτων.<br />Η καταστροφή στη Fukushima κατέρριψε με τον πιο τραγικό τρόπο τις διαβεβαιώσεις του πυρηνικού λόμπυ, ιδιαίτερα μετά το ατύχημα του Chernobyl, πως η πυρηνική ενέργεια μπορεί να γίνει απόλυτα ελεγχόμενη και ασφαλής. Η μόνη διαβεβαίωση που έχουμε είναι ότι οι υπέρμαχοι της πυρηνικής ενέργειας διακατέχονται από άκρατη υπεροψία και ανήθικη υποστήριξη του προσωπικού τους κέρδους. Χαρακτηριστικό είναι πως τα τρία σημαντικότερα πυρηνικά ατυχήματα (Three Mile Island, Chernobyl, Fukushima) συνέβησαν στις τρεις πιο τεχνολογικά προηγμένες χώρες του κόσμου. Μόνο ανησυχία προκαλεί το τι θα μπορούσε να συμβεί σε μια παγκόσμιας κλίμακας ανάπτυξη πυρηνικών σταθμών. Η πυρηνική ενέργεια θα ενέχει πάντα ένα ρίσκο, αφού είναι αδύνατο να αποκλεισθεί το ανθρώπινο λάθος ή η πρόβλεψη όλων των παραγόντων αστοχίας, και δεν έχουμε κανένα λόγο να αναλαμβάνουμε αυτό το ρίσκο.<br />Όσον αφορά τον κίνδυνο από τρομοκρατικό χτύπημα : κανένας από τους υπάρχοντες αντιδραστήρες δεν είναι δυνατόν να αντεπεξέλθει σε πρόσκρουση ενός μεγάλου επιβατηγού αεροπλάνου.<br />Η εποχή της φτηνής και άφθονης ενέργειας τέλειωσε οριστικά. Μονόδρομο αποτελεί η επείγουσα στροφή προς ένα διαφορετικό παγκόσμιο ενεργειακό μοντέλο χωρίς κανένα πυρηνικό ρίσκο, βασισμένο στην εξοικονόμηση ενέργειας και τις Ανανεώσιμες Πηγές (ΑΠΕ).<br /><h2>Β.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Το άλυτο θέμα της απόθεσης-φύλαξης των πυρηνικών αποβλήτων</h2><h3>Β1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Παράγονται σήμερα, υπάρχουν για πάντα</h3>Η διαχείριση των αποβλήτων είναι, μαζί με τα σοβαρά ατυχήματα, μία από τις συνιστώσες της πυρηνικής τεχνολογίας που θέτει σε κίνδυνο την συνέχιση της ύπαρξης ζωής στον πλανήτη γη.<br />Τα πυρηνικά απόβλητα διακρίνονται σε απόβλητα χαμηλής, μεσαίας και υψηλής ραδιενέργειας, τα οποία ανάλογα με την κατηγορία τους πρέπει να φυλάσσονται για μερικές δεκάδες έως μερικές χιλιάδες χρόνια υπό ελεγχόμενες συνθήκες και συγκεκριμένες προδιαγραφές και πάντα χωρίς να γνωρίζουμε τις πιθανές επιπτώσεις τους στο υπέδαφος και την βιόσφαιρα. Επίσης, πολύ σημαντικός όγκος πυρηνικών αποβλήτων είναι τα ίδια τα πυρηνικά εργοστάσια, των οποίων η μέση διάρκεια ζωής είναι 35 έτη, καθώς μετά πρέπει να αποσυναρμολογηθούν και να αντιμετωπισθούν ως πυρηνικό απόβλητο !<br />Τελικά όλα τα απόβλητα καταλήγουν (η μάλλον πρέπει να καταλήγουν) σε αποθήκευση στα πετρώματα υποβάθρου βαθιά μέσα στην γη. Η διαδικασία επεξεργασίας (υποχρεωτική για τα απόβλητα υψηλής και μεσαίας ραδιενέργειας) και ελεγχόμενης αποθήκευσης στην πραγματικότητα είναι εξαιρετικά ακριβή και δύσκολη, γι αυτό και υπάρχουν μέχρι και “ηθελημένα ατυχήματα” για να τα ξεφορτωθούμε στο βάθος της θάλασσας ή σε άλλα απομακρυσμένα σημεία του πλανήτη. Από την έως τώρα λειτουργία των πυρηνικών εργοστασίων έχουν συσσωρευτεί ανά τον κόσμο πάνω από 150.000 τόνοι αποβλήτων, εκ των οποίων μόνο το 1/3 έχει υποβληθεί σε επεξεργασία και ειδικούς όρους φύλαξης, ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν σε προσωρινές θέσεις φύλαξης ή «εξαφανίζονται» μυστηριωδώς, εξαιτίας οικονομικών ή πολιτικών πιέσεων. Για παράδειγμα, αναφέρθηκε πως στο σταθμό της Fukushima βρίσκονταν αποθηκευμένες πολύ περισσότερες ράβδοι καυσίμου από όσες προέβλεπε ο σχεδιασμός και αν συμβαίνουν τέτοια φαινόμενα στην Ιαπωνία, φανταζόμαστε τι θα μπορούσε να συμβεί σε χώρες με λιγότερο ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου και κράτος δικαίου.<br />Η συνεχώς μεταβαλλόμενη κατάσταση της οικονομίας και της οργάνωσης των κοινωνιών του πλανήτη αποδεικνύει ότι δεν μπορεί να υπάρξει σύστημα ικανό να εγγυηθεί μια ασφαλή επεξεργασία και φύλαξη του συνόλου των πυρηνικών αποβλήτων για τα επόμενα 20.000 χρόνια, ενώ το πιο εντυπωσιακό είναι ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένη επιστημονική μελέτη για την μακροπρόθεσμη εξέλιξη των γεωλογικών συστημάτων από την επίδραση την ραδιενεργούς ακτινοβολίας.<br />Η υποθήκη στις επόμενες γενιές είναι πραγματικά τεράστια.<br /><h3>Β2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Απόβλητα και όπλα</h3>Ένα σύνηθες πυρηνικό εργοστάσιο ισχύος 1.000 MW παράγει ετησίως 30 τόνους απόβλητα υψηλής ραδιενέργειας, 300 τόνους μέσης και 450 τόνους χαμηλής ραδιενέργειας. Ανάλογα με τον τύπο του αντιδραστήρα, σε ένα τόνο πυρηνικού απόβλητου περιέχονται 10 κιλά πλουτωνίου, ποσότητα αρκετή για την κατασκευή μίας πυρηνικής βόμβας. Χώρες με πολιτική αστάθεια ή με έντονα συνοριακά προβλήματα χρησιμοποιούν τα πυρηνικά εργοστάσια για να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα και να επιβληθούν στους γείτονές τους, αφού η συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών, στο όνομα της «ειρηνικής» χρήσης ουσιαστικά επιτρέπει στις χώρες-μέλη να έχουν πρόσβαση σε τεχνολογίες εμπλουτισμού και διαχωρισμού πλουτωνίου που είναι απαραίτητες για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Επίσης, το απεμπλουτισμένο ουράνιο που περιέχεται στα απόβλητα χρησιμοποιείται για την κατασκευή συμβατικών και ραδιενεργών όπλων μεγάλης αποτελεσματικότητας (βλ. Πόλεμο στο Ιράκ). Επομένως, η ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας πάει χέρι-χέρι με τα πυρηνικά όπλα.<br />Η ενεργειακή και η κλιματική κρίση απαιτούν επείγουσες απαντήσεις. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε μερικές δεκαετίες για «ασφαλείς» τεχνολογίες, ούτε έχουμε λόγο να διοχετεύουμε δισεκατομμύρια σε τέτοιες έρευνες τη στιγμή που μπορούμε να τα επενδύουμε σε δοκιμασμένες και οικονομικά ανταγωνιστικές λύσεις, όπως η εξοικονόμηση ενέργειας και οι ανανεώσιμες πηγές.<br /><h2>Γ.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας πυρηνικών εργοστασίων</h2><h3>Γ1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Πλασματικοί προϋπολογισμοί και πραγματικό κόστος</h3>Ακόμα και αν αγνοούσαμε εντελώς τους σοβαρούς κινδύνους που δημιουργούν οι πυρηνικές εγκαταστάσεις, υπάρχει ένας ακόμη λόγος για τον οποίο θα έπρεπε να απορρίψουμε την ενεργειακή λύση των πυρηνικών: πρόκειται για μια πανάκριβη επιλογή. Καταρχάς, η εμπειρία δείχνει πως σε μόνιμη βάση υπάρχει μια υποεκτίμηση του κόστους κατασκευής ενός &nbsp;πυρηνικού σταθμού. Κυρίως όμως, στο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού από πυρηνική ενέργεια δεν συμπεριλαμβάνονται τα κόστη ασφάλειας, διαχείρισης αποβλήτων και αποξήλωσης σταθμών, τα οποία τελικά επιβαρύνουν το κοινωνικό σύνολο μέσω των κρατικών προϋπολογισμών. Η κυβέρνηση της Βρετανίας πχ εκτιμά πως το κόστος αποξήλωσης των σταθμών είναι αντίστοιχο με το κόστος κατασκευής τους, για τον λόγο αυτό και τελευταία γίνονται προσπάθειες για επιμήκυνση του χρόνου λειτουργίας των πυρηνικών εργοστασίων, γεγονός που με βάση τους στατιστικούς πίνακες αυξάνει την πιθανότητα ατυχήματος. Το κόστος του σχεδιαζόμενου αποθετηρίου αποβλήτων στο Yucca Mountain στη Νεβάδα έχει ήδη υπερβεί τα 90 δις $. Στην Ευρώπη, οι χρηματοδοτήσεις της Κομισιόν για έρευνα για την πυρηνική σύντηξη είναι πενταπλάσιες των αντίστοιχων για εξοικονόμηση και ΑΠΕ μαζί. Μην ξεχνάμε, τέλος, πως το ρίσκο ενός ατυχήματος και τα ισοδύναμα κόστη ασφάλισης πάλι τα αναλαμβάνει η κοινωνία. Σε παγκόσμιο επίπεδο και ύστερα από σχεδόν 50 χρόνια λειτουργίας, βελτιώσεων και κρατικών επιδοτήσεων, κανένας πυρηνικός σταθμός δεν είναι οικονομικά ανταγωνιστικός στην ελεύθερη αγορά χωρίς τις κρατικές επιδοτήσεις. Σε κάθε περίπτωση, το συνολικό κόστος της πυρηνικής ενέργειας είναι σαφώς μεγαλύτερο εκείνου των ΑΠΕ και αυτό πλέον αποδεικνύεται από σχετικές μελέτες που εκπονούνται από οργανισμούς και οικονομικά ινστιτούτα παγκόσμιου κύρους.<br /><h3>Γ2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Πολύ αργή για να σώσει το κλίμα</h3>Η κατασκευή ενός πυρηνικού σταθμού απαιτεί χρονικό διάστημα τουλάχιστον 12 ετών, γεγονός που απαιτεί μακροπρόθεσμη ακριβή πρόβλεψη των οικονομικών παραμέτρων μέσα σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη και επιδεινούμενη παγκόσμια οικονομία. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, από την άλλη, επιβάλλει τη λήψη άμεσων μέτρων που μόνο η εξοικονόμηση και οι ΑΠΕ μπορούν να δώσουν. Η πυρηνική ενέργεια μπορεί να παράγει μόνο ηλεκτρισμό και, ακόμα κι αν κατασκευάζονταν 1000 νέοι πυρηνικοί σταθμοί, η παραγωγή τους θα κάλυπτε μόλις το 4% της παγκόσμιας συνολικής κατανάλωσης ενέργειας, χωρίς μάλιστα να είναι βέβαιο πως υπάρχουν επαρκή αποθέματα ουρανίου. Η συμβολή της, συνεπώς, στην παγκόσμια οικονομία<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-7781646155496231582?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-15216775140789450782010-08-18T15:47:00.000-07:002010-08-18T15:49:39.300-07:00- <b>Ένα ολιστικό μοντέλο για την ανθρώπινη οικονομία </b><br />Του Γιώργου Καρακατσάνη<br /><br />Ένα γεγονός ορόσημο στο οποίο δεν δόθηκε η πρέπουσα σημασία τόσο από τα μέσα ενημέρωσης όσο και από τον εξειδικευμένο οικονομικό τύπο, ήταν η απόδοση του βραβείου Νόμπελ Οικονομίας 2009 στην Elinor Ostrom, μέλος του εκδοτικού συμβουλίου του περιοδικού “Ecological Economics” που εκδίδεται από την International Society of Ecological Economics (ISEE). Η πράξη αυτή κατέδειξε απερίφραστα την κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί η επιστήμη των Οικονομικών από τη νέα δεκαετία κιόλας.<br /><br />Τα Οικολογικά Οικονομικά αποτελούν έναν από τους πλέον ανερχόμενους κλάδους, που αφενός φιλοδοξούν να καθιερωθούν ως ξεχωριστή σχολή οικονομικής σκέψης, αφετέρου να αντικαταστήσουν το –πλέον ανεπαρκές- νεοκλασικό μοντέλο, ως πληρέστερη θεωρία που είναι ικανή να περιγράψει επαρκώς τη σχέση μεταξύ φυσικών και κοινωνικών συστημάτων. Κατά βάση, η κριτική τους προς τη νεοκλασική θεωρία αφορά στον κατακερματισμό της οικονομικής σκέψης και στην υπερβολική αναγωγή όλων των ανθρώπινων δράσεων σε ατομικιστική οικονομική συμπεριφορά. Η μηχανιστική αυτή λογική παραβιάζει τις αντιλήψεις ακόμα και των σημαντικότερων μαθηματικών θεμελιωτών της οριακής θεωρίας –προγόνου της νεοκλασικής- όπως του Alfred Marshall ο οποίος είχε διατυπώσει πολύ πετυχημένα στο έργο του “Principles of Economics” (1890): «Η Οικονομική είναι μια επιστήμη της ζωής, περισσότερο κοντινή με τη Βιολογία παρά με τη Μηχανική».<br /><br />Σε αντίθεση με τη νεοκλασική θεωρία, ο κλάδος των Οικολογικών Οικονομικών είναι διεπιστημονικός και «μεθοδολογικά ανοικτός». Εστιάζει στην ολοκληρωμένη (integrated) ανάλυση των οικονομικών και φυσικών δομών του πλανήτη, γι’ αυτό και επιτρέπει τη χρήση μεθόδων από ποικιλία κλάδων τόσο των φυσικών επιστημών -όπως η Ανθρωπολογία, η Βιολογία και η Οικολογία- όσο και των κοινωνικών, όπως η Ιστορία και η Κοινωνιολογία. Σκοπός τους είναι πρωτίστως να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο τα φυσικά συστήματα αλληλοϋποστηρίζονται, αφετέρου να εφαρμόσουν αυτές τις αρχές και στην ανθρώπινη οικονομία. Η εμπειρική υποστήριξη της θεωρίας περιλαμβάνει θερμοδυναμική ανάλυση και Θεωρία Συστημάτων αντί για νομισματική ανάλυση και θεωρία προτιμήσεων που χρησιμοποιεί σχεδόν εξολοκλήρου η νεοκλασική θεωρία.<br /><br />Για τα Οικολογικά Οικονομικά η αλληλεπίδραση μεταξύ των συστημάτων είναι κυκλική. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει πως ό,τι διαταραχή προκληθεί τώρα στο οικοσύστημα, θα επηρεάσει την ανθρώπινη οικονομία μετά από κάποιο χρόνο (χρονική υστέρηση). Η ανθρώπινη οικονομία δεν είναι παρά ένα από τα πολλά συστήματα της Φύσης, με τα οποία ανταλλάσει συνεχώς μάζα και ενέργεια. Συγκεκριμένα, εισάγει «υψηλής ποιότητας» ενέργεια και ύλη (π.χ μέταλλα, βιομάζα, κλιματική σταθερότητα), μετασχηματίζει ένα μέρος τους σε «χρήσιμα αγαθά», και απορρίπτει το υπόλοιπο ως ύλη και ενέργεια «χαμηλής ποιότητας», δηλαδή ρύπους (σκωρίες, τοξικά απόβλητα, αέρια του θερμοκηπίου κ.α.). Ωστόσο, η δυνατότητα της Φύσης ως αποδέκτη ρύπανσης (Φέρουσα Ικανότητα) είναι πεπερασμένη. Συνεπώς, η διαρκώς αυξανόμενη πίεση προς το οικοσύστημα με απόρριψη όλο και περισσότερων ρύπων, μειώνει την ικανότητα του οικοσυστήματος να τους αποσυνθέτει και να αναπαράγει την υψηλή ποιότητα της ενέργειας και της ύλης, δηλαδή να υποστηρίζει την ίδια τη ζωή. Αυτό είναι κάτι που τα Οικολογικά Οικονομικά εισάγουν εξ υποθέσεως στα μοντέλα τους. Αντίθετα, στη νεοκλασική θεωρία δεν υπάρχει κανένας θεωρητικός μηχανισμός που να προβλέπει τις συνέπειες της «υπερφόρτωσης» του οικοσυστήματος στην ανθρώπινη οικονομία.<br /><br />Η ολοκληρωμένη περιγραφή της οικονομίας και της φύσης σ’ ένα ενιαίο θεωρητικό σύστημα αποτελεί παλαιό αίτημα. Η πρώτη απόπειρα που τεκμηρίωσε θεωρητικά αυτή τη σχέση έγινε το 1926 από τον νομπελίστα Χημείας Frederic Soddy ο οποίος στρεφόμενος στο οικονομικό ζήτημα, διατύπωσε στο κλασικό έργο του “Wealth, Virtual Wealth and Debt: The solution of the economic paradox” πως η ενέργεια αποτελεί ιστορικά το θεμελιώδες αγαθό των ανθρώπινων οικονομιών, δίχως όμως να εξάγει ένα ολοκληρωμένο σύστημα μαθηματικών σχέσεων που να περιγράφουν πλήρως τη θεωρία του. Στα μέσα του προηγούμενου αιώνα, αρκετοί οικονομολόγοι αναβίωσαν αυτή την ιδέα, με τον Kenneth Boulding να αποτελεί την πιο καινοτόμα προσωπικότητα στο χώρο των οικονομικών, αναδιατυπώνοντας το «οικονομικό ζήτημα» με περιβαλλοντικά πλέον θεμέλια, αναζωογονώντας έτσι την κλασικότητα των οικονομικών σπουδών. Το άρθρο του“The Economics of the Coming Spaceship Earth” (1966), ήταν ένα από τα διορατικότερα άρθρα της εποχής που πραγματεύονταν την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής ηθικής στην ανθρώπινη οικονομία. Στον Boulding επίσης θα πρέπει να χρεωθεί και η καθιέρωση του όρου «Εξελικτικά Οικονομικά» (Evolutionary Economics).<br /><br />Η δεκαετία του ’70 αποτέλεσε την περίοδο ραγδαίας εξάπλωσης του οικολογικού κινήματος και έξαρσης της συγγραφικής δραστηριότητας πάνω στην οικολογική βάση της ανθρώπινης οικονομίας. Η μεθοδολογία πολλών εκ των πλέον πρωτότυπων έργων που γράφτηκαν εκείνη την περίοδο, διδάσκεται ακόμη και σήμερα σε περίβλεπτα πανεπιστήμια του κόσμου, όπως το πασίγνωστο “The Limits to Growth” (Τα Όρια στη Μεγέθυνση, 1972) το οποίο μεταφράστηκε σε 30 γλώσσες. Ορόσημο πάντως, αποτέλεσε το έργο του -ρουμανικής καταγωγής- οικονομολόγου Nicholas Georgescu-Roegen το 1971 με τίτλο “The Entropy Law and the Economic Process”, ο οποίος επιχείρησε να συνδέσει ευθέως τον Δεύτερο Νόμο της Θερμοδυναμικής –ή Νόμο της Εντροπίας- με την παραγωγική διαδικασία. Το έργο δέχθηκε κριτική από αρκετούς φυσικούς επιστήμονες για λανθασμένη ερμηνεία και ταύτιση της έννοιας της εντροπίας με τη φθορά, κριτική η οποία κατά γενική ομολογία ήταν σωστή. Ωστόσο, η βασική υπόθεση - ότι η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος από την ανθρώπινη οικονομική δραστηριότητα σχετίζεται με αυτόν τον θεμελιώδη φυσικό νόμο- παραμένει γενικά αποδεκτή, κάτι που κατατάσσει το έργο ως ένα απο τα σημαντικότερα στο χώρο της οικονομικής σκέψης.<br /><br />Την εκλέπτυνση και αναβάθμιση των ιδεών του Roegen ανέλαβε ο μαθητής του Herman Daly, νυν καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Maryland, με τα έργα του “Steady-State Economics” (1977) και “Ecological Economics: Principles and Applications” (2003). Ο Daly -ο οποίος παλαιότερα διετέλεσε και ανώτερο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank)- ήταν συνιδρυτής της ISEE το 1989, η οποία υφίσταται έως και σήμερα με σημαντική επιστημονική δραστηριότητα και που στην οποία έχουν ενταχθεί οικονομολόγοι με πολύ αξιόλογο έργο πάνω στο αντικείμενο.<br /><br />Η αναγνώριση της θεώρησης των Οικολογικών Οικονομικών έχει δημιουργήσει τις υποδομές σε πολλά πανεπιστήμια του κόσμου για τη δημιουργία μιας Επιστήμης της Διατηρησιμότητας (Sustainability Science). Είναι προφανές πως η παρούσα φάση αποτελεί την προετοιμασία για μια «αλλαγή επιστημονικού παραδείγματος» (paradigm shift) και πραγματικής πλέον προσαρμογής της ανθρώπινης οικονομίας στις ροές και τους κύκλους του ευρύτερου πλανητικού οικοσυστήματος.<br /><br /><b>Γεώργιος Καρακατσάνης</b><br />MSc "Περιβάλλον & Ανάπτυξη" ΕΜΠ<br /><br /><a href="http://www.oikologos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=160:ecofinance&catid=69:sustainable&Itemid=201">πηγή</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-1521677514078945078?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-4012502660063778682010-06-19T11:56:00.000-07:002010-06-19T11:58:41.793-07:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_hzAZF2faMmo/TB0TTTjaD0I/AAAAAAAACAY/xf3Fcr4x0oQ/s1600/coleman.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 139px; height: 200px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_hzAZF2faMmo/TB0TTTjaD0I/AAAAAAAACAY/xf3Fcr4x0oQ/s200/coleman.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5484561143594356546" /></a><br /><br />Ο Daniel Goleman είναι ψυχολόγος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Έγινε γνωστός με το βιβλίο του «Συναισθηματική Νοημοσύνη», ένα βιβλίο που έκανε αίσθηση στον επιστημονικό κόσμο παρουσιάζοντας την έννοια της συναισθηματικής νοημοσύνης ως ένα σύνολο επίκτητων δεξιοτήτων που βοηθάει το άτομο να αντιμετωπίσει την καθημερινότητα του - κατά τον Daniel Goleman πολύ πιο σημαντική από τον δείκτη νοημοσύνης (I.Q.). Επίσης έχει ασχοληθεί με την συναισθηματική νοημοσύνη στον χώρο της εργασίας, με τα καταστροφικά συναισθήματα και με την έννοια της κοινωνικής νοημοσύνης.<br /><br />Με το βιβλίο του «Οικολογική Νοημοσύνη» ο Goleman, κάνει ένα βήμα πιο πέρα στις οικολογικές μας επιλογές και προσπαθεί να φέρει στην επιφάνεια τις κρυμμένες διαδικασίες της παραγωγής ενός «πράσινου προϊόντος» και να εξετάσει τον βαθμό της οικολογικής του συνέπειας σε όλα τα στάδια της δημιουργίας του. Η απόλυτη διαφάνεια τις περισσότερες φορές επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις και ανατρέπει τα οικολογικά δεδομένα.<br /><br />Έννοιες κλειδιά στην παρουσίαση της πρότασης του είναι η οικολογική νοημοσύνη των καταναλωτών και των εταιρειών που παράγουν αγαθά και η ριζική διαφάνεια στον χώρο της αγοράς προϊόντων και υπηρεσιών. Κατά την άποψή του, η διαμόρφωση οικολογικής νοημοσύνης σε συνδυασμό με την διαφάνεια στα προϊόντα που καταναλώνουμε θα συμβάλλει στη δημιουργία θετικών αλλαγών. <br /><br />Οικολογική νοημοσύνη για τον Goleman είναι η ικανότητα προσαρμογής ενός ατόμου στον οικολογικό του χώρο, αξιοποιώντας την εμπειρία του στην διαχείριση του περιβάλλοντός του. Είναι η ευαισθησία ή η ενσυνείδηση που θα μας βοηθήσει να διακρίνουμε τις επιπτώσεις των πράξεών μας στον πλανήτη και στην υγεία μας. Η οικολογική νοημοσύνη επεκτείνει την ενσυναίσθηση (δηλαδή την ικανότητά μας να συμπάσχουμε και να νοιαζόμαστε για τους συνανθρώπους μας) και τις δεξιότητες της συναισθηματικής και κοινωνικής νοημοσύνης στα φυσικά οικοσυστήματα (νιώθουμε οδύνη για τον πλανήτη ή παίρνουμε αποφάσεις για να βελτιώσουμε την κατάστασή του).<br /><br />Η ανάπτυξη της οικολογικής νοημοσύνης μας θα μας βοηθήσει στην κατανόηση των αφανών συνεπειών και, τελικά, στη συλλογική απόφαση να αλλάξουμε ό,τι μας βλάπτει. Ένα σημαντικό πρόβλημα στη διαμόρφωση της οικολογικής νοημοσύνης μας είναι η «πληροφοριακή ασυμμετρία» όπως ονομάζει ο Goleman την ανισότητα μεταξύ καταναλωτών και εταιρειών στην πρόσβαση σε βασικές πληροφορίες που αφορούν στον κύκλο ζωής των προϊόντων. Επισημαίνει την άγνοια των καταναλωτών σχετικά με τον κύκλο των εργασιών και διαδικασιών που προϋποθέτει η παραγωγή ενός αγαθού, από την πρώτη ύλη έως και την απόσυρσή του και οι τυχόν συνέπειες του τρόπου παραγωγής του. Για παράδειγμα, μπορεί στο παρελθόν οι άνθρωποι να θεωρούσαν θεμιτή και λογική τη χρήση χημικών μεθόδων που χρησιμοποίησε η βιομηχανία για την μαζικοποίηση της παραγωγής αγαθών, όμως σήμερα έχουμε συνειδητοποιήσει σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματα που δημιουργεί η ανεξέλεγκτη χρήση των χημικών, τόσο στην υγεία μας όσο και στο φυσικό μας περιβάλλον. Γι΄ αυτό το λόγο, δεν θεωρούμε πλέον λογική τη συνέχιση της χρήσης τους στο μέλλον. <br /><br />‘Όπως δηλώνει ο ίδιος, στο βιβλίο αυτό καταγράφει το δικό του ταξίδι στον κόσμο της οικολογικής ευαισθητοποίησης, που είχε ως έναυσμα τις συνομιλίες του με τους βιομηχανικούς οικολόγους και το αντικείμενο της επιστήμης τους. Η ανάπτυξη της βιομηχανικής οικολογίας που άρχισε να διαμορφώνεται ως αυτόνομος επιστημονικός κλάδος στην δεκαετία του 1990, σύμφωνα με τον Daniel Goleman, θα συμβάλλει στην οικολογική συνειδητοποίηση μας, καθώς θα παίξει στο μέλλον καθοριστικό ρόλο στην εξασφάλιση της ριζικής διαφάνειας στις διαδικασίες παραγωγής των προϊόντων που καταναλώνουμε, οι οποίες μέχρι σήμερα είναι κρυφές και άγνωστες σε μας. Τις βασικές διεργασίες τις οποίες υφίσταται ένα αγαθό μέχρι να φθάσει στην τελική του μορφή, να καταναλωθεί από τους αγοραστές και στη συνέχεια να αποσυρθεί, καθώς και την οικολογική επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος και της υγείας μας από τις επιπτώσεις αυτών των διεργασιών οι βιομηχανικοί οικολόγοι αποκαλούν Ανάλυση Κύκλου Ζωής.<br /><br /> Μέχρι τώρα, ελάχιστα προϊόντα έχουν περάσει από αυτή τη διαδικασία που καταδεικνύει με λεπτομερείς επιστημονικές μετρήσεις το κόστος για το φυσικό περιβάλλον, την υγεία μας και την ευημερία του κοινωνικού συνόλου από την παραγωγή και διάθεση των διαφόρων αγαθών. Γι’ αυτό και ένας πολύ μεγάλος αριθμός προϊόντων που θεωρούμε «οικολογικά» δεν είναι στην πραγματικότητα παρά μόνο κατά ένα μέρος οικολογικά, καθώς εμπεριέχουν αδιαφανείς διαδικασίες.<br /><br />Σύμφωνα με τον Goleman και τους βιομηχανικούς οικολόγους, οτιδήποτε κατασκευάζεται βιομηχανικά είναι κατά ένα τμήμα του μόνο «φιλικό» προς το περιβάλλον καθώς η διαδικασία να γίνει «πράσινο» ένα προϊόν πρέπει να ειδωθεί ως μια διαδικασία με επιμέρους στάδια και όχι ως κατάσταση. Χαρακτηριστικά ο Goleman αναφέρεται στην διαδικασία κατασκευής γυαλιού που εδώ και χιλιάδες χρόνια από την εποχή των Ρωμαίων έως σήμερα ακολουθούνται στην παραγωγή του τα ίδια στάδια, αν και εκσυγχρονισμένα. Η επεξεργασία της άμμου και η μετάλλαξη της σε γυαλί απαιτεί μια σειρά κύριων διαδικασιών (13 περίπου είναι οι πιο σημαντικές) και μια πληθώρα «μοναδιαίων διεργασιών» (1.959) με επιμέρους επικουρικές διαδικασίες. Σε όλες αυτές υπεισέρχονται υλικά και μέθοδοι παραγωγής που μπορεί να είναι από λίγο ως εξαιρετικά ρυπογόνα και βλαβερά για το περιβάλλον, έτσι ώστε είναι δύσκολο να ελεγχθεί η οικολογική συνέπεια της κύριας διαδικασίας.<br /><br />Συχνά επίσης σ’ ένα προϊόν επιδεικνύονται επιλεκτικά κάποια χαρακτηριστικά που συνάδουν με την οικολογική συνείδηση των καταναλωτών, προσπαθώντας να τους παραπλανήσουν και να τραβήξουν την προσοχή τους μακριά από τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά που έχουν ακολουθήσει τους συμβατικούς κανόνες παραγωγής. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρει ο Goleman είναι τα διάφορα προϊόντα των εταιρειών φαστ-φουντ που διαφημίζονται να είναι απαλλαγμένα από υδρογονωμένα λιπαρά, ενώ στην πραγματικότητα η ζάχαρη, το αλάτι το λίπος και το αλεύρι που περιέχουν αποτελούν από μόνα τους απειλή για την υγεία μας. Αυτή την παραπλάνηση ο Goleman ονομάζει «πράσινο ξέπλυμα» καθώς αποτελεί το περιτύλιγμα του οικολογικού οφέλους χωρίς να είναι στην πραγματικότητα. Πολλά δε από αυτά που χαρακτηρίζονται ως οικολογικά προϊόντα ελάχιστα έχουν ελεγχθεί συστηματικά, σύμφωνα με τον βιομηχανικό οικολόγο Gregory Norris, καθώς δεν έχουν υποστεί την Ανάλυση Κύκλου Ζωής, ενώ οι καταναλωτές συνήθως ασχολούνται με μία και μόνη διάσταση του τι είναι οικολογικό.<br /><br />Με τις σημερινές συνθήκες βιομηχανικής παραγωγής, οι βλαβερές επιπτώσεις από τις διαδικασίες παραγωγής των αγαθών που καταναλώνουμε είναι πολύ περισσότερες απ’ ότι οι ωφέλειες. Μια πρόταση του Goleman είναι να αγοράζουμε λιγότερα ψωνίζοντας πιο έξυπνα. Και για να ψωνίσουμε πιο έξυπνα χρειαζόμαστε περισσότερες πληροφορίες για τις συνθήκες παραγωγής των αγαθών που επιλέγουμε. Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε τι επιπτώσεις έχουν στο περιβάλλον και στην υγεία μας αυτά που αγοράζουμε και δεν προσέχουμε ότι δεν τις ξέρουμε! Όπως λέει και ο Goleman, «Υπάρχει στη συνείδησή μας μια θεμελιώδης αποσύνδεση ανάμεσα στο τί κάνουμε και τί αυτό συνεπάγεται. Η αδυναμία μας να αναγνωρίσουμε ενστικτωδώς τη σχέση ανάμεσα στις πράξεις μας και τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτές μας δίνει κάθε περιθώριο να προκαλέσουμε τους κινδύνους που καταγγέλλουμε… Υφιστάμεθα ένα τεράστιο, κοινό πολιτισμικό «τυφλό σημείο». <br /><br />Και συνεχίζει λέγοντας ότι ο εγκέφαλός μας έχει εξελιχθεί έτσι ώστε να αντιλαμβάνεται τις στιγμιαίες αλλαγές στο περιβάλλον μας που έχουν σχέση με τις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας, του φωτός και την αντιμετώπιση ενός σταθερού φάσματος κινδύνων μέσα σε συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια, δεν έχει όμως τη δυνατότητα να διακρίνει απειλές που εξελίσσονται μέσα σε βάθος χρόνου, όπως είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη ή οι καταστροφικές συνέπειες από την κατάχρηση ορισμένων χημικών ουσιών. «Το αντιληπτικό μας σύστημα δεν λαμβάνει τα σήματα κινδύνου όταν η απειλή έρχεται με τη μορφή σταδιακής αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη ή μικροσκοπικών χημικών που αναπτύσσονται στο σώμα μας μέσα σε μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο εγκέφαλός μας δεν έχει ενσωματωμένο προειδοποιητικό ραντάρ για όλα αυτά». Ο Goleman κάνει αναφορά στον ψυχολόγο Daniel Gilbert ο οποίος θεωρεί ότι οι κλιματικές αλλαγές συμβαίνουν τόσο αργά για τα δεδομένα του ανθρώπινου εγκεφάλου που τις αντιλαμβάνεται ελάχιστα, κάνοντας τους ανθρώπους να δέχονται συναινετικά την καταστροφή του πλανήτη, γεγονός που δεν θα ανέχονταν αν οι αλλαγές συνέβαιναν πολύ γρήγορα.<br /><br />Πιάνοντας το θέμα της ανακύκλωσης ο Goleman το θεωρεί «ζωτικό ψεύδος», δηλαδή μια καθησυχαστική ιστορία ότι κάνουμε το καθήκον μας απέναντι στο περιβάλλον, ενώ στην πραγματικότητα η καταστροφή που προκαλούμε είναι απείρως μεγαλύτερη: «…οι ‘πράσινες’ ετικέτες και τα προγράμματα ανακύκλωσης μπορεί να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Μας εφησυχάζουν με την ψευδαίσθηση ότι κάνουμε αρκετά, ενώ αγνοούμε τις υπόλοιπες παρενέργειες όσων αγοράζουμε και πράττουμε». <br /><br />Το πρόβλημα της έλλειψης οικολογικής νοημοσύνης πρέπει να το δούμε συνολικά, καταμερίζοντας τις ευθύνες σε όλες τις πλευρές. Ο Goleman ισχυρίζεται ότι είμαστε όλοι παράλληλα και θύματα και θύτες γιατί έχουμε συλλογικές συνήθειες και τεχνολογίες που έχουμε κληρονομήσει από μια εποχή όταν η ζωή μας ήταν διαφορετική και χωρίς εμφανείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις.<br /><br />Οι σημερινές συνθήκες μας επιβάλλουν να αναπτύξουμε ένα άλλο είδος ευαισθησίας που συνδέεται με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας με τη φύση. Πρέπει να δούμε από άλλη οπτική τους τρόπους της αλληλο-εξάρτησής μας με τη φύση και της προσαρμογής μας στο φυσικό περιβάλλον, καθώς φαίνεται να βιώνουμε στις μέρες μας κάποια πρότυπα συμπεριφοράς που μπορεί να ήταν αποτελεσματικά στο παρελθόν αλλά έχουν καταστροφικές συνέπειες πλέον για τον πλανήτη και για μας τους ίδιους. <br /><br />Πρέπει λοιπόν να αναπτύξουμε ένα ανώτερο επίπεδο οικολογικής νοημοσύνης που θα μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε την πολυπλοκότητα των φυσικών συστημάτων σε μικρο- και μακρο-επίπεδο, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις ποικίλες προκλήσεις του πολιτισμού μας. Γι’ αυτό το λόγο, ο Goleman ισχυρίζεται ότι πρέπει να εξοικειωθούμε με ένα νέο είδος μαθηματικών που θα μας βοηθήσει να μετρήσουμε τις συνέπειες των καθημερινών μας επιλογών, για παράδειγμα ποιό είναι το αποτύπωμα άνθρακα (πόσα γραμμάρια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα εμπερικλείεται στις διαδικασίες παραγωγής, διακίνησης και κατανάλωσης) σ’ ένα σακουλάκι πατατάκια ή πολύ περισσότερο στα προϊόντα ενός τυπικού σούπερ-μάρκετ; <br /><br />Για να αναπτύξουμε τη συλλογική οικολογική νοημοσύνη μας πρέπει να εξασκηθούμε έτσι ώστε να αντιλαμβανόμαστε τις αρνητικές συνέπειες σε τρία επίπεδα; Αυτό της γεώσφαιρας (που περιλαμβάνει γη, αέρα, νερό και κλίμα), της βιόσφαιρας (που περιλαμβάνει το σώμα μας, τη χλωρίδα και την πανίδα) και της κοινωνιόσφαιρας (που περιλαμβάνει τις ανθρώπινες σχέσεις, όπως είναι οι εργασιακές σχέσεις). Η υπερθέρμανση του πλανήτη, ο ευτροφισμός (δηλαδή η μόλυνση του νερού με υπολείμματα λιπασμάτων που δημιουργούν εκρηκτική ανάπτυξη φυκιών και καταπνίγουν άλλα είδη), η έκθεση του ανθρώπινου σώματος σε ποικίλες ποσότητες χημικών μέσω της τροφής, των καλλυντικών και της ρύπανσης, η παιδική εργασία, η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η εκμετάλλευση των εργατών στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι μερικά ενδεικτικά παραδείγματα των αρνητικών συνεπειών στα παραπάνω τρία επίπεδα, από τον κύκλο ζωής των αγαθών που καταναλώνουμε.<br /><br />Μέσω της δημοσιοποίησης των στοιχείων που αποκαλύπτουν τις επιβλαβείς επιπτώσεις, και της χρήσης ειδικής τεχνολογίας μπορεί να γίνει εφικτή η εξασφάλιση της ριζικής διαφάνειας, η οποία για να είναι αξιόπιστη πρέπει να είναι έγκυρη, αμερόληπτη και περιεκτική (σε όλο το φάσμα του κύκλου ζωής ενός προϊόντος) Ο Goleman κάνει εκτενή αναφορά στην εταιρεία GoodGuide η οποία είναι πρωτοπόρος στον τομέα αυτό προσπαθώντας να βρει τρόπους για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών και υγειονομικών επιπτώσεων των αγαθών που καταναλώνουμε. Ένας από τους δημιουργούς της, ο βιομηχανικός οικολόγος Dara O’ Rourke, έχει επικεντρώσει τις προσπάθειές του στη δημιουργία μιας μεθόδου που να δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να γνωρίζουν τις πραγματικές συνέπειες όσων αγοράζουν. Το γεγονός αυτό, κατά την άποψη του Goleman, θα μας βοηθήσει να κάνουμε πιο ηθικές επιλογές, δηλαδή να παίρνουμε αποφάσεις πολιτικά ορθές για τον πλανήτη και την υγεία μας.<br /><br />Όμως οι νέες τεχνολογίες δεν είναι επαρκής προϋπόθεση για την ποθητή αλλαγή στον τρόπο παραγωγής και απόσυρσης των αγαθών που καταναλώνουμε. Η ριζική διαφάνεια θα αποκτήσει δύναμη στην αγορά όταν γίνει κοινή πρακτική σε ευρεία κλίμακα και τούτο είναι εφικτό μέσω της κοινωνικής δικτύωσης, που επιτρέπει την μετάδοση πληροφοριών για ένα προϊόν σε διάφορες ομάδες καταναλωτών. Ως παράδειγμα ο Goldman αναφέρει την κινητοποίηση των αγροτών σε περιοχή της Ινδίας όπου λειτουργεί εργοστάσιο εμφιάλωσης της Coca-Cola που τους έδινε να χρησιμοποιήσουν στα χωράφια τους την απόβλητη λάσπη της εμφιάλωσης, στην οποία ανακάλυψαν μεγάλες ποσότητες βαρέων μετάλλων. Η κινητοποίηση των αγροτών είχε ως αποτέλεσμα το κλείσιμο του εργοστασίου για να επαναλειτουργήσει με νέους περιβαλλοντικά ευνοϊκούς όρους και την ευαισθητοποίηση του κοινού αλλά και της ίδιας της εταιρείας σε θέματα διαχείρισης του νερού σε διεθνές επίπεδο.<br /><br />Ένα στοιχείο που επισημαίνεται είναι η σχετικότητα στον ορισμό της επικινδυνότητας ή της τοξικότητας ενός προϊόντος που καθορίζεται με διαφορετικά κριτήρια από χώρα σε χώρα, εκφράζοντας συχνά τη δύναμη των καταναλωτών να πιέσουν για τη λήψη μέτρων. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πολύ πιο αυστηρά κριτήρια στην αποδοχή των χημικών ουσιών από τις ΗΠΑ. Μάλιστα, έχει τη δυνατότητα χρησιμοποιώντας ως εργαλείο το πρόγραμμα REACH να ανιχνεύσει και να καταγράψει την επικινδυνότητα των χημικών ουσιών. Σαν αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος, πολλά χημικά συντηρητικά που επιτρέπονται σε τρόφιμα και καλλυντικά στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι απαγορευμένα στην Ευρώπη.<br /><br /> Στα κεφάλαια 12 και 13 του βιβλίου του ο Goleman δίνει εκτενείς πληροφορίες για την τοξικότητα συγκεκριμένων προϊόντων που χρησιμοποιούνται ευρέως, όπως είναι τα σαμπουάν και αναλύει από την σκοπιά της νευροεπιστήμης τη σχέση που έχουν οι αποφάσεις μας ως καταναλωτών με τις ανησυχίες και τους φόβους που είναι καταγεγραμμένοι στον εγκέφαλό μας μέσω της αμυγδαλής. «Όταν η αμυγδαλή πάει για ψώνια» μας λέει ο Goleman, «μας διατηρεί σε ετοιμότητα για πιθανούς κινδύνους στα όσα αγοράζουμε. Και μόνη η δυνατότητα κινδύνου σε ένα προϊόν διεγείρει την πλέον πρωτόγονη στρατηγική ασφαλείας του εγκεφάλου: αποφύγετε αυτό που ίσως να είναι επικίνδυνο».<br /><br />Το θέμα της οικολογικής νοημοσύνης φαίνεται να τον απασχολεί όχι μόνο από την πλευρά των καταναλωτών, αλλά ασχολείται και με τις στρατηγικές των πωλητών, παρουσιάζοντας μια σειρά επιχειρήσεων όπως η Procter and Gamble, η EOSTA, η FiberMark κ.ά. που έχουν προβλέψει την οικολογική στροφή των αγοραστών και έχουν προχωρήσει σε βελτιώσεις προς την κατεύθυνση της ριζικής διαφάνειας στην αγορά. Οι επιχειρηματίες αυτοί έχουν προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα επειδή έχουν πεισθεί ότι η εταιρική κοινωνική υπευθυνότητα και η λήψη περιβαλλοντικών μέτρων μπορεί να τους βελτιώσει την καλή φήμη, την αξία της φίρμας αλλά και το κόστος των προϊόντων τους. Άλλωστε, οι εταιρείες που αντιλαμβάνονται την ανάγκη για οικολογικές βελτιώσεις έχουν ανταγωνιστικό όφελος, καθώς ανταποκρίνονται στα κριτήρια της νεότερης γενιάς καταναλωτών που δείχνουν να είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι σε θέματα περιβάλλοντος. Η ριζική διαφάνεια φαίνεται ότι μπορεί να ενώσει τους φαινομενικά αντίθετους πόλους, και να κάνει να συμβαδίσουν οι αξίες των καταναλωτών και το συμφέρον της εταιρείας.<br /><br />Κλείνοντας το βιβλίο του ο Goleman επισημαίνει την ανάγκη να πάρουμε όχι διορθωτικά αλλά θεραπευτικά μέτρα για την κατάσταση που εμείς δημιουργήσαμε στο περιβάλλον, καταναλώνοντας αλόγιστα τον φυσικό πλούτο του πλανήτη μας. <br /><br />Χριστίνα Κούρκουλα<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-401250266006377868?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-54647578043594775832010-05-05T07:10:00.000-07:002010-05-05T08:02:21.551-07:00Παρά τις θεσμοθετημένες ρυθμίσεις προηγούμενων ετών και τις προσπάθειες αναδιάρθρωσης είναι κοινά αποδεκτό ότι το ΕΣΥ και τα ασφαλιστικά ταμεία είναι σε οριακό σημείο και για αυτό οι υπεύθυνοι έχουν όνομα.<br /> Με αφορμή όλο αυτό το σκηνικό και την εικόνα του ΕΣΥ που παραπαίει (ανύπαρκτη δημόσια Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγεία, επικίνδυνες ελλείψεις στα Κέντρα Υγείας των Νησιών και της παραμεθόριου, υπολειτουργία του ΕΚΑΒ, η υποβάθμιση και εργασιακή εξουθένωση του ανθρώπινου δυναμικού στα Δημόσια Νοσοκομεία (σε άνω των 30.000 οι ελλείψεις προσωπικού) σήμερα οι πολίτες αυτής της χώρας που το 21% των ελλήνων είναι κάτω από τα όρια της φτώχειας θα πληρώσουν την νεοφιλελεύθερη πολιτική<br />υγείας και την κακοδιαχείριση που εφάρμοσαν τα δύο κόμματα εξουσίας.<br />Σήμερα μετά από 26 χρόνια συνεχών θεσμικών ρυθμίσεων και αλλαγών κυβερνήσεων, στο ΕΣΥ βασικός πυρήνας των αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που έχουν γίνει από τις κυβερνήσεις της τελευταίας 25ετίας έχει κατεύθυνση…<br /><br />• αποδυνάμωσης των υπηρεσιών περίθαλψης και κοινωνικής φροντίδας,<br />• περικοπής των δημόσιων δαπανών,<br />• ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια στη διοίκηση των μονάδων υγείας,<br />• εκχώρηση λειτουργιών του ΕΣΥ στον συνεχώς αναπτυσσόμενο ιδιωτικό τομέα,<br />• ενοικίαση ιδιωτικών κλινών ΜΕΘ,<br />• παραχώρηση δημόσιων κλινών «πρώτης θέσης» σε ασφαλιστικές εταιρείες,<br />• Σύμπραξη Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα( ΣΔΙΤ) για τη ανέγερση νέων νοσοκομείων με αντίτιμο τη συμμετοχή των ιδιωτών στο management του νοσοκομείου.<br /><br /> Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και το ΔΝΤ και οι κυβερνητικές επιλογές θέτουν για το μέλλον την εφαρμογή μέτρων που θα έρθουν σε μετωπική σύγκρουση με το Υγειονομικό μας Σύστημα, την στελέχωση και την χρηματοδότησή του ώστε αμφισβητείται ότι θα είναι ικανό να παράγει ποιοτικές υπηρεσίες ακόμη και σε επίπεδο περιφεριοποίησης του εκτός κι αν… εισχωρήσει στον χρηματοδοτικό μηχανισμό των κερματισμένων περιφερειακών υγειονομικών υπηρεσιών, το Ιδιωτικό Κεφάλαιο, πράγμα που δημιουργεί άλλους συσχετισμούς και εικόνα σε αυτό που αρχικά υπήρξε ως δέσμευση για το ΕΣΥ. Γενικότερα έχουμε να επισημάνουμε ότι η ομαλή Περιφεριοποίηση του Υγειονομικού Συστήματος απαιτεί :<br /><br />• ξεκάθαρες νομοθετικές δεσμεύσεις,<br />• κοστολόγηση ακριβείας,<br />• διασφάλιση πόρων, στελέχωση με αναγκαίο επιστημονικό προσωπικό.<br />Εμείς θέτουμε ως προτεραιότητα ότι το Υγειονομικό Σύστημα και η Υγεία πρέπει να τεθούν αρχικά υπό την ρύση: « Πρώτα ο άνθρωπος» μέσω της διασφάλισης μιας Δημοκρατικής διακυβέρνησης της οικονομίας και των διασφαλίσεων ενός Green New Deal και αφορούν:<br />• Στην Αξιοπρεπή εργασία για όλους με δίκαιες αμοιβές<br />• Στην Δημόσια παροχή υπηρεσιών και υπεράσπιση της δημόσιας περίθαλψης<br />• Στην ισότητα στην πρόσβαση στο Σ.Υ<br /><br />Η ανάπτυξη του Υγειονομικού Συστήματος σχετίζεται για τους ΟΠ και με την Τοπική Ανάπτυξη σε ένα κοινωνικοποιημένο πλαίσιο σχεδιασμού προτεραιοτήτων των τοπικών αναγκών βασισμένων σε πράσινες και αλληλέγγυες πολιτικές.<br /><br />Σήμερα που οι ΟΤΑ βρίσκονται στο χείλος της οικονομικής κρίσης ελλοχεύετε με συρρίκνωση ο Δημόσιος και Κοινωνικός Χαρακτήρας της Τ.Α που κινδυνεύει να μην μπορέσει να στηρίξει την μεταφορά αρμοδιοτήτων και των υγειονομικών υπηρεσιών με Δημόσιο και Κοινωνικό χαρακτήρα.<br />Σήμερα οι πολίτες αυτής της χώρας καλούμαστε να κρίνουμε και να κριθούμε για το μέλλον του Δημόσιου Υγειονομικού Συστήματος για μετά την ΔΝΤ- Ε.Τ εποχή. Μέσα σε ένα περιβάλλον περιβαλλοντικής, κοινωνικής και οικονομικής κρίσης οι Ο.Π ευελπιστούμε ότι η εφαρμογή πολιτικής που στοχεύει στον άνθρωπο και στις πράσινες αξίες μπορεί να<br />διαμορφώσει μια ευνοϊκότερη και φιλικότερη προσέγγιση στην επίλυση των προβλημάτων.<br /><br /><br />ΓΙΑ τους Ο.Π πολιτική για την υγεία σημαίνει πολύ περισσότερα από την περίθαλψη και τη διαχείρισή της. Οι σημερινοί τρόποι θεραπείας συγκαλύπτουν τα συμπτώματα της ασθένειας αλλά δεν καταπολεμούν την ίδια. Οι δαπάνες περίθαλψης διογκώνονται ταχύτερα από τα ΑΕΠ και, όσο η αρρώστια αφήνει οικονομικό όφελος, οι επιχειρήσεις θα ανθούν και η πρόληψη θα έχει δευτερεύουσα θέση. Τα όρια προστασίας της υγείας και<br />της ζωής πρέπει να πάψουν να επηρεάζονται από τις προτεραιότητες της νεοφιλελεύθερης οικονομίας αλλά πραγματικοί αναδιανεμητικοί μηχανισμοί να στηρίξουν την πράσινη οικονομία, μια οικονομία αποκεντρωμένη με δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα εστιασμένη σε τοπικό επίπεδο, εξισωτική, συλλογική και αλληλέγγυα που λαμβάνει υπόψη περιβαλλοντικούς παράγοντες. Μια οικολογική και κοινωνική οικονομία<br />που σέβεται τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, με συμμετοχικούς δημοκρατικούς θεσμούς, δημοκρατική παιδεία και καλλιέργεια σχέσεων αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας με δημοκρατικές διαδικασίες των ώριμων και υπεύθυνων τοπικών κοινωνιών.<br />Η πράσινη πολιτική υγείας βασίζεται σε ξεκάθαρες αρχές και αξίες που αφορούν :<br /><br /> Δικαίωμα στην υγεία για όλους<br /> Συνολική υπεύθυνη πολιτική για την δημόσια υγεία<br /> Κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα στην υγεία<br /> Δικαίωμα πληροφόρησης και συμμετοχής<br /><br />Οι Οικολόγοι Πράσινοι προτείνουμε: Αυστηρή πολιτική αντιμετώπιση της διαφθοράς, της κομματοκρατίας και της αναξιοκρατίας, απόρριψης του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, αποδυνάμωσης των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων, με αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής πολιτικής, με συμμετοχική δημοκρατία, με μείωση των εξοπλισμών κτλ, στηρίζουμε την Πράσινη Οικονομία το Κοινωνικό Κράτος. Η διόγκωση ενός<br />πελατειακού, σπάταλου και αντιπαραγωγικού κράτους, που διογκώθηκε με ευθύνη των δύο κομμάτων εξουσίας και την ανοχή της αριστεράς και των συνδικάτων στη χώρα μας, δεν μπορεί να είναι η δικαιολογία για την προσπάθεια απαξίωσης της μισθωτής εργασίας και κατεδάφισης του όποιου κοινωνικού κράτους και μάλιστα από μια "σοσιαλιστική κυβέρνηση".<br /><br /> Προτείνουμε την οργάνωση, διαχείριση της αποδοτικότητας του ελληνικού συστήματος υγείας, μέσω της αναδιανεμητικής πολιτικής και της σωστής κατανομής των περιορισμένων πόρων με μέτρα που αποβλέπουν στην:<br /><br />1. Εξοικονόμηση η οποία πρέπει να στοχεύει στον περιορισμό της σπατάλης, τον ανορθολογισμό των δαπανών, το νέο τρόπο διαχείρισης των προμηθειών και την έγκαιρη πληρωμή τους που θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών.<br />2. Πλήρη έλεγχο και καταγραφή όλων των ιατρικών πράξεων και της φαρμακευτικής δαπάνης, μέσα από τη μηχανοργάνωση και το λογιστικό σχεδιασμό.<br />3. Αποτελεσματικότερη διαχείριση των πόρων των ασφαλιστικών φορέων και του Δημοσίου,. καθώς και τη μείωση του σημερινού υψηλού διοικητικού κόστους της διαχείρισης της εξωνοσοκομειακής και νοσοκομειακής περίθαλψης και φροντίδας από τους ασφαλιστικούς φορείς.<br />4. Από εθνικούς πόρους μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και τον Τακτικό Προϋπολογισμό.<br />5. Από την ορθολογική αξιοποίηση της ακίνητης και κινητής περιουσίας των νοσοκομείων.<br />6. Οι πόροι χρηματοδότησης να αντληθούν από τη μείωση των εξοπλιστικών προγραμμάτων, από την αύξηση της φορολογίας των κερδών επί των μερισμάτων και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, από την επαναφορά του φόρου για μισθώματα ακινήτων από την Εκκλησία και τέλος από την απόδοση γενναίου ποσοστού από την φορολόγηση καπνού και αλκοόλ.<br /><br />Δεδομένου ότι η μέθοδος χρηματοδότησης σχετίζεται και επηρεάζει καθοριστικά κρίσιμες πλευρές του υγειονομικού συστήματος, όπως: η ισότητα στην πρόσβαση, την παροχή, την παραγωγή και τη διανομή των υπηρεσιών, την κατανάλωση και τη χρήση τους και την αύξηση των δαπανών υγείας, η οποιαδήποτε μεταρρύθμιση θα πρέπει να έχει αφετηρία αυτόν τον τομέα με παράλληλη αύξηση της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών υγειονομικής φροντίδας.<br /><br />Μαρία Σούμπαση<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-5464757804359477583?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-69059499417821832672010-04-17T02:44:00.000-07:002010-04-17T02:51:03.500-07:00Η ελληνική οικονομία βιώνει σήμερα την οξύτερη κρίση της μεταπολιτευτικής περιόδου. Με δημόσιο χρέος της τάξης του 120% του ΑΕΠ, δημόσιο έλλειμμα που υπερβαίνει το 12% και ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά ιδιωτικής αποταμίευσης, η χώρα πλήττεται από μία ύφεση δίχως εμφανή ημερομηνία λήξης. Αν είχαμε χαμηλό δημόσιο χρέος, ή χαμηλό δημόσιο έλλειμμα, ή υψηλά ποσοστά ιδιωτικής αποταμίευσης, ή προσμέναμε άμεση ανάκαμψη του ΑΕΠ, τότε το πρόβλημα θα ήταν σχετικά περιορισμένο. Δυστυχώς όμως δεν είναι. Με υποτιμημένη διεθνή αξιοπιστία, ανταγωνιστικότητα κατώτερη της Μποτσουάνα, του Καζακστάν και της Κολομβίας, και αντίστοιχα τραγικά επίπεδα διαφθοράς, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να αναγνωρίσουμε τη σοβαρότητα της κατάστασης και να την αντιμετωπίσουμε επειγόντως.<br /><br />Η Ελλάδα δεν είναι αυτή που ευθύνεται για τη διεθνή οικονομική κρίση. Ούτε όμως η διεθνής οικονομική κρίση είναι αυτή που ευθύνεται για τα σημερινή δυσχερή θέση της Ελλάδας. Γι’ αυτή, αποκλειστικοί υπεύθυνοι είμαστε εμείς. Κάθε απόπειρα μετατόπισης της ευθύνης προς εξωγενείς παράγοντες φανερώνει έλλειψη συναίσθησης. Όταν δε η αποποίηση ευθυνών συνοδεύεται από τις συνήθεις αναφορές σε κερδοσκόπους, σύμφωνα σταθερότητας και λοιπούς φανταστικούς εχθρούς, τότε η έλλειψη συναίσθησης μετατρέπεται σε ύβρη. Γιατί η Ελλάδα όχι μόνο δεν επέδειξε κανέναν ιδιαίτερο σεβασμό στους κανόνες του παιχνιδιού, όχι μόνο δεν τους αμφισβήτησε, αλλά επιπλέον ουδέποτε αντιστάθηκε στο δέλεαρ της φούσκας όσο αυτή φούσκωνε. Όταν θελήσαμε φτηνή εργασία και φθηνά κεφάλαια, οι αλλοδαποί μετανάστες και οι ξένοι επενδυτές μάς τα προσέφεραν απλόχερα. Αν εμείς τα κατασπαταλήσαμε, και πλέον οι πρώτοι περισσεύουν ενώ οι δεύτεροι δυσπιστούν, είναι δυνατόν να φταίνε αυτοί;<br /><br />Οι αγορές και οι ευρωπαίοι εταίροι μας ανέμεναν ότι η ήττα της Νέας Δημοκρατίας θα οδηγούσε σε εξορθολογισμό της οικονομικής μας πολιτικής. Αντ’ αυτού, γρήγορα διαπίστωσαν ότι το ΠΑΣΟΚ δεν είχε σχέδιο εξόδου από την κρίση. Η κυβέρνηση Παπανδρέου αποδείχτηκε εξαρχής κατώτερη των περιστάσεων. Από τη μία πλευρά διατυμπάνιζε την προηγηθείσα παραποίηση των οικονομικών στοιχείων, και από την άλλη εξήγγειλε μέτρα χαμηλού πολιτικού κόστους, τα οποία δεν είχαν την παραμικρή πιθανότητα να αποδώσουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. <br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_hzAZF2faMmo/S8mDo3Cd8JI/AAAAAAAAByE/pw9tx9xt968/s1600/xatz.JPG"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 380px; height: 173px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_hzAZF2faMmo/S8mDo3Cd8JI/AAAAAAAAByE/pw9tx9xt968/s400/xatz.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5461040761155743890" /></a><br /><br />Το έναυσμα για τους κερδοσκόπους είχε δοθεί. Αν η κυβέρνηση εθελοτυφλούσε, οι αγορές παρέμεναν άγρυπνες και έτοιμες να την επαναφέρουν στην πραγματικότητα. Η ανικανότητα του οικονομικού επιτελείου κόστισε ακριβά στον ελληνικό λαό, σε χρήμα και συνάμα σε απώλεια εθνικής κυριαρχίας. (Το τελευταίο ωστόσο μάλλον δε μας πολυπείραξε...)<br />Τα κυριότερα από τα μέτρα που έχουν δει τα φώτα της δημοσιότητας μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:<br /><br />1. Περικοπές δαπανών, πάγωμα μισθών και κατάργηση μισθολογικών προνομίων στο δημόσιο.<br />2. Κατάργηση φορολογικών προνομίων (βλ. αυτοτελής φορολόγηση εισοδημάτων, φοροαπαλλαγές).<br />3. Αντιστροφή των φοροελαφρύνσεων Αλογοσκούφη για τα μεσαία εισοδήματα (φυσικά πρόσωπα).<br />4. Επαναφορά των τεκμηρίων διαβίωσης και σύνδεση του αφορολόγητου με την υποβολή αποδείξεων.<br />5. Αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης για τα διανεμόμενα κέρδη των επιχειρήσεων, με ένταξη στην ενιαία<br /> κλίμακα φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, και σταδιακή μείωση για τα μη διανεμόμενα κέρδη.<br />6. Επαναφορά του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας αντί του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων.<br />7. Αύξηση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης και εφαρμογή Ε.Φ.Κ. στο φυσικό αέριο.<br />8. Αύξηση των συντελεστών Φ.Π.Α. και επέκτασή του σε αντικείμενα που σήμερα απαλλάσσονται.<br />9. Αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και εξίσωση μεταξύ ανδρών και γυναικών.<br />Η συνολική αποτίμηση των παραπάνω μέτρων αναλύεται σε 4 διαφορετικούς άξονες:<br /><br /><strong>Άξονας 1ος – Δημοσιονομική Εξυγίανση:</strong> Τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν μπορούν, υπό προϋποθέσεις και σε βάθος χρόνου, να οδηγήσουν σε εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Εμείς οι πράσινοι είμαστε ξεκάθαρα υπέρ της διαγενεακής δικαιοσύνης, η οποία μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με συγκράτηση των ελλειμμάτων και σταδιακή μείωση του δημόσιου χρέους. Τώρα που, για πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια, φαίνεται να υπάρχει πολιτική βούληση για δημοσιονομική εξυγίανση, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να συνταχθούμε με αυτή.<br /><br /><strong>Άξονας 2ος – Κοινωνική Συνοχή:</strong> Κάποια από τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν, όπως η κατάργηση των μισθολογικών και φορολογικών προνομίων, αυξάνουν την κοινωνική συνοχή. Στο σύνολό τους, ωστόσο, τα μέτρα είναι βέβαιο ότι θα επιδεινώσουν τη θέση των οικονομικά ασθενέστερων. Αυτό δε σημαίνει ότι τα μέτρα είναι αυτόματα απορριπτέα, σημαίνει όμως ότι θα είναι απορριπτέα όσο δε συνδυάζονται με αντισταθμιστικά αναδιανεμητικά μέτρα, τα οποία θα εξασφαλίζουν ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας σε όλους.<br /><br /><strong>Άξονας 3ος – Απασχόληση:</strong> Παρότι οι περικοπές δαπανών και η αύξηση των φόρων παραπέμπουν σε λιτότητα, στην πραγματικότητα η διατήρηση του ελλείμματος στο 8% και πλέον του ΑΕΠ κατά το 2010 θα συμβάλει στην άμβλυνση της ύφεσης. Αυτό όμως δε θα είναι αρκετό για να αποτρέψει ένα μεγάλο κύμα ανεργίας, με το οποίο καμία οικολογική συνείδηση δε θα μπορούσε ποτέ να συμβιβαστεί. Τα μέτρα θα αποβούν καταστροφικά αν δεν αυξηθούν παράλληλα οι επενδύσεις και κυρίως η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.<br /><br /><strong>Άξονας 4ος – Αλλαγή Οικονομικού Προτύπου:</strong> Είναι προφανές ότι τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν αποσκοπούν στο να εξομαλύνουν τη λειτουργία του υφιστάμενου οικονομικού προτύπου. Σε καμία περίπτωση δε δημιουργούν προϋποθέσεις για ριζικές αλλαγές στα θεμελιώδη δεδομένα της ελληνικής οικονομίας. Παρότι χαρακτηρίζονται ως «σκληρά», εντάσσονται στη λογική του χαμηλότερου δυνατού πολιτικού κόστους και των ελάχιστων συστημικών συνεπειών. Μπορεί τα περισσότερα να είναι απαραίτητα, αλλά δεν οδηγούν σε προοδευτικό μετασχηματισμό της οικονομίας.<br />Το μεγαλύτερο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η οικονομία μας τα επόμενα χρόνια δεν είναι άλλο από τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα δημοσιονομικά ελλείμματα που συντηρήσαμε καθ’ όλη την τελευταία δεκαετία (συγκεκριμένα από το κλείδωμα της ισοτιμίας δραχμής/ευρώ το 2000). <br /><br />Παλιότερα το πρόβλημα θα κουκουλώνονταν με μια υποτίμηση της δραχμής. Σήμερα έφτασε το πλήρωμα του χρόνου και είμαστε αναγκασμένοι να το αντιμετωπίσουμε στη ρίζα του. Είμαστε πλέον αναγκασμένοι να συγκρουστούμε με όλες τις κατηγορίες προνομιούχων, όλων των κοινωνικών τάξεων και όλων των πολιτικών αποχρώσεων. Είμαστε πλέον αναγκασμένοι να περάσουμε από τη γκρίζα οικονομία του ανταγωνιστικού καταναλωτισμού, στην πράσινη οικονομία της εργασίας και της ποιότητας ζωής. Ακόμα κι αν οι ευρωπαίοι προσφερθούν τελικά να μας σώσουν, εμείς πρέπει να ξεμπερδεύουμε οριστικά και αμετάκλητα με το μεταπολιτευτικό οικονομικό μοντέλο.<br /><br />Το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να μην έχει σχέδιο εξόδου από την κρίση. Τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν, παρότι εν πολλοίς αναπόφευκτα, δεν επαρκούν για να την αντιμετωπίσουν συνολικά. Οι έχοντες και κατέχοντες, αυτοί που δε θα επηρεαστούν από τη ραγδαία αύξηση της ανεργίας, αυτοί που καταναλώνουν ανεύθυνα αδιαφορώντας για το περιβάλλον, όλοι αυτοί μπορούν να αισθάνονται ανακουφισμένοι πως γλύτωσαν τα χειρότερα. Για όσους αντίθετα ήλπιζαν σε θαρραλέες τομές που θα άφηναν περιθώρια για στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων, της εργασίας και της πράσινης στροφής της οικονομίας... μηδέν εις το πηλίκον!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-6905949941782183267?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-59426946806006375882010-04-17T02:36:00.000-07:002010-04-17T02:42:47.344-07:0016.4.2010<br /><strong>του Γιάννη Παρασκευόπουλου *</strong><br /><br />1. Η κρίση δεν περιορίζεται σε αυτά που μονοπωλούν τις ειδήσεις.<br />Η οικονομική κρίση φαίνεται ότι θα επηρεάσει καθοριστικά τις εξελίξεις στη χώρα μας για αρκετά χρόνια. Αυτή την περίοδο τους προβολείς της δημοσιότητας μονοπωλεί η δημοσιονομική διάσταση με τα οδυνηρά μέτρα λιτότητας, το δημόσιο χρέος, τα ελλείμματα, τα επιτόκια, τις διεθνείς αγορές και την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Εξίσου σημαντικές είναι όμως μια σειρά παράλληλες κρίσεις που επιτείνουν τις δυσκολίες:<br /><br />• Η κρίση στην «πραγματική οικονομία» της χώρας μας με υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, εκτεταμένη και αυξανόμενη ανεργία, χαμηλή αποταμίευση, ραγδαία άνοδο του κόστους ζωής τα προηγούμενα χρόνια, κρίση παραγωγικού προσανατολισμού και εξάρτηση μεγάλων περιοχών από μια μόνο οικονομική δραστηριότητα.<br />• Η διεθνής κρίση του 2008 και το περιβάλλον δημοσιονομικής αυστηρότητας που δημιούργησε, καθώς ξοδεύτηκαν τεράστια ποσά για διάσωση μεγάλων επιχειρήσεων, αποδυναμώθηκαν ακόμη περισσότερο οι πιο αδύναμες χώρες, εντάθηκε ο σκεπτικισμός για το ποιες τοποθετήσεις είναι τελικά ασφαλείς.<br />• Η κρίση στην κοινωνία όπου, πολύ πριν διαβρωθεί η αγοραστική δύναμη, είχαν διαβρωθεί η στοιχειώδης εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτών και η προτεραιότητα στην προστασία των συλλογικών αγαθών. Η πολιτισμική αυτή κρίση αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, το υπόβαθρο για την εκτεταμένη δυσλειτουργία της δημόσιας διοίκησης και την έκρηξη της διαφθοράς, εντείνοντας τις παραδοσιακά μεγάλες κοινωνικές ανισότητες στη χώρας μας.<br />• Η κρίση στο περιβάλλον, όπου η βραχυπρόθεσμη οπτική του γρήγορου κέρδους, η υποβάθμιση των φυσικών πόρων αλλά και η απειλή της κλιματικής αλλαγής, δε θίγουν μόνο την οικολογική ισορροπία και την ποιότητα ζωής αλλά υποθηκεύουν και ολόκληρους ζωτικούς τομείς της οικονομίας, υπονομεύοντας τελικά τις προοπτικές των επερχόμενων γενεών.<br />Η κρίση είναι όμως και χρεοκοπία ολόκληρου του πολιτικού συστήματος, που επί μια τουλάχιστον 15ετία οικοδομούσε συναινετικά μια οικονομία με ημερομηνία λήξης, στηριγμένη σχεδόν αποκλειστικά στην αέναη διόγκωση της ιδιωτικής κατανάλωσης, διόγκωση που αναγκαστικά κάποια στιγμή θα σταματούσε.<br />Το πολιτικό σύστημα είχε χρεοκοπήσει πολύ πριν έρθει η οικονομική κατάρρευση: με πολιτικές που υπονόμευαν την περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα, με αδυναμία να εμπνεύσει στην κοινωνία εμπιστοσύνη προς την πολιτική, με στατιστικά στοιχεία που υπονόμευσαν τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας. Οι ευθύνες του πολιτικού συστήματος δεν αντιπροσωπεύουν μια ακόμη διάσταση της κρίσης, αλλά την κεντρική αιτία για όλες τις πλευρές της.<br /><br />2. <strong>Τα μέτρα και πού οδηγούν</strong><br />Καταλυτικό χαρακτήρα για την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της κρίσης και την απειλή χρεοκοπίας είχαν τρεις βασικοί παράγοντες:<br />• Οι ασφυκτικές προθεσμίες που δόθηκαν στην Ελλάδα από την Ε.Ε. για τη μείωση των ελλειμμάτων της, συνυπολογίζοντας παραποιήσεις στατιστικών στοιχείων και προηγούμενες επιτηρήσεις, όχι όμως και την ανάγκη εκτεταμένων δημόσιων παρεμβάσεων σε περίοδο κρίσης ούτε την απαραίτητη πίστωση χρόνου για να εξυγιανθούν οι μηχανισμοί είσπραξης των φόρων.<br />• Ο σχεδιασμός του δημόσιου δανεισμού τα προηγούμενα χρόνια, που οδήγησε μεγάλο μέρος των κρατικών ομολόγων να λήγουν την περίοδο 2010-13 και τη χώρα να εξαρτάται από την ανανέωση του δανεισμού της.<br />• Η εκρηκτική άνοδος τους κόστους δανεισμού της χώρας μας στις διεθνείς χρηματαγορές, που λειτούργησαν ως γραφείο στοιχημάτων και ανέδειξαν σε βαθμό υπερβολής τις αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Στην εξέλιξη αυτή έπαιξαν ρόλο και οι διεθνείς ανταγωνισμοί, όπως ο πόλεμος δολαρίου-ευρώ.<br />Από την αρχή της κρίσης φάνηκε ότι ούτε η κυβέρνηση ούτε το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα είχαν συνολικό σχέδιο για την αντιμετώπισή της. Στρατηγική της κυβέρνησης ήταν η λήψη μέτρων κατά δόσεις, αρχικά για να κερδίσει χρόνο, στη συνέχεια για να δείξει επικοινωνιακά ότι τα μέτρα της επιβάλλονται από το εξωτερικό παρά τη θέλησή της.<br />Όταν τελικά εξαγγέλθηκε το κύριο πακέτο μέτρων, οι περικοπές ήταν σκληρές, τυφλές, καθ’ υπαγόρευση, χωρίς σχέση με τα ιδιαίτερα δεδομένα της χώρας, αλλά και χωρίς την παραμικρή προσπάθεια στοιχειώδους δικαιοσύνης στην κατανομή των βαρών.<br /><br />Σε μια οικονομία στηριγμένη μέχρι τώρα στην ιδιωτική και δημόσια κατανάλωση, η εκτεταμένη αφαίρεση αγοραστικής δύναμης μέσα από αύξηση έμμεσων φόρων και περικοπές μισθών και συντάξεων, οδηγεί νομοτελειακά σε βαθιά ύφεση και εκτεταμένη ανεργία. Στην περίπτωση αυτή, η δυναμική των πραγμάτων μπορεί να εξελιχθεί:<br />• Είτε σε αυτοτροφοδοτούμενη κρίση μεγάλης διάρκειας με την ύφεση να επιδεινώνει και πάλι τα δημοσιονομικά ελλείμματα, οδηγώντας σε πιέσεις για νέα σκληρότερα μέτρα που θα οδηγήσουν σε ακόμη βαθύτερη ύφεση. Στο πλαίσιο αυτό δε μπορεί να αποκλειστεί ακόμη και το ενδεχόμενο χρεοκοπίας.<br />• Είτε στις συνταγές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για βίαιο «εξαγωγικό προσανατολισμό», που πρακτικά οδηγούν σε εκτεταμένη λεηλασία φυσικών πόρων και οικολογική καταστροφή, με δημιουργία επενδυτικών παραδείσων με ελάχιστο όφελος για τους πολίτες της χώρας.<br />• Είτε σε συντονισμένη τόνωση της «πραγματικής οικονομίας» με σοβαρούς επενδυτικούς πόρους, ώστε να ανακοπεί η δυναμική της κρίσης. Στη σημερινή συγκυρία οι πόροι αυτοί μπορούν είτε να είναι ευρωπαϊκοί είτε να προέρχονται από υψηλή φορολογία με έντονο αναδιανεμητικό χαρακτήρα.<br />Από τις επιλογές αυτές, θεωρητικά όλοι υποστηρίζουν την τόνωση των επενδύσεων. Στην περίπτωση όμως της ελληνικής οικονομίας, κάτι τέτοιο μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες προοπτικές μόνο αν έδινε ταυτόχρονες ουσιαστικές απαντήσεις σε όλες τις επιμέρους κρίσεις που υποθηκεύουν τις προοπτικές της.<br />Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι στο θέμα αυτό δεν έχουν κατατεθεί πρακτικές προτάσεις ούτε από την κυβέρνηση, ούτε από τη Νέα Δημοκρατία ούτε από την Αριστερά.<br /><br />3. <strong>Για μια πράσινη διέξοδο.</strong><br />Η κρισιμότητα της συγκυρίας στην Ελλάδα υπερβαίνει κατά πολύ τις απαιτήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει σε άλλες χώρες η πρόταση για την Πράσινη Λύση, το Green New Deal. Στην κατεύθυνση αυτή χρειάζεται να οικοδομήσουμε εξαρχής τη δική μας πρόταση, για μια πράσινη στροφή στην οικονομία που θα βελτιώνει την ποιότητα της ζωής και την ευημερία μας αποσυνδέοντάς τες από την οικονομική μεγέθυνση και την αύξηση του ΑΕΠ. Στο πλαίσιο αυτό μπορούμε να αξιοποιήσουμε και να διευρύνουμε τα ψήγματα απαντήσεων που ήδη διαθέτουμε.<br />Παράλληλα λοιπόν με την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και τη σύγκρουση με τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή, μια τέτοια πράσινη λογική θα συγκέντρωνε επενδύσεις και οικονομικά εργαλεία σε τρεις βασικές προτεραιότητες που θα άλλαζαν την κατεύθυνση της οικονομίας:<br />• Βιώσιμη ανασυγκρότηση της υπαίθρου, με κορμό τη βιολογική παραγωγή, αναβίωση της τοπικής και περιφερειακής κλίμακας στην οικονομία, εξισορρόπηση του κυρίαρχου τομέα κάθε περιφέρειας με τις υπόλοιπες τοπικές οικονομικές δραστηριότητες.<br />• Προώθηση και αναβάθμιση των συλλογικών αγαθών και υπηρεσιών με στόχο να ξαναγίνει η ποιότητα ζωής δικαίωμα για όλους ανεξάρτητα από αγοραστική δύναμη, ως παράλληλος «κοινωνικός μισθός».<br />• Επείγουσα ενεργειακή στροφή, με απεξάρτηση από πετρέλαιο και λιγνίτη μέσω επενδύσεων σε εξοικονόμηση και ανανεώσιμες πηγές που θα προσφέρουν συμπληρωματικά εισοδήματα στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό νοικοκυριών.<br /><br /><strong>Γύρω από τις προτεραιότητες αυτές χρειάζεται να σχεδιαστούν μια σειρά πολιτικές που θα απελευθερώσουν πόρους και δημιουργικές δυνάμεις:</strong>• Μια φορολογική μεταρρύθμιση με χαρακτήρα δικαιοσύνης και αναδιανομής, που θα χρησιμοποιεί τους φόρους και ως εργαλεία για ενθάρρυνση ή αποθάρρυνση δραστηριοτήτων ανάλογα με τις επιπτώσεις των τελευταίων στο περιβάλλον και την κοινωνία. Στο πλαίσιο αυτό φόροι όπως στα καύσιμα θα πρέπει να συνδυαστούν με επιθετική προώθηση των εναλλακτικών λύσεων απέναντι στο ΙΧ, ενθάρρυνση των τοπικών προϊόντων που επηρεάζονται λιγότερο από το κόστος των μεταφορών, εκτεταμένα προγράμματα μόνωσης των κτιρίων για λιγότερες ανάγκες θέρμανσης και ψύξης, αλλά και σχεδιασμό που θα διασφαλίζει ότι δεν θα θίγονται οι οικονομικά ασθενέστεροι.<br />• Η προώθηση μέτρων διαφάνειας και πάταξης της μικρής και μεγάλης διαφθοράς θα πρέπει να συνδυαστεί με αποκατάσταση της αίσθησης δικαιοσύνης. Πιθανός απλός τρόπος θα ήταν η δημοσιοποίηση των «πόθεν έσχες» της τελευταίας 10ετίας για πολιτικούς και στελέχη της διοίκησης, με πρόσκλησή να δικαιολογήσουν κάθε ετήσια αύξηση περιουσιακών τους στοιχείων και με ετήσια φορολόγηση της τάξης του 10% επί 10ετία για την αξία κάθε στοιχείου που δε δικαιολογείται επαρκώς, άσχετα αν είναι πια στα χέρια τους. Στο εξής οι μη δικαιολογούμενες διαφορές θα δημεύονται άμεσα.<br />• Η μείωση εξοπλιστικών δαπανών και η συνεννόηση με την Τουρκία για ακόμη μεγαλύτερες αμοιβαίες περικοπές, με παράλληλη ανάκληση των ελληνικών δυνάμεων από διεθνείς αποστολές σε μακρινές χώρες. Η εξέλιξη της ελληνοτουρκικής αναλογίας εξοπλιστικών δαπανών την τελευταία δεκαετία (1:1,20 το 2008, από 1:2 το 1999) προσφέρει ορισμένα περιθώρια και για μονομερείς μειώσεις. Με δεδομένη την τουρκική υποψηφιότητα για ένταξη, η Ε.Ε. θα ήταν λογικό να έχει μεγαλύτερη εμπλοκή και στην προσπάθεια επίλυσης των ελληνοτουρκικών αντιπαραθέσεων.<br />• Η ευθυγράμμιση της πολιτικής ναρκωτικών με τις αντίστοιχες πολιτικές χωρών όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία ή η Μεγάλη Βρετανία, θα εξοικονομούσε το μεγαλύτερο μέρος από τις εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που κοστίζει κάθε χρόνο ο σημερινός ατελέσφορος πόλεμος, που καταλήγει να πλουτίζει τους εμπόρους, να γιγαντώνει τη διαφθορά και να γεμίζει τις φυλακές με λάθος ανθρώπους.<br />• «Πράσινοι» τομείς ιδιαίτερα ευάλωτοι στην κρίση, όπως τα βιολογικά προϊόντα ή ο οικολογικός τουρισμός, χρειάζεται να θωρακιστούν με σειρά μέτρων, ιδιαίτερα στην πολιτική δημόσιων προμηθειών σε τομείς όπως το φαγητό σε νηπιαγωγεία και νοσοκομεία, ή ο κοινωνικός τουρισμός.<br />Επιπλέον πηγή απαντήσεων βρίσκεται στην ίδια την κοινωνία. Σε χώρες όπως η Αργεντινή, απαντήσεις στο πεδίο της κοινωνικής οικονομίας ξεπέρασαν κατά πολύ τις πολιτικές των κυβερνήσεων και έδωσαν σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας ένα δίχτυ ασφαλείας για αξιοπρεπή επιβίωση. Η ανάπτυξη τοπικών δικτύων ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών, συνεταιρισμών παραγωγών – καταναλωτών ή άλλων μορφών κοινωνικής συνεργασίας, είναι όμως λιγότερο υπόθεση κυβερνητικών μέτρων ή κομματικών προτάσεων και περισσότερο ζήτημα κοινωνικής δυναμικής και ενεργοποίησης των πολιτών. Αξίζει πάντως να σημειώσουμε και τη δυνατότητα σποραδικής (αμειβόμενης) κοινωνικής απασχόλησης των ανέργων χωρίς να χάνουν τα υπόλοιπα δικαιώματά τους.<br /><br />4.<strong> Η ευρωπαϊκή διάσταση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.</strong>Ο παράγοντας που συμπληρώνει την εξίσωση είναι η ευρωπαϊκή διάσταση. Η ελληνική κρίση είναι σε σημαντικό βαθμό μέρος και της ευρωπαϊκής κρίσης, που έχει κι αυτή πολλαπλό χαρακτήρα με παράλληλη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση. Απαραίτητη είναι λοιπόν μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική, όχι μόνο για αλληλεγγύη και στήριξη προς τις πιο αδύναμες χώρες, αλλά κυρίως για το σχεδιασμό μιας βιώσιμης ταυτόχρονης εξόδου από όλες τις πλευρές της κρίσης για όλη τη Γηραιά Ήπειρο.<br />• Με παράταση των πιεστικών περιθωρίων περικοπής της υπερβολικών ελλειμμάτων της χώρας μας από 3 σε 5 χρόνια, όπως ισχύει και με τις υπόλοιπες χώρες με υψηλά ελλείμματα.<br />• Με δυνατότητα ετεροχρονισμού της εθνικής συμμετοχής στις χρηματοδοτήσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία, ώστε τα δημοσιονομικά προβλήματα να μην αποτελούν εμπόδιο στις εκταμιεύσεις, με αναζήτηση επιπλέον πόρων σε πηγές όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων..<br />• Με αποτελεσματική ρύθμιση και φορολόγηση των χρηματαγορών, εγγυήσεις της Ε.Ε. για το δανεισμό των πιο ευάλωτων χωρών, έκδοση ευρωπαϊκών ομολόγων.<br />• Με οικοδόμηση μιας κοινής οικονομικής πολιτικής που θα πλαισιώνει το κοινό νόμισμα με επαρκή κοινοτικό προϋπολογισμό και κοινό φορολογικό πλαίσιο. Ο εμπορικός ανταγωνισμός χρειάζεται να εξισορροπηθεί με τη συνεργασία, τη διατήρηση κοινού πλαισίου ελάχιστης κοινωνικής προστασίας, την τήρηση ορίων στα εμπορικά ελλείμματα και πλεονάσματα αλλά και στα χρέη του ιδιωτικού τομέα προς τις τράπεζες.<br />• Με διασφάλιση επαρκών ιδιωτικών και δημόσιων πόρων για μια πράσινη στροφή στην οικονομία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και εξαίρεσή τους από τους περιορισμούς του Συμφώνου Σταθερότητας.<br />Με το πρίσμα αυτό θα πρέπει να αποτιμηθούν και οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ευρωζώνης στα τέλη Μαρτίου. Οι ρυθμίσεις που αποφασίστηκαν εκεί, προορίζονται μόνο ως έσχατη δυνατότητα δανειοδότησης, με διαδικασία που δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμα και σήμερα. Τα ποσά είναι περιορισμένα, δίνονται με επιτόκια πολύ ανώτερα από αυτά άλλων ομοίως χρεωμένων Ευρωπαϊκών χωρών, ενώ προβλέπεται υποχρεωτική εμπλοκή και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που θα θέσει τους δικούς του όρους. αν αποδειχθούν άκαρπες όλες οι άλλες πηγές δανεισμού. Επιπλέον ακυρώνουν τη δυνατότητα έκδοσης ευρωομολόγων, που θα έδιναν δυνατότητα απεμπλοκής από τις πιέσεις των αγορών.<br />Πρακτικά οι ρυθμίσεις αποτυπώνουν κυρίως τις απόψεις της γερμανικής κυβέρνησης, ενώ τελικά δεν επηρέασαν ούτε τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων. Θετική εξέλιξη ήταν μόνο η κίνηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συνεχίσει να αποδέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως ενέχυρο από τράπεζες.<br />Για να υπάρξει όμως μια διαφορετική πολιτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο χρειάζεται να δοθεί προτεραιότητα στην πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης, κάτι που η πολιτική των κυβερνήσεων και η αναζωπύρωση των εθνικών ανταγωνισμών θέτουν σήμερα σε ολοένα εντονότερη αμφισβήτηση. Χρειάζεται επίσης απεμπλοκή από τη σημερινή οικονομική ορθοδοξία, που θέλει την ανταγωνιστικότητα να στηρίζεται κυρίως στη συμπίεση των αμοιβών των εργαζομένων. Η αδυναμία Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλιστών να προωθήσουν μια βιώσιμη στρατηγική διεξόδου και να απεμπλακούν από πολιτικές που επιδεινώνουν την ευρωπαϊκή κρίση, υπογραμμίζει την ανάγκη για αλλαγή πολιτικών συσχετισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.<br /><br />Για την Ελλάδα η εμπλοκή του Δ.Ν.Τ. δημιουργεί σοβαρές απειλές, χωρίς να δίνει ούτε καν τεχνοκρατικές λύσεις. Οι πιστώσεις που θα μπορούσε να χορηγήσει αντιστοιχούν το πολύ στο 20% των δανειακών αναγκών της χώρας για το 2010, κάτι που θα άφηνε το πρόβλημα άλυτο. Στις σχετικά πρόσφατες παρεμβάσεις του σε χώρες μέλη της Ε.Ε. όπως η Ουγγαρία ή η Λετονία, οι οικονομικές του πολιτικές προκάλεσαν για το 2008 και 2009 ύφεση πολλαπλάσια από τις εκτιμήσεις των ίδιων των σχεδιαστών τους, στοιχείο που θέτει σε σοβαρή αμφισβήτηση την υποτιθέμενη τεχνογνωσία του Δ.Ν.Τ.<br />Με δεδομένο ότι τα κλασσικά μέτρα περικοπών προωθούνται ήδη, βασικότερο πρόβλημα αποτελούν οι «αναπτυξιακές» συνταγές του Δ.Ν.Τ., που στις περισσότερες χώρες έχουν οδηγήσει σε πραγματική λεηλασία των φυσικών πόρων. Στην Ελλάδα, όπου η ευρωπαϊκή νομοθεσία για το περιβάλλον επιβάλλει περιορισμούς και όπου οι περισσότερες δημόσιες επιχειρήσεις έχουν ήδη ιδιωτικοποιηθεί, οι πιθανότεροι κίνδυνοι αφορούν πιέσεις για ανεξέλεγκτες μεταλλευτικές δραστηριότητες, εγκατάλειψη του περιφερειακού σιδηροδρομικού δικτύου, οικοπεδοποίηση δημόσιας γης (βραχονησίδες, πρώην στρατόπεδα, δασικές εκτάσεις, πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού) με πιθανότερο στόχο την ανάπτυξη δεύτερης κατοικίας για ξένους.<br />Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι πολιτικές «εκποίησης ακινήτων του Δημοσίου» προτείνονται ήδη επίσημα τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από βουλευτές του κυβερνώντος γερμανικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Εκτιμήσεις υπολογίζουν μάλιστα τη συνολική τους αξία στα 300 δις ευρώ, ποσό θεωρητικά συγκρίσιμο με το σύνολο του ελληνικού δημόσιου χρέους.<br /><br />5. <strong>Είναι τα μέτρα αναπόφευκτα;</strong><br />Τα ζητήματα του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων θα ήταν λιγότερο πιεστικά, αν προβλήματα ανάλογης σοβαρότητας δεν αποτυπώνονταν σε όλους σχεδόν τους δείκτες της οικονομίας. Από τα προβληματικά μεγέθη, ανησυχητικότερο είναι το διαρκές υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών καθώς και τα πολύ χαμηλά επίπεδα ιδιωτικής αποταμίευσης. Τα τελευταία ακυρώνουν ακόμη και το σχετικά χαμηλό δείκτη ιδιωτικού χρέους (δανεισμού επιχειρήσεων και νοικοκυριών).<br />Από οικολογική σκοπιά, μεγάλα εμπορικά ελλείμματα και πλεονάσματα σημαίνουν και μεγάλη σπατάλη ενέργειας, σε μεταφορές προϊόντων που έρχονται από μακριά. Από οικονομική άποψη, σε διαφορετικές συνθήκες το χρόνιο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα οδηγούσε σε υποτίμηση του νομίσματος, μέτρο με αρκετή δόση κοινωνικής αδικίας που θα συμπίεζε την αγοραστική δύναμη μισθών και συντάξεων ευνοώντας τους κατόχους συναλλάγματος και περιουσιακών στοιχείων. Η συμμετοχή στο ευρώ ακυρώνει τη δυνατότητα υποτίμησης, μεταφέρει όμως την πίεση στα κόστη παραγωγής και εργασίας.<br />• Από πράσινη σκοπιά, πρώτη απάντηση θα ήταν εδώ ο κατά προτεραιότητα περιορισμός όσων εισαγωγών αποτελούν επί της ουσίας επιβάρυνση για τη χώρα: αθροιστικά οι εισαγωγές όπλων και ενέργειας (πετρέλαιο, ηλεκτρισμός, φυσικό αέριο) αντιπροσωπεύουν πάνω από 80% του ελλείμματος. Ταχεία αποκλιμάκωση των εξοπλισμών και της ελληνοτουρκικής έντασης, καθώς και επιθετικές πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας και αξιοποίησης των ΑΠΕ, μπορούν να ανακουφίσουν εντυπωσιακά και το ισοζύγιο πληρωμών.<br />• Επιπλέον συρρίκνωση της ζήτησης για εισαγωγές θα προέκυπτε από τον περιορισμό του «μαύρου χρήματος», με αποτελεσματικές πολιτικές περιστολής της διαφθοράς, της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής.<br />• Περιορισμός του ανά μονάδα μισθολογικού κόστους μπορεί να υπάρξει και χωρίς μείωση των καθαρών αποδοχών των εργαζομένων, αν μειωθούν οι εργοδοτικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και οι απώλειες καλυφθούν με επαναφορά της φορολογίας εταιρικών κερδών στα επίπεδα του 2005.<br />• Ακόμη και αν μέτρα περικοπών αποδειχθούν τελικά αναπόφευκτα, στοιχειώδης κοινωνική δικαιοσύνη επιβάλλει να προστατευθούν τουλάχιστον οι χαμηλότεροι μισθοί και συντάξεις, καθώς η αγοραστική τους δύναμη είναι ήδη πολύ χαμηλή. Είμαστε λοιπόν αντίθετοι σε μέτρα όπως η «σαρωτική» αύξηση του ΦΠΑ, ή η ομοιόμορφη περικοπή των μισθών στο δημόσιο τομέα αντί για σχεδιασμό νέου μισθολογίου με λιγότερες ανισότητες.<br />• Ειδικά στο Ασφαλιστικό, όπου οι περικοπές θα θίξουν προσδοκίες και εισοδήματα σε βάθος δεκαετιών, θα πρέπει να συνυπολογιστεί ότι οι ευθύνες του κράτους τόσο για τα παλιότερα αποθεματικά που εξανεμίστηκαν στο βωμό της άγριας ανάπτυξης της περιόδου 1950-85 όσο και για τη συνεχιζόμενη αιμορραγία πόρων των Ταμείων, αποτελούν ένα είδος άτυπου δημόσιου χρέους προς την κοινωνία, που δεν επιδέχεται παραγραφή.<br /><br />6. <strong>Ποιοι επωφελήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, πώς φθάσαμε ως εδώ;</strong>Η επιβάρυνση των ασθενέστερων αποτελούσε την κρυφή πλευρά και της μέχρι τώρα «καταναλωτικής άνθησης». Οι αυξήσεις στους ελληνικούς μισθούς ήταν υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αντιστοιχούσαν όμως και σε αντίστοιχα υψηλότερο πληθωρισμό. Με τη σειρά τους, οι αυξήσεις τιμών στα βασικά αγαθά στέγασης, διατροφής και μετακίνησης ήταν αρκετά υψηλότερες από τον επίσημο τιμάριθμο (και τις αυξήσεις μισθών και συντάξεων), ενώ πολύ λιγότερο αυξήθηκαν οι τιμές σε καθαρά καταναλωτικά αγαθά όπως ηλεκτρονικά, αυτοκίνητα ή αεροπορικά ταξίδια. Ο δυαδικός αυτός πληθωρισμός παραπέμπει και σε βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, όπως η απουσία ισχυρού κινήματος προστασίας καταναλωτών ή η ανεπάρκεια των μηχανισμών ανταγωνισμού. Πρακτικά τα χαμηλότερα εισοδήματα ελάχιστα βελτίωσαν τη ζωή τους τη δεκαετία πριν την κρίση, ενώ η άνοδος της κατανάλωσης αποτέλεσε αποκλειστικό σχεδόν προνόμιο των μεσαίων και ανώτερων εισοδημάτων.<br />Η πορεία αυτή συγκράτησε σε χαμηλά επίπεδα την καθαρή παραγωγικότητα της εργασίας, συγκαλύπτοντας την πίσω από την υψηλή ονομαστική άνοδο του ΑΕΠ. Στο τελευταίο ενσωματωνόταν όμως ο υψηλός πληθωρισμός, η άνοδος στις αξίες των ακινήτων, ο υπερδανεισμός των νοικοκυριών, ακόμη και η κατά 9% λογιστική «αναπροσαρμογή» του Α.Ε.Π. το 2006 για την ελληνική οικονομία.<br />Την ίδια όμως περίοδο σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Αυστρία οι μισθοί ουσιαστικά καθηλώνονταν προκειμένου να προωθηθούν ακόμη περισσότερο οι εξαγωγές. Αποτέλεσμα ήταν μια ολοένα αυξανόμενη απόκλιση ανάμεσα στα πλεονασματικά εμπορικά ισοζύγια των χωρών του Βορρά και στα ελλειμματικά των χωρών του Νότου, απόκλιση που έπαψε να εξισορροπείται όταν ξέσπασε η κρίση. Ευρωπαϊκά προγράμματα για την αναθέρμανση της οικονομίας, όπως η απόσυρση αυτοκινήτων και κλιματιστικών, λάμβαναν υπόψη τους τις ανάγκες των εξαγωγικών χωρών, όχι όμως και τα εύθραυστα εμπορικά ισοζύγια του Νότου.<br />Επιπλέον αδυναμίες έκαναν τη χώρα μας ακόμη πιο ευάλωτη. Ιδιαίτερο ρόλο είχε παίξει η άνοδος της τιμής του πετρελαίου, καθώς για κάθε ευρώ της οικονομίας της καταναλώνει περισσότερο πετρέλαιο από κάθε άλλη χώρα της Ευρώπης των 15.<br /><br />7. <strong>Απέναντι στις επιπτώσεις</strong>Οι Οικολόγοι Πράσινοι οραματιζόμαστε πρότυπα ευημερίας με περιορισμένες απαιτήσεις σε φυσικούς πόρους, ώστε να μπορούν να επεκταθούν σε όλο τον παγκόσμιο πληθυσμό χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την επιβίωση του πλανήτη μας.<br />Για να τα οικοδομήσουμε δε χρειαζόμαστε μόνο απομάκρυνση από τα πρότυπα του καταναλωτισμού, αλλά και κατάλληλες υποδομές σε τομείς όπως η εξοικονόμηση ενέργειας, η επαρκής δημόσια συγκοινωνία, η επιστροφή της φύσης στην πόλη. Θέλουμε τα συλλογικά αγαθά να υποκαταστήσουν σταδιακά την αγοραστική δύναμη ως βασικοί παράγοντες για την ποιότητα της ζωής, η αμοιβαία εμπιστοσύνη να ξαναρχίσει να λειτουργεί, εκτεταμένοι θεσμοί κοινωνικής οικονομίας να δημιουργήσουν ένα ισχυρό Τρίτο Τομέα πέρα από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και το ευρύτερο κράτος.<br />Η απότομη όμως πτώση της αγοραστικής δύναμης για μεγάλο μέρος της κοινωνίας, πριν οι αλλαγές αυτές αρχίσουν να παίρνουν σάρκα και οστά, απειλεί να λειτουργήσει αρνητικά σε πολλές κατευθύνσεις:<br />• Ως νοσταλγία για το πρόσφατο παρελθόν, που θα αποτρέπει αναζητήσεις για προοπτικές περισσότερο βιώσιμες.<br />• Ως πίεση για επιλογή αποκλειστικά των πιο φθηνών προϊόντων, ακόμη κι όταν παρουσιάζουν κακή ποιότητα, κινδύνους για την υγεία, ή έχουν παραχθεί σε απαράδεκτες συνθήκες.<br />• Ως κίνδυνος να εκτοπιστούν ακόμη περισσότερο οι μικρές επιχειρήσεις, αλλά και να επιδεινωθεί κι άλλο το εμπορικό ισοζύγιο, καθώς η εγχώρια παραγωγή δεν είναι πάντα ούτε τόσο «λαμπερή» όσο η ευρωπαϊκή ούτε τόσο φθηνή όσο τα προϊόντα από χώρες χαμηλού κόστους.<br />• Ως δυσκολία χρηματοδότησης των αναγκαίων επενδύσεων πράσινης στροφής.<br />• Ως ανασταλτικός παράγοντας για απαραίτητες επενδύσεις σε επίπεδο νοικοκυριού, όπως η μόνωση των σπιτιών ή οι ηλιακές στέγες.<br />• Ως αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων (μετανάστες; γειτονικές χώρες; Ευρ. Ένωση; χρηματογορές;), ή και ως αίτημα για ισχυρή εξουσία-προστάτη με «αυξημένη εντιμότητα» και μειωμένους δημοκρατικούς περιορισμούς.<br />• Ως υποχώρηση σημαντικών πράσινων αξιών όπως η προστασία του περιβάλλοντος και τα δικαιώματα, μπροστά σε άμεσες και πιεστικές απαιτήσεις μιας βραχυπρόθεσμης οικονομικής λογικής.<br /><br />Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται ένας ισχυρός πράσινος λόγος που θα εξηγεί τις ευθύνες για τις πολιτικές που μας εγκλώβισαν σε μια οικονομία με ημερομηνία λήξης, τα αιτήματα για δίκαιη κατανομή των βαρών, την αδυναμία να έχουμε ουσιαστική διαφάνεια χωρίς δημοκρατία, τις ευκαιρίες να συνδιαμορφώσουμε ως πολίτες κάποιες καινούργιες πλευρές της ζωής μας, την ανάγκη για ολοκληρωμένο σχέδιο εξόδου από την κρίση ώστε οι όποιες θυσίες να αποκτήσουν σύντομα αντίκρισμα.<br /><br /><strong>Στο πλαίσιο αυτό, χρειάζεται να συνδυάσουμε στην κριτική μας δύο βασικούς άξονες που συνήθως αντιμετωπίζονται ως αντικρουόμενοι:</strong><br />• Η Ελλάδα χρωστάει ριζικές αλλαγές, πρώτα από όλα στον εαυτό της. Δεν αναζητούμε άλλοθι στις ευθύνες των χρηματαγορών, της Ε.Ε. ή του Δ.Ν.Τ., δεν απενοχοποιούμε καμιά από τις πολιτικές επιλογές ή τις κοινωνικές αντιλήψεις που μας έφεραν σε αυτό το σημείο. Ως κοινωνία χρειαζόμαστε οπωσδήποτε μια ριζική τομή σε θέματα διαφάνειας, προσωπικής υπευθυνότητας, αμοιβαίας εμπιστοσύνης, συλλογικών αγαθών, καταναλωτικών προτύπων.<br />• Το σημερινό πλαίσιο της οικονομίας έχει κάτι το νοσηρό, όταν οι αποφάσεις μιας χούφτας διαχειριστών κεφαλαίων μπορούν να καταδικάζουν ολόκληρες κοινωνίες στη φτώχεια, ή όταν δεχόμαστε ότι, χωρίς ετήσια αύξηση του Α.Ε.Π. πάνω από 3%, η διαρκής αύξηση της ανεργίας είναι αναπόφευκτη.<br />Σημαντικό είναι λοιπόν να θυμόμαστε ότι, αν τα μέχρι τώρα καταναλωτικά πρότυπα της χώρας μας γενικεύονταν σε όλο τον παγκόσμιο πληθυσμό, θα απαιτούσαν 3,5 φορές τους διαθέσιμους φυσικούς πόρους της Γης. Εξίσου καίρια είναι και η εμπειρία της Γενιάς των 700 ευρώ, που ακόμη και πριν την κρίση αδυνατούσε να εξελιχθεί επαγγελματικά και να χειραφετηθεί οικονομικά από τους γονείς της.<br /><br /><br />8. <strong>Η κρίση είναι χρεοκοπία ολόκληρου του πολιτικού συστήματος</strong><br />Για τη σημερινή κρίση, υπεύθυνες δεν είναι μόνο οι πρόσφατες και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, όλες αυτοδύναμες και «ισχυρές» όπως τις ήθελε ο κυρίαρχος πολιτικός λόγος. Οι ευθύνες δεν εξαντλούνται ούτε και στα κοντόφθαλμα συμφέροντα, ελληνικά και διεθνή, ούτε σε όσους επωφελήθηκαν από τη διαφθορά. Ευθύνες υπάρχουν και στις δυνάμεις, όπως η Αριστερά, που εστίασαν την κριτική τους σχεδόν αποκλειστικά στο πόσο δημοκρατικά κατανεμόταν η κατανάλωση και στο πού χαράζονται τα όρια του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.<br />Οι Οικολόγοι Πράσινοι είχαμε προειδοποιήσει από το 2003 ότι χτιζόταν μια οικονομία με ημερομηνία λήξης, βασισμένη στην αέναη διόγκωση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Αντιπαρατεθήκαμε στις «μεγάλες ιδέες» της εποχής, προειδοποιήσαμε ότι σε καιρούς λιτότητας η υποβάθμιση των συλλογικών αγαθών μας κάνει δυο φορές φτωχότερους. Με το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης, μιλήσαμε πρώτοι για την ανάγκη ταυτόχρονης διεξόδου από την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση.<br />Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πράσινο κίνημα σήκωσε το κύριο βάρος της αλληλεγγύης προς την Ελλάδα, τόσο στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο όσο και σε «δύσκολες» χώρες όπως η Γερμανία. Αμφισβήτησε τα στερεότυπα των Γερμανών για τους Έλληνες και των Ελλήνων για τους Γερμανούς, άνοιξε τη συζήτηση για το τι πρέπει να αλλάξει όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη.<br />Σε μια συγκυρία όπου καμιά ελληνική πολιτική δύναμη δεν φαίνεται να έχει σχέδιο εξόδου για την κρίση, χρέος μας να ανοίξουμε τη συζήτηση αυτή εμείς. Από την ικανότητά μας να ανταποκριθούμε, θα κριθούν πολλά και για την πορεία του πράσινου κινήματος στη χώρα μας.<br /><br /><br />Ο Γιάννης Παρασκευόπουλος είναι μέλος της γραμματείας των Ο.Π.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-5942694680600637588?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-42365930482402550852010-04-14T10:09:00.000-07:002010-04-14T10:12:57.536-07:00<strong><em>του Δημήτρη Κατσάνη</em></strong><br /><strong></strong><br /><strong>Τι είναι πράσινη οικονομία;</strong><br />Ως «πράσινη οικονομία» ορίζεται η οικονομία στην οποία οι οικονομικές - επιχειρηματικές δραστηριότητες δεν προκαλούν καμία βλάβη στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου, αντίθετα το προστατεύουν και το βελτιώνουν, εξοικονομώντας παράλληλα τους περιβαλλοντικούς πόρους, οι οποίοι μέχρι σήμερα ορίζονταν ως οικονομικοί πόροι.<br /><br /><strong>Τι είναι πράσινοι φόροι;</strong><br />Όπως όλοι οι φόροι χρειάζεται να έχουν φιλοσοφία, όραμα και στόχους ώστε να επιτυγχάνουν το σκοπό για τον οποίο έχουν δημιουργηθεί, το ίδιο συμβαίνει και με τους «πράσινους φόρους».<br />Ως «πράσινος φόρος» ορίζεται εκείνος ο φόρος ο οποίος αποτρέπει την χρήση επιβαρυντικών ή καταστρεπτικών δραστηριοτήτων για το περιβάλλον και τον άνθρωπο.<br />Κατά μία ευρύτερη έννοια οι πράσινοι φόροι είναι το φορολογικό εργαλείο – μέσο το οποίο θα βοηθήσει την ανάπτυξη μίας «πράσινης οικονομίας».<br />Φιλοσοφία και όραμα των «πράσινων φόρων» είναι η δημιουργία και ανάπτυξη μίας πράσινης οικονομίας.<br />Στόχος των «πράσινων φόρων» είναι η αποτροπή επιβλαβών οικονομικών δραστηριοτήτων.<br /><br />Γίνεται κατανοητό πως «πράσινος φόρος» μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε «μη πράσινες» οικονομικές δραστηριότητες.<br /><br /><strong>Τι δεν είναι πράσινος φόρος<br /></strong>Δεν είναι «πράσινος φόρος» οποιουδήποτε είδους φορολόγηση η οποία διαφέρει από την προαναφερθέντα φιλοσοφία και στόχους.<br /><br /><strong>Φορολογική πολιτική και πράσινοι φόροι</strong><br />Η πράσινη φορολογική πολιτική («πράσινοι φόροι») καθώς αποτελεί μέρος της γενικότερης φορολογικής πολιτικής σε μία οικονομία, χρειάζεται να είναι εναρμονισμένη και δημιουργημένη με βάση το γενικότερο φορολογικό πλαίσιο, φιλοσοφία και στόχους.<br /><br /><strong>Αναλυτικά, χρειάζεται να προσεχθούν<br /></strong>α) Το ύψος των «πράσινων φόρων» σε σχέση με τη συνολική φορολογική επιβάρυνση<br />Καθώς είναι γνωστό πως η φορολόγηση ενός συγκεκριμένου αγαθού έχει επιπτώσεις στην κατανάλωσή του αλλά και σε άλλες συνδεόμενες (λιγότερες ή περισσότερες) πτυχές της οικονομικής δραστηριότητας, είναι αναγκαίο και σημαντικό να ελεγχθεί πριν εφαρμοστεί ο συνολικός φόρος, δηλαδή, ο συμβατικός φόρος επιπλέον (+) του «πράσινου φόρου»।<br /><br />β) «Πράσινος φόρος» ως επιπρόσθετος φόρος και εναλλακτική λύση<br />Για να εφαρμοστεί ο «πράσινος φόρος» ως επιπρόσθετος φόρος θα πρέπει να υπάρχει και η εναλλακτική λύση στην χρησιμοποίηση του αναγκαίου αγαθού προς κατανάλωση. Για παράδειγμα, δεν μπορεί να υπάρξει «πράσινος φόρος» ως επιπλέον φόρος στη βενζίνη ως καύσιμο όταν δεν υπάρχει εναλλακτική «πράσινη λύση» ως προς την επιλογή καυσίμου.<br /><br />γ) «Πράσινος φόρος» ως μέρος του συνολικού φόρου<br />«Πράσινος φόρος» ως μέρος του συνολικού φόρου υπάρχει όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε τις οικονομικές προϋποθέσεις, δηλαδή, τη συλλογή ενός ποσού το οποίο θα κατευθυνθεί ως επένδυση προς την δημιουργία – ανάπτυξη της «πράσινης οικονομίας».<br /><br />δ) Επενδύσεις και «πράσινοι φόροι»<br />Το χρηματικό ποσό που συλλέγεται ως «πράσινος φόρος», είτε ως μέρος του συνολικού φόρου είτε ως επιπρόσθετος φόρος χρειάζεται να κατευθυνθεί προς κάπου. Προς τα που; Προς εκεί που αναφέρει η φιλοσοφία των πράσινων φόρων, δηλαδή στη δημιουργία και ανάπτυξη της πράσινης οικονομίας και πουθενά αλλού.<br /><br />Ο πράσινος φόρος χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για «πράσινες επενδύσεις».<br /><br /><strong>Πράσινοι φόροι ανά βαθμίδα οικονομίας<br /></strong>Διάκριση ως προς το ύψος των πράσινων φόρων μπορεί να γίνει ανάλογα με την αναγκαιότητα – σημαντικότητα της βαθμίδας οικονομίας που εμπίπτουν: πρωτογενής παραγωγή, μεταποίηση, εμπόριο - υπηρεσίες.<br /><br />Η κλίμακα έχει ως εξής:<br />• Μειωμένου ύψους «πράσινοι φόροι» στην πρωτογενή παραγωγή<br />• Μεσαίου ύψους «πράσινοι φόροι» στην μεταποίηση<br />• Αυξημένου ύψους «πράσινοι φόροι» στο εμπόριο (Για τις υπηρεσίες μπορεί να έχει μικρή εφαρμογή)<br /><br /><strong>Επίλογος<br /></strong>Είναι σημαντικότατο κατά την επιβολή των πράσινων φόρων να τηρούνται αυστηρά η φιλοσοφία, οι στόχοι και η σωστή επένδυση - χρησιμοποίησή τους, όπως επίσης και όλες οι προϋποθέσεις για τη σωστή εφαρμογή τους.<br />Όπως όμως μπορούν να επιβληθούν πράσινοι φόροι με την φιλοσοφία που αναφέραμε, τότε θα μπορούν να επιβληθούν και πολλοί άλλοι ειδικοί φόροι, όπως φόροι επικοινωνιών, μεταφορών, ραδιοσυχνοτήτων, εκπαίδευσης κ.λπ..<br />Προϋπόθεση της σωστής λήψης των ειδικών αυτών φόρων είναι ένα σωστά σχεδιασμένο, σαφές, ολοκληρωμένο και ξεκάθαρο γενικό φορολογικό σύστημα το οποία να τηρείται και να εφαρμόζεται όπως ακριβώς έχει σχεδιαστεί..<br /><br />Μήπως τελικά οι πράσινοι φόροι και γενικά οποιοιδήποτε επιπρόσθετοι ή χρωματισμένοι φόροι είναι αποτέλεσμα της κακής σχεδίασης και εκτέλεσης ενός γενικού φορολογικού νομοσχεδίου;<br /><br />Δημήτρης Κατσάνης, 12 - Απριλίου - 2009<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-4236593048240255085?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-12583680872545501222010-04-13T09:01:00.001-07:002010-04-13T09:24:44.875-07:00Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση να συμμετέχω στην εκδήλωση αυτή, με ένα θέμα για το οποίο θα μπορούσε να γραφεί οκτάτομη εγκυκλοπαίδεια. Εύχομαι να καταφέρουμε να προχωρήσουμε και να μην καταλήξουμε στο ακρωτήριο των Ναυαγών της Καλής Ελπίδος.<br />Θέλω εξαρχής να υπερασπιστώ το στοιχείο της συμπάθειας στην ουτοπική διάσταση της πολιτικής, με την έννοια του ου-τόπος। Κι αυτό ακριβώς γιατί η σημερινή συγκυρία απαιτεί να πούμε δυο λόγια για την αντιεξουσιαστική και επαναστατική βία από ανθρώπους που οραματίζονται μια άλλη κοινωνία αλλά καταλήγουν να την υποσκάπτουν λόγω των μέσων που χρησιμοποιούν. Αν και είναι αυτονόητο ότι ο ριζοσπαστικός ειρηνισμός μας και η αξία της μη-βίας μας φέρνει ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή βίας, έστω και επαναστατικής, πρέπει να απορρίψουμε και πάλι την τρομοκρατία των δήθεν επαναστατικών «πρωτοποριών», που δεν αποτελεί παρά μια άλλη μορφή αυταρχισμού και που, ως αποτέλεσμα, δεν έχει παρά την αύξηση του κοινωνικού συντηρητισμού και την προσφορά άλλοθι για την υιοθέτηση πολιτικών καταστολής και περιστολής των ανθρώπινων δικαιωμάτων.<br /><br />Οι άνθρωποι, η νέα γενιά, έχουν ανάγκη να οραματίζονται και μάλιστα στη σύγχρονη εποχή του κυνισμού. Νιώθουμε συμπάθεια για αρκετές ελευθεριακές και αντιαυταρχικές απόψεις, πάντα σε ένα μη-βίαιο και δημιουργικό πλαίσιο. Ιδιαίτερα στα πλαίσια της εκπαίδευσης, της ομοσπονδιακής αντι-ιεραρχικής οργάνωσης, της δικτύωσης τοπικών παραγωγών (π.χ. βιολογικών προϊόντων, οι οποίοι κινδυνεύουν να γίνουν βορά των διατροφικών πολυεθνικών), νομίζουμε ότι παρέχουν ενδιαφέρουσες προοπτικές, ακόμη και αν δεν υπάρχει ακόμη η ωριμότητα για την πλήρη υιοθέτησή τους. Το ίδιο ισχύει και για πρωτοβουλίες όπως οι ανταλλαγές αγαθών χωρίς τη μεσολάβηση χρήματος. Η απάντηση στη δράση του "Επαναστατικού Αγώνα" -όσο κι αν σε κάποιους φαίνεται ξενέρωτο- είναι προσπάθειες σαν την εναλλακτική κοινότητα «Πελίτι», που το Σαββατοκύριακο είχε πανελλαδική συνάντηση, αποτελώντας ένα ενδιαφέρον παράδειγμα ανταλλαγής σπόρων παραδοσιακών ποικιλιών.<br />Είναι χρήσιμο να προσπαθούμε να συνδυάσουμε γόνιμα το ρεαλισμό με το ουτοπικό στοιχείο της πολιτικής οικολογίας και δεν περιμένουμε την… επανάσταση ή… το λιώσιμο των πάγων για να αρχίσουμε να αλλάζουμε τις συνειδήσεις και τις πρακτικές τις δικές μας και των διπλανών μας.<br />Από τη δεκαετία του ’70, που άρχισαν να κάνουν εμφανή την παρουσία τους τα οικολογικά κινήματα, συνεχώς καταγγέλλουν τα συμφέροντα, την υποβάθμιση της ζωής και της φύσης, την περιστολή των ανθρώπινων δικαιωμάτων, το μιλιταρισμό, τον καταναλωτισμό, την κερδοσκοπία, την πείνα κ।α. Σίγουρα, αρκετοί μας αντιμετωπίζουν σαν τους προφήτες των νέων καιρών: η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, η αποδάσωση, η ερημοποίηση, τα μεταλλαγμένα, τα πυρηνικά, η εξάντληση των πρώτων υλών, οι πόλεμοι για το πετρέλαιο, η υποβάθμιση των πόλεων, η καταστροφή των ελεύθερων χώρων, η εξουθένωση των λιμνών και των ποταμών, τα αστικά και βιομηχανικά απόβλητα, η κυριαρχία του αυτοκινήτου, η επέκταση των οικισμών, η χημικοσυντηρούμενη και υδροβόρα γεωργία, η πολιτική διαφθορά, η συντριβή του ψυχισμού και της αλληλεγγύης των ανθρώπων, έχουν πιστωθεί στους οικολόγους ως θεματολογία αλλά και ως αξιακό σύστημα.<br /><br />Τα προηγούμενα χρόνια στην Ελλάδα δόθηκε αρκετή έμφαση στις διαφορές του οικολογικού κινήματος από την αριστερά. Έχουμε μιλήσει για τον παραγωγισμό και την άκριτη υποστήριξη της έννοιας της ανάπτυξης, το βιομηχανισμό και τον εργατισμό, την προσέγγιση της «μεγάλης νύχτας της επανάστασης» και του ζητήματος της επαναστατικής ή εξεγερτικής βίας, του συγκεντρωτισμού και του κρατισμού. Υπήρχε ανάγκη να κατοχυρώσει ο οικολογικός χώρος τους όρους της δικής του πολιτικής αυτονομίας και να υπάρξει ως νεοεμφανιζόμενη πολιτική δύναμη στις πολιτικές εξελίξεις της χώρας. Υπήρχε ανάγκη να αποδείξει ότι ήταν μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής και παγκόσμιας πολιτικής κίνησης, διαφορετικής από την αριστερά.<br />Σήμερα που αρχίζουν όλα τα παραπάνω να ξεκαθαρίζουν και να παγιώνονται, αντιμετωπίζουμε κινδύνους από την αντίθετη μεριά। Να παραγνωρίσουμε τις υπαρκτές συγγένειες με το χώρο της αριστεράς, να απεμπολήσουμε οποιεσδήποτε πρωτοβουλίες συνεργασίας και να τσαλαβουτήσουμε στα θολά νερά ενός «κεντρώου» ή «μεσαίου» χώρου που θα είναι της μόδας αλλά θα έχει χάσει τη δυναμικότητα και το ιδιαίτερο στίγμα του. Που θα έχει χάσει σε τελική ανάλυση την ικανότητα της πολιτικής παρέμβασης από ξεκάθαρες και δυνατές βάσεις. Που στο όνομα του ρεαλισμού και της πολιτικής αποδοχής θα έχει χάσει τη ριζοσπαστικότητά του, τη φρεσκάδα του και τη δυναμική της κοινωνικής αλλαγής.<br /><br />Για να επανεξετάσουμε, ωστόσο, τις συγγένειες του οικολογικού χώρου με την αριστερά θα πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα «με ποια αριστερά»; Εμείς διακρίνουμε και κρατάμε αποστάσεις από τη δογματική, σταλινική αριστερά αλλά νιώθουμε ότι μας συνδέουν αρκετά με την κριτική αριστερά των δικαιωμάτων, της ανοχής στη διαφορετικότητα και των αντιαυταρχικών λύσεων। Από την αρχή ήταν ξεκάθαρο ότι είμαστε υπέρ των συλλογικών λύσεων και όχι υπέρ μιας ατομικής (και ατομικιστικής) νεοφιλελεύθερης προσέγγισης. Επίσης, από την αρχή πιστεύαμε ότι βασικό κριτήριο πάντων (και της προστασίας του περιβάλλοντος) δεν είναι η χρηματική (ανταλλακτική) αξία, αλλά η αξία που προσδίδουμε εμείς, οι ανθρώπινες κοινωνίες, σε πράγματα και (κοινωνικές και περιβαλλοντικές) διαδικασίες. Γι' αυτό και συμφωνούσαμε με το σύνθημα «οι άνθρωποι (και το περιβάλλον) πάνω από τα κέρδη» και συμμετείχαμε στις πρωτοβουλίες και διαδηλώσεις ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση των πολυεθνικών και της ασύδοτης καπιταλιστικής καταλήστευσης του πλανήτη.<br /><br />Στη Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον, η συνάντησή μας με οργανώσεις της αριστεράς καταγράφει μια ιστορία ήδη από τη δεκαετία του ’70 και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν είχαμε συναντηθεί σε κοινούς αγώνες ενάντια στο ρατσισμό, την ξενοφοβία και τον εθνικισμό και υπέρ των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της προστασίας του περιβάλλοντος। Συνεργαστήκαμε μαζί τους σε δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές (1994, 1998, 2002), μέχρι τη στιγμή που επέλεξαν να ενταχθούν ορισμένοι στο Συνασπισμό και άλλοι αργότερα στο ΣΥΡΙΖΑ. Σημείο καμπής ήταν και η στροφή του ΣΥΡΙΖΑ μακριά από τη στρατηγική προσέγγισης που είχε ήδη εγκαινιάσει ο ΣΥΝ με το χώρο της οικολογίας.<br /><br />Είναι ενδεικτικό ότι το Μάρτιο του 2000, η πρόταση της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης για τη δημιουργία του Οικολογικού Φόρουμ, που κατέληξε στους Οικολόγους Πράσινους, περιλάμβανε και το ότι «η δικιά μας οικολογία» ήταν και αριστερή। Γράφαμε τότε ότι «η δικιά μας οικολογία εντάσσεται στο γενικότερο ιστορικό κίνημα της ανθρώπινης χειραφέτησης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της συλλογικής διαχείρισης των αναγκών μας αλλά όχι στην τραγική εμπειρία της εξουσίας των γραφειοκρατών και των γκουλάγκ. Πιστεύει στη σύγκλιση των αντιστάσεων στη νεοφιλελεύθερη λογική της αγοραίας οικονομίας και της κοινωνίας του ατομικού κέρδους».<br /><br />Σημαντικό ρόλο σε αυτή την αναφορά στις συγγένειές μας με το χώρο της αριστεράς έπαιξε η ειρηνιστική, αντιρατσιστική και αντιεθνικιστική δράση του χώρου μας, όπως και οι επιδράσεις μας από την Κοινωνική Οικολογία του Μάρεη Μπούκτσιν και των συνεργατών του। Ένας από αυτούς, ο P. Staudenmaier, αναφέρει: «Ο "περιβαλλοντισμός" από μόνος του δεν υπαγορεύει μια πολιτική. Πρέπει να ερμηνευτεί, να διαμεσολαβηθεί από μια κοινωνική θεωρία προκειμένου να προσλάβει πολιτικό νόημα. Η παραγνώριση της αλληλοσυσχέτισης ανάμεσα στο κοινωνικό και το πολιτικό αποτελεί σήμα κατατεθέν της αντιδραστικής οικολογίας». Αυτό το ρεύμα προβληματισμού μας έχει οδηγήσει και σε διανοούμενους που μπορούν ίσως να χαρακτηριστούν ως οι πρωτεργάτες μιας πρώιμης σύγκλισης αριστεράς και οικολογίας. Αναφέρομαι βέβαια στους πρωτοπόρους διανοητές της Σχολής της Φραγκφούρτης, όπως τον Αντόρνο και τον Χορκχάϊμερ, που δεν δίστασαν να χαράξουν μονοπάτια ίσως και αιρετικά για τον ορθόδοξο μαρξισμό στην κριτική του βιομηχανικού πολιτισμού που ανέπτυξαν. Αναφέρομαι, ωστόσο, και στους επιγόνους τους, όπως τον Μαρκούζε και τον Έριχ Φρομ, που τόσο πολύ επηρέασαν τα νέα κινήματα της δεκαετίας του ’60, τα οποία θεωρούνται και ο προθάλαμος της δημιουργίας του οικολογικού κινήματος. Αν είναι να συνομιλήσουμε με όρους μαρξισμού, αυτό θα είναι μόνο σε ένα τέτοιο «κριτικό» πλαίσιο και όχι βέβαια με όρους «ορθοδοξίας».<br /><br />Συνεχίζοντας την αναφορά στις συγγένειες με την κριτική αριστερά, δεν μπορώ παρά να αναφερθώ και στην κριτική μας στον οικονομικό φιλελευθερισμό. Σ’ ένα κείμενο που κυκλοφόρησε προεκλογικά το 2007, γράφαμε: «Θεωρούμε ότι ο οικονομικός φιλελευθερισμός σε τελική ανάλυση ενέχει αντιφάσεις που τον φέρνουν σε αντίθεση με άλλες πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες και γενικότερα με τον κοινωνικό φιλελευθερισμό».<br />Οι οικονομικές ελίτ έχουν πλέον ισχυροποιηθεί τόσο που δεν ανέχονται «κοινωνικούς» περιορισμούς. Πιστεύουμε ότι το μέλλον της προοδευτικής πολιτικής έγκειται πλέον στην αποδυνάμωση (και με νομοθετικά μέσα) των μεγάλων και πολυεθνικών επιχειρήσεων (που λειτουργούν και σαν μικρές δικτατορίες) και στην ενδυνάμωση, αυτοοργάνωση και δικτύωση των μικρών παραγωγών, σε μια οικονομία αποκεντρωμένη και τοπικής κλίμακας, που να σέβεται τα τοπικά φυσικά χαρακτηριστικά (γονιμότητα εδάφους, διαθεσιμότητα νερού και φυσικών πόρων, μη-οικονομικές περιβαλλοντικές παροχές) και να ελέγχεται από τις δημοκρατικές διαδικασίες των ώριμων και υπεύθυνων τοπικών κοινωνιών, στο πλαίσιο ενός ευρύτατου πολιτικού δικτύου που να αντιμάχεται την πολιτική κυριαρχία των οικονομικών ελίτ.<br />Υποστηρίζουμε τα δίκαια των εργαζομένων, των άνεργων, των χαμηλοσυνταξιούχων και των γυναικών, ιδιαίτερα σήμερα που σε συνθήκες κρίσης η φτώχεια και η ακρίβεια καλπάζουν και θέτουν σοβαρά ζητήματα επιβίωσης σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού। Ωστόσο, θέλουμε οι θέσεις μας να χαρακτηρίζονται από μετριοπάθεια. Για να δώσουμε άμεσες και πρακτικές λύσεις, δεν διστάζουμε να συζητάμε ακόμη και κυβερνητικές συνεργασίες στη βάση προγραμματικής συμφωνίας, που θα προκύπτει μέσα από ευρεία και δημοκρατική διαβούλευση. Είναι επείγον να ληφθούν μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος που να υποστηρίζονται από ευρείες πλειοψηφίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, όπως επίσης και μέτρα για την εμβάθυνση της δημοκρατίας και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, ώστε να μπορέσουν να υιοθετηθούν απαραίτητες για την κοινωνία αλλαγές. Θέλουμε να προσπαθήσουμε να ισορροπήσουμε σε δυο βάρκες, την κεντρική πολιτική και την κινηματική.<br /><br />Υπάρχουν θέματα που είναι ώριμα στην ελληνική κοινωνία και θα μπορούσαν τα κόμματα να ανοίξουν μια προγραμματική συζήτηση, ώστε και οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν, με βάση τις προτάσεις, τις συγκλίσεις ή τις αποκλίσεις. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, ένα πρόγραμμα που θα συμβάλει στην στροφή της πολιτικής στην Ελλάδα σε μια κατεύθυνση που τα κύρια στοιχεία της είναι η οικολογική βιωσιμότητα, η κοινωνική αλληλεγγύη, μια πράσινη οικονομία και η συμμετοχική δημοκρατία, ισχυρή πολιτική δέσμευση για περιβαλλοντική πολιτική, πολιτική για την κλιματική αλλαγή κ.α.<br />Μια αυστηρή περιβαλλοντική πολιτική, η αντιμετώπιση της διαφθοράς, της κομματοκρατίας και της αναξιοκρατίας, η απόρριψη του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, η αποδυνάμωση των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων, η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής πολιτικής, η συμμετοχική δημοκρατία, η μείωση των εξοπλισμών κτλ, έχουν σαφέστατη κοινωνική πλειοψηφία. Άλλες προτάσεις μας, όπως π.χ. η υιοθέτηση ενός νέου Πράσινου Κοινωνικού Συμβολαίου, η δημιουργία νέων πράσινων θέσεων εργασίας, ο περιορισμός της φορολογίας στην εργασία και η επιβάρυνση των δραστηριοτήτων με περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, εκτιμούμε πως είναι θέμα χρόνου να γίνουν γνωστές και να υιοθετηθούν από ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, αλλά και να αναζητήσουν μαζί μας ένα συνολικό εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης, οικολογικό και κοινωνικά αλληλέγγυο.<br />Δε χαϊδεύουμε αυτιά। Ούτε υιοθετούμε κάθε αίτημα για να γίνουμε αρεστοί. Έχουμε παγκόσμια συνείδηση. Μας ανησυχεί π.χ. ότι την ίδια στιγμή που στον αναπτυγμένο κόσμο τα ινστιτούτα αδυνατίσματος θριαμβεύουν, τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού επιβιώνουν με ελάχιστα ευρώ την μέρα. Και ότι ο κόσμος οδηγείται σε ανασφάλεια, συγκρούσεις, τρόμο, ξενοφοβία και αποξένωση.<br /><br />Προχωρούμε στην αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης. Κι οφείλουμε να προτάξουμε ένα νέο όραμα. Θέλουμε να φτιάξουμε τους καιρούς μας. Να ζήσουμε καλύτερα αλλά σήμερα.<br />Οι Οικολόγοι Πράσινοι είναι μια σαφής ευρωπαϊκή δύναμη। Εκτιμούμε ότι στην ενοποιημένη Ευρώπη, σε αυτό που η ανανεωτική αριστερά έλεγε από παλιά "κοινό σπίτι των λαών, από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια", προσφέρεται ένα ευρύ πεδίο παρεμβάσεων και συμμετοχής στις εξελίξεις, συχνά απέναντι στις κυβερνήσεις και διαμορφώνοντας θεματικές πλειοψηφίες για μια σειρά «πράσινα» αιτήματα.<br /><br />Πως βλέπουν, όμως, ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ την ευρωπαϊκή προοπτική; Αυτό αναρωτιόμουν στην «Αυγή» στις 7।2.2008. Ποιος θα δώσει ώθηση στη διαδικασία συγκρότησης μιας ομοσπονδιακής Ευρώπης, που θα στηρίζεται σε αξίες και σχέσεις δημοκρατικές, οικολογικές, ανθρωπιστικές; Ποιος θα παλέψει για αναβάθμιση του Ευρωκοινοβουλίου, για λογοδοσία της Κομισιόν και του προέδρου της, για τις διαδικασίες που μπορούν να δημιουργήσουν την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, κουλτούρα και συνείδηση; Με ποιες συμμαχίες θα φτιάξουμε τους καιρούς μας, επιβάλλοντας κρίσιμες αλλαγές και δομικές μεταρρυθμίσεις; Πως θα σταματήσουμε την αλλαγή του κλίματος; Πως θα βάλουμε στη θέση των εθνικισμών και των πολέμων το όραμα μιας ανοικτής, πολυπολιτισμικής κοινωνίας;<br /><br />Η σκληρή κριτική μας στον κόσμο που ζούμε είναι γιατί είμαστε ερωτευμένοι με τη ζωή και θέλουμε να ζήσουμε σ’ έναν κόσμο πιο όμορφο και δεν περιμένουμε να καταρρεύσει το σύστημα για να εφαρμόσουμε τις προτάσεις μας. Φτιάχνουμε τους καιρούς που ζούμε και παλεύουμε ‘να σώσουμε οτιδήποτε κι αν σώζεται’.<br />Πράσινα κόμματα έχουν πλέον παρουσία και επιτυχίες σε όλες τις ηπείρους και συνεχίζουν να επεκτείνονται σε «άγονες» μέχρι τώρα χώρες. Εντυπωσιακές επιτυχίες έχουν οι Πράσινοι και ως δημοτική διαχείριση σε πόλεις μεσαίου κυρίως μεγέθους. Υπάρχουν σήμερα πόλεις χωρίς αυτοκίνητα, πόλεις χωρίς σκουπίδια.<br />Το οικολογικό κίνημα έχει αποδείξει ότι μπορεί να επιβάλλει κρίσιμες αλλαγές και δομικές μεταρρυθμίσεις: σαφές χρονοδιάγραμμα κατάργησης των πυρηνικών εργοστασίων, στήριξη συνεταιρισμών παραγωγών-καταναλωτών, διασύνδεση της αγροτικής πολιτικής με τη διατροφική ασφάλεια και την προστασία των καταναλωτών, ισότιμη ένταξη των μεταναστών στην κοινωνία, δημόσια χρηματοδότηση για ανακαινίσεις κατειλημμένων κτιρίων κ.α.<br />Σήμερα οι λύσεις δεν μπορεί να είναι απλά αριστερές ή οικολογικές। Πρέπει να συνδυάζουν την αγωνία «να σώσουμε λίγο απ΄ το αύριο που μας κλέβουν», με την αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης. Πρέπει να αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα του επαναπροσδιορισμού των αναγκών μας και του τρόπου ζωής μας, παράλληλα με την προώθηση ριζικών, δομικών αλλαγών στους κοινωνικούς και πολιτικούς θεσμούς. Πρέπει να αμφισβητούν έμπρακτα την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω σε άνθρωπο σε άνθρωπο, του άνδρα πάνω στη γυναίκα, των αναπτυγμένων χωρών πάνω στις υπανάπτυκτες, της πλειοψηφίας πάνω στις μειοψηφίες, των κρατών πάνω στις μειονότητες, της «κανονικότητας» πάνω στις ιδιαιτερότητες, του φυσιολογικού πάνω στο «αποκλίνον».<br /><br />Σε όλη την Ευρώπη, οι Πράσινοι αποτελούν έναν 4ο διακριτό πολιτικό πόλο, πέρα από τη Δεξιά, τη Σοσιαλδημοκρατία και την Αριστερά. Αναγνωρίζουμε την πολιτική μας καταγωγή από τον χώρο της πολιτικής αμφισβήτησης που προέκυψε από τα κινήματα της νεολαίας κατά τη δεκαετία του 1960 και από την κριτική (και αυτοκριτική) αριστερά και μας ενώνει με αυτήν η επιθυμία για κοινωνική δικαιοσύνη και κοινωνική αλλαγή. Ταυτόχρονα, σε ζητήματα δικαιωμάτων και ελευθεριών βλέπουμε φιλελεύθερους κοινωνικούς χώρους να βρίσκονται πιο μπροστά από την Αριστερά, αμφισβητώντας ότι η γραμμική διάκριση Αριστεράς-Δεξιάς μπορεί να ερμηνεύει πλέον ικανοποιητικά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τα ζητήματα του 21ου αιώνα.<br />Είναι, λοιπόν, αυτονόητο να συζητάμε και για συνεργασίες και ιδιαίτερα στο επίπεδο της αυτοδιοίκησης, τον κατεξοχήν ευνοϊκό χώρο για την ανάπτυξη και εφαρμογή των οικολογικών ιδεών। Και δεν είναι δυνατόν να μη συζητήσουμε για συνεργασίες με το χώρο της κριτικής και δημοκρατικής αριστεράς, χωρίς να καλύπτουμε και να στρογγυλεύουμε τις διαφορές μας, αλλά και χωρίς να παραγνωρίζουμε τις πολύ ουσιαστικές συγγένειες.<br /><br />Κι όπως αναφέρει πρόσφατη τοποθέτηση της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝ, "τα οξύτατα προβλήματα της συγκυρίας και η αίσθηση της ευθύνης επιβάλλουν τη συνάντηση, με όρους ισοτιμίας και αυτονομίας, δύο χώρων με διαφορετικές μέχρι σήμερα στρατηγικές ιεραρχήσεις και προτεραιότητες".<br />Το 3,5%, που έδωσαν οι πολίτες στους Οικολόγους Πράσινους στις ευρωεκλογές, προφανώς αντανακλά την αποδέσμευση σημαντικού αριθμού πολιτών που αναζητούν εναλλακτικές λύσεις। Στην ελληνική κοινωνία έχουν γίνει βαθιές αλλαγές σε επίπεδο αξιών και ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας –κυρίως νέοι- στρέφεται συνειδητά προς πιο οικολογικές, δημοκρατικές και κοινωνικά υπεύθυνες επιλογές, τόσο στην πολιτική όσο και στην καθημερινή ζωή τους. Η στροφή αυτή έχει ήδη καταγραφεί και στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές του 2006, με την ενίσχυση ανεξάρτητων σχημάτων με σαφές οικολογικό και κοινωνικό προφίλ. Στη Θεσσαλονίκη γνωρίζετε πως με ένα σχήμα, που στήριξαν και ανανεωτικοί της αριστεράς, πιάσαμε 4,6% και εκλέξαμε δύο νομαρχιακούς συμβούλους. Οι αναλύσεις έδειξαν ότι ένα δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας (κυρίως νέοι ψηφοφόροι ή και άτομα με αντι-πολιτική στάση) στρέφεται προς τις πράσινες πολιτικές προτάσεις.<br /><br />Έχουμε να αντιμετωπίσουμε, βέβαια, την οικονομική κρίση, αυτό που συζητάει όλη η Ευρώπη ως "ελληνικό πρόβλημα". Βεβαίως υπάρχουν σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα, που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει. Η διόγκωση ενός πελατειακού, σπάταλου και αντιπαραγωγικού κράτους, που διογκώθηκε με ευθύνη των δύο κομμάτων εξουσίας και την ανοχή της αριστεράς και των συνδικάτων στη χώρα μας, δεν μπορεί να είναι η δικαιολογία για την προσπάθεια απαξίωσης της μισθωτής εργασίας και κατεδάφισης του όποιου κοινωνικού κράτους και μάλιστα από μια "σοσιαλιστική κυβέρνηση".<br />Η πρόσφατη παρέμβαση του Ντανιέλ Κον Μπεντίτ ήταν σημαντική βοήθεια και προς τη χώρα μας και προς τους Πράσινους। Ήταν σημαντικό το ότι έθεσε το ζήτημα των υπέρογκων εξοπλισμών της Ελλάδας, που το θέτουμε και εμείς αλλά όχι η Αριστερά. Η Ελλάδα είναι η 2η χώρα στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ σε αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και, παρόλο που δημόσια καταδίκασα τις ακρότητες εναντίον της, η Γερμανία, στην οποία υπάρχουν πολλοί που μας κουνούν το δάχτυλο επιτιμητικά, είναι πρώτη σε εξαγωγές όπλων προς την Ελλάδα. Χρησιμοποιούν προς το συμφέρον της πολεμικής τους βιομηχανίας το γεγονός ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις επί χρόνια προσπαθούν να κάνουν «διπλωματία των εξοπλισμών», να επηρεάσουν δηλαδή ισχυρές χώρες στο να υποστηρίξουν αδιάλλακτες ελληνικές θέσεις στα διεθνή ζητήματα με τεράστιες αγορές όπλων.<br /><br />Εκτιμούμε ότι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι ότι δεν υπάρχει ουσιαστική πολιτική ένωση στην ΕΕ και εμβάθυνση σε μια πορεία ομοσπονδοποίησής της, παράλληλα με τη νομισματική ένωση, το ευρώ. Υπάρχει επίσης αδυναμία για συντονισμένες οικονομικές πολιτικές στο σύνολο της Ευρωζώνης, όπως πχ η φορολογία.<br />Επομένως, αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα είναι πραγματική κοινοτική αλληλεγγύη και όχι επιβολή μέτρων στο στυλ του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, όπως οι μειώσεις των μισθών και η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας। Και απορούμε γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν προωθεί την πρόταση για έκδοση ευρωομολόγων, όπως δέχτηκε το ευρωκοινοβούλιο, υπερψηφίζοντας την έκθεση του Πράσινου ευρωβουλευτή Σβεν Γκίγκολντ.<br /><br />Από την άλλη, θα πρέπει να γίνει σαφές ότι χωρίς το οικολογικό όραμα, η «πράσινη ανάπτυξη» του ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να παραμείνει η ίδια βρώμικη, σπάταλη και άδικη ανάπτυξη των προηγούμενων δεκαετιών, βασισμένη στη “δημιουργική χρήση” των ίδιων δεικτών του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, με την απλή προσθήκη ορισμένων πράσινων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, εντελώς συμβατών με το υπάρχον μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης.<br />Επιπλέον, χωρίς πραγματικούς αναδιανεμητικούς μηχανισμούς δεν μπορεί να υπάρξει ούτε πράσινη οικονομία। Μια οικονομία, πιο αποκεντρωμένη και εστιασμένη σε τοπικό επίπεδο, πιο εξισωτική, συλλογική και αλληλέγγυα και που να λαμβάνει υπόψη όσο περισσότερους περιβαλλοντικούς παράγοντες είναι δυνατόν, αντί για λίγους επιλεγμένους. Μια οικολογική και κοινωνική οικονομία, στο πλαίσιο της οποίας θα μπορούσαν να απο-αναπτυχθούν ορισμένοι τομείς και να αναβαθμιστούν ποιοτικά άλλοι, συνδεόμενοι με παραγκωνισμένες σήμερα αξίες μη-χρηματικού τύπου. Μια οικονομία που θα σέβεται τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και θα μπορούσε να συνδεθεί με συμμετοχικούς δημοκρατικούς θεσμούς, δημοκρατική παιδεία και καλλιέργεια σχέσεων αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας.<br /><br />Μια τέτοια προοπτική φαίνεται πλέον όχι μόνο εφικτή αλλά είναι και απολύτως αναγκαία, μπροστά στις αποτυχίες και τα αδιέξοδα τόσο του «υπαρκτού» σοσιαλισμού που ζήσαμε πριν μερικά χρόνια, όσο και του «υπαρκτού» καπιταλισμού, που βιώνουμε με σκληρό τρόπο σήμερα. Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η πρόταση για μια «Νέα Πράσινη Συμφωνία» (Green New Deal), που καταθέτουν οι Πράσινοι. Η πρόταση αυτή, παρόλο που εγγράφεται σε μια προοπτική “πράσινου καπιταλισμού”, είναι μια ευκαιρία ώστε το ξεπέρασμα της κρίσης να συνδυαστεί με μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας που μπορούν να αποτελέσουν βάση για μελλοντικές θετικότερες εξελίξεις.<br />Μιλάμε, βέβαια, για μια πράσινη οικονομία. Ακριβώς γιατί ουσιαστική διέξοδος δεν υπάρχει όταν υιοθετείται αμυντικά μέρος μόνο της πράσινης ρητορείας, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι διαρροές προς τους Πράσινους, που δείχνουν να επιβεβαιώνονται σε μια σειρά από τις διαπιστώσεις τους για το μέλλον του πλανήτη και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Πραγματικά βήματα θα γίνουν μόνο αν απαντήσουμε στην οικονομική κρίση με πολιτικές που απαντούν παράλληλα και στην κρίση του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στην απειλή για το κλίμα. Και ταυτόχρονα αν προχωρήσουμε στην αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης.<br />Θέλουμε να φτιάξουμε τους καιρούς μας। Να ζήσουμε καλύτερα αλλά σήμερα. Κι ο βασικός άξονας μιας άλλης πολιτικής είναι πράσινες επενδύσεις μεγάλης έκτασης.<br /><br />Επιπλέον, για μας, το κεφάλαιο της Κοινωνικής Οικονομίας έχει ιδιαίτερη σημασία। Στην προσέγγιση των Πράσινων για την οικονομία υπάρχει σύνθετη δομή, όπου και οι τρεις τρόποι παραγωγής αγαθών μπορούν να συνεχίσουν στο άμεσο μέλλον να συνυπάρχουν: δημόσιες υπηρεσίες και εταιρείες ελεγχόμενες από το δημόσιο, με ιδιωτικές επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς της κοινωνικής οικονομίας. Στο τρίπτυχο αυτό, η κοινωνική οικονομία κατέχει για την πράσινη αντίληψη, μια κεντρική θέση. Δε θα μπορούσε να γίνεται αλλιώς, καθώς τόσο το κράτος όσο και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν ιστορικά συνδεθεί με τη συγκεντρωτική οικονομία της άγριας ανάπτυξης, που βρίσκεται στη ρίζα της οικολογικής κρίσης. Για να σταθούμε σε ένα μόνο σημείο, ως παράδειγμα, θα ήθελα να αναφερθώ στην προσχεδιασμένη φθορά των περισσότερων καταναλωτικών προϊόντων, που αναγκάζει τον καταναλωτή να αγοράζει κάθε λίγα χρόνια τα ίδια αγαθά που κάποτε διαρκούσαν για μια ζωή. Αντίθετα, η κοινωνική οικονομία έχει αποδειχθεί πολύτιμο εργαλείο για την προώθηση αρκετών σημείων της πράσινης ατζέντας. Και επιπλέον, αποτελεί και ένα δίχτυ ασφαλείας απέναντι στις συνέπειες της κρίσης.<br /><br />Σίγουρα, η συζήτηση δε σταματάει στα θέματα αυτά.<br />Τελειώνω, αναφέροντας αυτά που έλεγε ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης στις 12/1/2002: «Η «πράσινη» κριτική δεν άφησε στο απυρόβλητο την αριστερά ή τουλάχιστον ορισμένες βασικές αντιλήψεις και πρακτικές της. (…) Και πολλές αν όχι όλες οι δυνάμεις της αριστεράς οδηγήθηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να επανεξετάσουν τις θέσεις τους απέναντι στα βασικά θέματα της πράσινης κριτικής. (…) Επομένως πέρα από το ότι την επιθυμούμε, η σύγκλιση των δυνάμεων της ανανεωτικής αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας έχει έδαφος και δυνατότητες».<br />Οκτώ χρόνια μετά, απλά συνυπογράφω και σας ευχαριστώ!<br /><br /><strong>Μιχάλης Τρεμόπουλος,</strong>ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων.<br /><br />εισηγηση που εκανα στην αντιστοιχη εκδηλωση που<br />οργανωσε με επιτυχια η Ανανεωτικη πτερυγα του ΣΥΝ.<br /><br />δείτε κι εδώ: <a href="http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=504887">http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=504887</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-1258368087254550122?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-32990963866916901702010-04-12T05:27:00.000-07:002010-04-12T05:29:17.498-07:00του <span style="font-weight:bold;">Τάσου Κρομμύδα<span style="font-style:italic;"></span></span><br /><br />Στην Έκθεσή του για τα οικονομικά της κλιματικής αλλαγής το 2006, ο Λόρδος (πλέον) Stern το είπε ξεκάθαρα: «Η κλιματική αλλαγή είναι η μεγαλύτερη αποτυχία της αγοράς που έχουμε γνωρίσει ποτέ». Η κεντρική οπτική της οικονομικής σκέψης του οικολογικού κινήματος γίνεται κοινός τόπος. Το οικονομικό μας μοντέλο έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον που δεν έχουμε καμία πολυτέλεια να παραγνωρίζουμε, αντιθέτως μάλιστα η προστασία του περιβάλλοντος έχει και οικονομικό νόημα.<br />Σύμφωνα με την κλασική οικονομική σκέψη, σε μια αποτελεσματική αγορά οι ελεύθερες συναλλαγές αγοραστών-πωλητών επιφέρουν το βέλτιστο αποτέλεσμα για το σύνολο. Τι γίνεται όμως όταν το αποτέλεσμα της συναλλαγής επιφέρει κάποια ζημιά, κάποιο κόστος σε κάποιον τρίτο που βρίσκεται εκτός της συναλλαγής; Στα οικονομικά αυτό ονομάζεται «εξωτερικό κόστος», το κόστος που μια δραστηριότητα έχει σε κάποιους άλλους και με το οποίο δεν επιβαρύνεται αυτός που ωφελείται από τη δραστηριότητα.<br />Η καθημερινότητά μας εξαρτάται ή και αποτελείται από δραστηριότητες που επιβαρύνουν το περιβάλλον: η απόρριψη αποβλήτων, η κατανάλωση φυσικών πόρων, εδαφών και υδάτων, η χρήση χημικών, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η συμβολή στην αλλαγή του κλίματος από την καύση ορυκτών καυσίμων.<br />Δραστηριότητες όπως οι παραπάνω επιφέρουν τελικά οικονομικά κόστη σε ανθρώπινη υγεία, ποιότητα ζωής, μείωση γεωργικής παραγωγικότητας, καταστροφές υποδομών, ανάγκη επενδύσεων προσαρμογής, υποβάθμιση τουριστικής προτίμησης, τα οποία όμως καλούνται να πληρώσουν άλλοι άνθρωποι (ίσως κάπου αλλού και κάποτε άλλοτε) από αυτόν που πραγματοποίησε την επιβλαβή δραστηριότητα και ωφελήθηκε από αυτήν. <br />Η τιμή αγοράς ενός προϊόντος εξαρτάται από το οριακό κόστος παραγωγής του, τη συνάρτηση ζήτησης και το βαθμό αποτελεσματικότητας της αγοράς. Σε μια τέτοια θεωρητική ισορροπία απουσιάζει το εξωτερικό κόστος που σχετίζεται με τη διαδικασία παραγωγής-διανομής αλλά και την ίδια την κατανάλωση-απόρριψη του προϊόντος και το οποίο θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνεται στο κόστος παραγωγής. <br />Η τιμή ισορροπίας του προϊόντος στην αγορά επομένως είναι χαμηλότερη από αυτήν που θα είχε αν συνεκτιμούνταν τα εξωτερικά του κόστη. Η χαμηλότερη αυτή τιμή κάνει το προϊόν πιο ανταγωνιστικό και αυξάνει τη ζήτησή του άρα και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος.<br />Η εισαγωγή ενός πράσινου φόρου επιδιώκει την αντανάκλαση στην τιμή του προϊόντος τού εξωτερικού κόστους του στο περιβάλλον. Έτσι αυτό γίνεται λιγότερο ανταγωνιστικό και η κατανάλωσή του (κι επομένως η επιβάρυνση στο περιβάλλον) μειώνεται καθώς οι καταναλωτές έχουν πλέον οικονομικό κίνητρο να μειώσουν την κατανάλωσή του προϊόντος (πχ με περιορισμό σπατάλης ή αύξηση αποδοτικότητας) είτε αναζητούν άλλο αντίστοιχο προϊόν φιλικότερο στο περιβάλλον, το οποίο έχει γίνει πλέον πιο ανταγωνιστικό μετά την εισαγωγή του πράσινου φόρου. <br />Το ύψος του φόρου τίθεται με βάση το εξωτερικό κόστος του προϊόντος ή ισοδύναμα ανάλογα με το ύψος στο οποίο θέλουμε να περιορίσουμε την επιβάρυνση στο περιβάλλον: Όσο χαμηλότερη επιβάρυνση επιδιώκουμε, τόσο υψηλότερος πρέπει να είναι ο φόρος ώστε να οδηγήσει σε αντίστοιχη μείωση της κατανάλωσης.<br />Ταυτόχρονα, η θέσπιση ενός τέτοιου φόρου δημιουργεί έσοδα για το κράτος τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει για την αποκατάσταση της ζημιάς στο περιβάλλον, για την κατασκευή υποδομών πρόληψής της ή προσαρμογής σε αυτήν ή για την εξασφάλιση της δυνατότητας των πολιτών να μπορούν να υιοθετούν ευκολότερα εναλλακτικές δραστηριότητες μικρότερης επιβάρυνσης στο περιβάλλον (πχ χρήση σιδηρόδρομου, ανακύκλωση συσκευασιών) ή βέβαια την επιδότηση τέτοιων δραστηριοτήτων ή προϊόντων.<br />Ας αναφέρουμε μερικά ενδεικτικά παραδείγματα: <br />• Ένας πράσινος φόρος στα καύσιμα κίνησης δημιουργεί κίνητρο για αποδοτικότερη χρήση τους, στρέφει μεταφορική ζήτηση σε ηπιότερους τρόπους μετακίνησης, κάνει πιο ανταγωνιστικά τα τοπικά προϊόντα ενώ ταυτόχρονα δημιουργούνται έσοδα για κατασκευή υποδομών και επιδότηση πχ της μαζικής συγκοινωνίας.<br />• Ένας πράσινος φόρος στα καύσιμα θέρμανσης δίνει κίνητρο για μείωση της σπατάλης, κάνει πιο ανταγωνιστικές λύσεις ΑΠΕ, αποδοτικότερων συστημάτων, θερμομόνωσης και τα κτίρια μηδενικών εκπομπών γενικότερα ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί έσοδα για επιδότηση πχ ενεργειακής ανακαίνισης υφιστάμενων κτιρίων.<br />• Ένας πράσινος φόρος στο λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή επιταχύνει το κλείσιμο των παλιότερων μη αποδοτικών μονάδων, κάνει ανταγωνιστικές καθαρότερες ή αποδοτικότερες τεχνολογίες, δίνει κίνητρο για μείωση της τελικής κατανάλωσης ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί έσοδα για τη χρηματοδότηση βιώσεων προοπτικών για τις πληγείσες τοπικές κοινωνίες και επιδότηση μέτρων εξοικονόμησης ή συστημάτων ΑΠΕ.<br />Αντίστοιχα μπορούν να είναι τα παραδείγματα για επιβολή πράσινου φόρου στην ταφή απορριμμάτων, στην κατανάλωση νερού, στη χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.<br />Στη συζήτηση αυτή δεν πρέπει να αγνοούμε πως διατηρούνται περιπτώσεις όπου δραστηριότητες ή προϊόντα επιβαρυντικά στο περιβάλλον όχι μόνο δεν φορολογούνται αλλά επιδοτούνται (πχ μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, ενέργεια για αγροτική χρήση). Τμήμα της πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης πρέπει να είναι και η κατάργηση τέτοιων στρεβλών επιδοτήσεων με υποκατάσταση της ενδεχόμενης ενίσχυσης για κοινωνικούς λόγους με άλλα εργαλεία χωρίς κίνητρα για επιβάρυνση του περιβάλλοντος.<br /><br />Το δυαδικό οικονομικό εργαλείο των πράσινων φόρων είναι τα Συστήματα Εμπορίας Δικαιωμάτων. Η δυαδικότητα έγκειται στο ότι ενώ με τους πράσινους φόρους τίθεται μια τιμή (ο φόρος) με την προσδοκία να μειωθεί η κατανάλωση-ζημιά στα επιδιωκόμενα επίπεδα, με τα ΣΕΔ τίθεται ένα ανώτατο όριο στη συνολική κατανάλωση-ζημιά με την προσδοκία η επακόλουθη οικονομική επιβάρυνση (κόστος δικαιώματος) να είναι η χαμηλότερη δυνατή για το δεδομένο όφελος. Στα ΣΕΔ είναι σημαντικό να δικαιώματα να πωλούνται σε πλειστηριασμό και όχι να κατανέμονται δωρεάν και να μην επιτρέπεται (ή τουλάχιστον να αποθαρρύνεται) η εισαγωγή εξωτερικών μορίων στο Σύστημα. <br /><br />Η εφαρμογή οικονομικών μέτρων από μόνη της δεν εξασφαλίζει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά τους στην προστασία του περιβάλλοντος. Η πραγματική οικονομία χαρακτηρίζεται από «αδράνεια» των καταναλωτών (κεκτημένες συνήθειες, αδιαφορία ή καχυποψία απέναντι στις αλλαγές) και από ασύμμετρη ή ελιππή πληροφόρηση.<br />Για τους λόγους αυτούς, μια ολοκληρωμένη πολιτική για την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να περιέχει <br />• απαγορεύσεις (πχ μόλυβδος στη βενζίνη), <br />• ελάχιστες προδιαγραφές (πχ ενεργειακός κανονισμός), <br />• ανώτατα όρια, <br />• σήμανση προϊόντων, <br />• εκστρατείες ενημέρωσης. <br /><br /><br /><br />(11 Απριλίου 2010)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-3299096386691690170?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-89954940635644249452010-03-27T09:43:00.000-07:002010-03-27T09:48:09.530-07:00• <span style="font-weight: bold;">Παραλογισμοί του συστήματος</span><br /><br />Σύμφωνα με τον καταστατικό χάρτη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO), ο ορισμός της υγείας αποδίδεται σαν η «κατάσταση της πλήρους φυσικής, διανοητικής και κοινωνικής ευημερίας και όχι απλά η απουσία ασθένειας ή αδυναμίας».<br />Στο σημερινό όμως κόσμο του ανταγωνισμού, της ορθολογικότητας και της παγκοσμιοποίησης, ο διαχωρισμός του νου από το σώμα είναι απόλυτος. Οι αγορές έχουν σήμερα ανάγκη μόνο από χέρια , πόδια, οφθαλμούς και εγκεφάλους κι όχι από ολοκληρωμένους ανθρώπινους οργανισμούς και ανθρώπινες ψυχές. Ο άνθρωπος δεν έχει πλέον τη δυνατότητα ούτε το δικαίωμα ν’ αναπαραχθεί ακέραιος κι αυτός που μπορεί να γεννηθεί και να επιζήσει είναι μόνο ο μεταλλαγμένος! Γι΄ αυτό φροντίζουν μια σειρά μηχανισμοί όπως η εξελιγμένη γενετική, τα υπερεξοπλισμένα χειρουργεία , η πληθωρική φαρμακοβιομηχανία και τα υπερσύγχρονα νοσοκομεία. <br /><br />Η νοσηρή μετεξέλιξη του νεωτερισμού σε μοναδικό μοντέλο οικονομικής και κοινωνικής ζωής, αναδείχθηκε υπεύθυνη για τη σημερινή πολύπλευρη κρίση, περιλαμβανόμενης και της περιβαλλοντικής που απειλεί τη βιωσιμότητα του πλανήτη. Στα Συστήματα Υγείας , σ’ όλο τον κόσμο καθρεφτίζονται όλοι οι παραλογισμοί του ‘’μοναδικού’’ μοντέλου:<br /><br />-Παράγουν και αναπαράγουν τον ‘’αυτισμό’’ τους, δηλαδή τον ιατροκεντρισμό τους Ενδιαφέρονται κύρια για την αρρώστια κι όχι για τον άρρωστο !<br /><br />-Διατηρούν και εξελίσσουν τον ‘’φετιχισμό’’ της ιατρικής σαν ιερό λειτούργημα και ζυμώνουν τους πολίτες- ασθενείς με την ιδέα πως η ζωή, ο θάνατος ή η υγεία τους δεν είναι προσωπική τους υπόθεση. Δεν απαντούν στο βασικό ερώτημα: ‘’Γιατί και για ποιόν πρέπει να γίνει καλά ο άρρωστος ;’’ Σ’ αυτό το ερώτημα δυστυχώς δεν απαντούν ούτε οι ίδιοι οι άρρωστοι! Αποξενωμένοι από το ίδιο τους το σώμα, φοβούνται ν’ αμφισβητήσουν το βιοιατρικό μοντέλο γιατί δεν αντέχουν ν’ αμφισβητήσουν τον τρόπο ζωής τους.<br /><br />-Τα συστήματα υγείας χρεοκοπούν, καθίστανται οικονομικά ασύμφορα και παραχωρούν τη θέση τους στην ιδιωτική πρωτοβουλία, προωθώντας τις κοινωνικές ανισότητες. <br /><br />•<span style="font-weight: bold;"> Το ΕΣΥ σήμερα</span><br /><br />Το Εθνικό Σύστημα Υγείας , το ΕΣΥ, γεννήθηκε το 1983. Από τη γέννησή του όμως βρέθηκε …κουτσό! Του έλλειπε η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, και σήμερα 27 χρόνια μετά εξακολουθεί να χωλαίνει!<br />Το ΕΣΥ βέβαια της εποχής του ‘’Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες και της αναγνώρισης της εθνικής αντίστασης δεν έχει καμία σχέση με το ΕΣΥ του σήμερα ή μάλλον το τελευταίο είναι πλέον ένα ημιθανές μωρό με σοβαρότατες ‘’διαμαρτίες περί την διάπλασιν’’.<br /><br />1. Παρουσιάζει ένα δυσθεώρητο έλλειμμα της τάξης 4,2 - 6,2 δις. Ευρώ( ανάλογα με την έρευνα)<br />Σπατάλες , μίζες , υπερτιμολογήσεις, αυξήσεις δαπανών χωρίς προηγούμενο, νοσοκομεία χωρίς προϋπολογισμό , είναι υπεύθυνα για πάνω από το 30% των συνολικών δαπανών στο χώρο της υγείας. Υπάρχουν περιπτώσεις , που οι έρευνες έδειξαν αύξηση σε αγορές ακόμα και πάνω από 3000%!<br /><br />2. Υποφέρει μόνιμα από κακοδιοίκηση, αναχρονιστική διαχείριση, διαφθορά και άσκηση κακής ιατρικής. Το ΕΣΥ διοικείται από το γραφείο του εκάστοτε υπουργού υγείας και βέβαια τα διοικητικά όργανα επιλέγονται με κομματικά κριτήρια.<br /><br />Αυτή η εικόνα της εξάρτησης, της έλλειψης στοιχειώδους αυτονομίας και ευθύνης φάνηκε ξεκάθαρα με την ευκαιρία της «πανδημίας» της νέας γρίπης!<br />Καμία σοβαρή και υπεύθυνη τοποθέτηση δεν έγινε από τη διοίκηση του ΕΣΥ προς τον Ελληνικό λαό και εναποτέθηκε στην Υπουργό Υγείας να προτάξει το μπράτσο της προς εμβολιασμό προκειμένου να πεισθούν οι υποψιασμένοι πολίτες, οι οποίοι τελικά ευτυχώς αντιστάθηκαν!<br /><br />3. Εκτίθεται ανεπανόρθωτα και διασύρεται από τα Ασφαλιστικά Ταμεία(με πρώτο το ΙΚΑ).Μεγάλο μέρος του ελλείμματός του οφείλεται σε καθυστερήσεις ή μη πληρωμές από αυτά. Η αύξηση των εξόδων των ταμείων , κύρια σε νοσήλια , ιατρικές υπηρεσίες και παρακλινικές εξετάσεις , φθάνει σε ποσοστό διπλάσιο από τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της χώρας (τιμές 2008-09).Πολλοί βλέπουν το ΕΣΥ να γίνεται σε λίγο παράρτημα του ΙΚΑ και να χάνεται…<br /><br />4. Υποχωρεί σταδιακά παραχωρώντας την πρωτοκαθεδρία στον ιδιωτικό τομέα.<br />Γι’ αυτό όσοι θα έβλεπαν μία σωτηρία του συστήματος στη σταδιακή ιδιωτικοποίησή του, λίγο ακόμα κι αυτό θα γίνει… από μόνο του!<br />Ο κύριος χαρακτήρας της επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας στην Ελλάδα είναι η αλλαγή στο ‘’μίγμα’’ δημόσιου και ιδιωτικού τόσο στην προσφορά όσο και στη ζήτηση υπηρεσιών υγείας:<br />Η νοσοκομειακή περίθαλψη είναι ήδη κατά 30% ιδιωτική.<br />Οι ιδιωτικές δαπάνες καλύπτουν άνω του 50% του συνολικού κόστους υγείας. Στη συνολική αύξηση(62,7%) των δαπανών (διάστημα 2000-2008), οι ιδιωτικές<br />δαπάνες παίρνουν τη μερίδα του λέοντος 78,3% έναντι 21,7% των κρατικών Μόνο για τις δαπάνες σε φάρμακα , υπήρξε αύξηση κατά μέσο όρο 150%. Η οικονομική κρίση θα δείξει το πρόβλημα σ’ όλη του την έκταση. Οι ιδιωτικές μονάδες όσες επιβιώσουν θα συνεχίσουν ν’ αρμέγουν την ‘’κρέμα’’, αλλά η πίεση στις υποβαθμισμένες υποδομές του ΕΣΥ θα γίνει ανυπόφορη.<br />Η δημόσια υποχρηματοδότηση θα ρίξει ακόμα μεγαλύτερο οικονομικό βάρος σε μια κοινωνία ανέργων, πτωχών και νεόπτωχων.<br /><br />5. Τέλος πρέπει να επισημάνουμε ότι :<br />Παρά τη διαχρονική χειροτέρευση των επιδημιολογικών δεικτών, κάτι όχι κολακευτικό για ένα ΕΣΥ ηλικίας 27 χρόνων…<br />Παρά τις αποτυχίες όσων προσπαθειών αποκέντρωσης έγιναν<br />Παρά τα τεράστια κενά σε προσωπικό, υλικά και μηχανήματα,<br />Παρά τη διαφθορά…<br />Το τεράστιο έργο που παράγει το ΕΣΥ οφείλεται στη …φιλοπατρία κύρια των χαμηλόβαθμων λειτουργών του !<br />Εάν καταρρεύσουν τα δημόσια νοσοκομεία δεν θα υπάρχει σ’ όλη τη χώρα καμία αντιμετώπιση του ‘’επείγοντος’’ εφόσον οι ιδιωτικές κλινικές αρνούνται να μπούν σε διαδικασία εφημερίας γιατί θέλουν απόλυτο έλεγχο του κέρδους τους !<br /><br />• <span style="font-weight: bold;">Μια πράσινη ματιά στο ΕΣΥ</span><br /><br />Μέχρι τώρα κάθε προσπάθεια για αλλαγές στο ΕΣΥ συνάντησε λυσσώδη αντίδραση. Γιατί; Είναι απλό: Το ΕΣΥ αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του Δημοσίου, πεδίο προνομιακό για ρουσφέτια, δεξαμενή για προμήθειες. Τα κόμματα εξουσίας θέλουν να διατηρήσουν χωρίς ουσιώδεις αλλαγές αυτό το καθεστώς, για να το αξιοποιούν απ’ αόριστον. Τουναντίον οι γιατροί κι όλη η κοινωνία θέλουν ν’ αλλάξει αυτή η αισχρή κατάσταση.<br /><br />Οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις εξάλλου, έχουν μετατρέψει σε ξέφραγο αμπέλι το χώρο των νοσοκομείων, δίνοντας τεράστιες μίζες και ασκώντας πλήρη έλεγχο της ιατρικής εκπαίδευσης. Όποιος γιατρός δεν δίνει όρκο πίστης στα πανάκριβα σκευάσματα των εταιρειών, αποκλείεται δια βίου από συμμετοχή σε ιατρικά συνέδρια και ημερίδες .Δυστυχώς και οι πολίτες αυτής της χώρας ενδιαφέρονται για το Σύστημα Υγείας μόνον όταν αρρωστήσουν. Τότε όμως είναι αδύναμοι, και αυτό που κάνουν είναι μόνο να αναπαράγουν τις αδυναμίες του συστήματος.<br /><br />o<span style="font-weight: bold;"> Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΝΑ ΥΠΑΧΘΕΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΊΚΗΣΗ</span><br /><br />Αποτελεί την πιο προωθημένη πράσινη πρόταση για ένα νέο ΕΣΥ. Είναι σ’ όλο τον κόσμο παρατηρημένο ότι όσο μεγαλύτερο πληθυσμό αγκαλιάζει ένα σύστημα υγείας, τόσο πιο ιατροκεντρικό και γραφειοκρατικό γίνεται. Αντίθετα , όσο πιο κοντά έρχεται στον πολίτη, όσο λιγότερο απρόσωπο είναι, τόσο πιο εύκολα γίνεται αποδεκτό.<br /><br />Το βασικότερο εμπόδιο σ’ αυτή την προοπτική είναι η απαράδεκτη κατάσταση που βρίσκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι πελατειακές σχέσεις, τα σκάνδαλα, η ανικανότητα κι η κομματικοποίηση, είναι φαινόμενα που έχουν διαβρώσει την Τ.Α σε βαθμό πολύ μεγαλύτερο από εκείνον της κεντρικής εξουσίας. Δεν οφείλουμε να περιμένουμε πολλά από τον Καλλικράτη, η ενίσχυση όμως της Τ.Α και γενικά της Αυτοδιοίκησης αποτελεί μονόδρομο για την εφαρμογή των όποιων Πράσινων λύσεων. Η υπαγωγή της Πρωτοβάθμιας περίθαλψης του συστήματος υγείας στην Τ.Α, αποτελεί μια παραλλαγή του Σουηδικού μοντέλου (εκείνο εμπεριέχει όλες τις βαθμίδες περίθαλψης στην Τ.Α), είναι όμως ένα ελπιδοφόρο πρώτο βήμα για άρση του αδιεξόδου.<br /><br />Η Τ.Α θα μπορεί να φορολογεί τους πολίτες της περιφέρειας ή του δήμου για να χρηματοδοτεί τις πρωτοβάθμιες μονάδες υγείας (Κέντρα Υγείας) αστικού, ημιαστικού ή αγροτικού τύπου. Φυσικά οι πολίτες πρέπει να απαλλάσσονται της συνολικής φορολογίας του εισοδήματός τους στο ποσοστό που αφορά τις δαπάνες υγείας. Οι μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας σε μια περιφέρεια θα πρέπει να είναι αυτοδιοικούμενες. Θα πρέπει να μπορούν να χρεώνουν τις υπηρεσίες τους στα ασφαλιστικά ταμεία των πολιτών της περιφέρειας(σήμερα είναι εντελώς δωρεάν και δεν καταχωρούνται πουθενά).Όλοι οι πολίτες θα είναι εφοδιασμένοι με ενιαία κάρτα ασφάλισης και όλες οι ιατρικές πράξεις θα καταγράφονται ηλεκτρονικά από τις πρωτοβάθμιες μονάδες. Μ’ αυτό τον τρόπο οι άνεργοι και οι ανασφάλιστοι θα μπορούν τουλάχιστον να παρακολουθούνται ιατρικά και υπεύθυνα, άσχετα αν πληρώνουν ή όχι .<br /><br />Η νομιμοποίηση των μεταναστών δεν θα έχει καμία σχέση με την κατοχή και χρήση της κάρτας ασφάλισης.<br />Οι μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας θα τηρούν δικό τους προϋπολογισμό για τα έσοδα και τα έξοδά τους. Αν υπάρχουν συνεχείς παραβάσεις του προϋπολογισμού τους, θα αίρεται η αυτοδιοίκησή τους, και η διοίκηση θα μπορεί να υπαχθεί σε όμορη μονάδα ή περιφέρεια ή να τίθεται υπό την κηδεμονία του κράτους, με σαφή αντικίνητρα για μια τέτοια εκδοχή. Η πρόβλεψη που υπάρχει σήμερα για τη χρηματοδοτική κάλυψη της Τ.Α κατευθείαν από τα ΕΣΠΑ αποτελεί σοβαρή προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος.<br /><br />o <span style="font-weight: bold;">ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟΥ ΕΙΣΟΔΉΜΑΤΟΣ</span><br /><br />Η σημερινή γενίκευση της επισφάλειας και η ώθηση ευρύτατων κοινωνικών ομάδων κάτω απ’ τα όρια της φτώχειας, η ανέχεια στην οποία σπρώχνεται ο πληθυσμός της χώρας μας είναι οι χειρότερες προϋποθέσεις για την τήρηση μιας στοιχειώδους ποιότητας ζωής και υγιεινής των ανθρώπων. Τόσο σε ζητήματα διατροφής, όσο και παρακολούθησης της υγείας τους , μη εξαιρώντας βέβαια την ψυχο-πνευματική τους ισορροπία που διαταράσσεται από την ανέχεια. Η καθιέρωση ενός κατώτερου εγγυημένου εισοδήματος (safety net), δεν αποτελεί μόνο την τελευταία γραμμή άμυνας μιας χώρας για την αποφυγή πτώχευσης και αφετηρία για πιθανή νέα αναπτυξιακή πορεία, αλλά και δικλείδα ασφάλειας για την κοινωνική συνοχή, που είναι με τη σειρά του παράγοντας απαραίτητος για τη λειτουργία ενός Συστήματος Υγείας.<br /><br />o <span style="font-weight: bold;">ΑΜΕΣΗ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ</span><br /><br />Αναφέραμε και προηγούμενα ότι τα Ασφ.Ταμεία αποτελούν τις πληγές του Φαραώ για το ΕΣΥ. Η εξυγίανση των ταμείων :<br /> Είτε απαιτήσει συγχώνευση πολλών εξ αυτών<br /> Είτε απαιτήσει επιστροφή των αποθεματικών τους , που συστηματικά ληστεύθηκαν από το κράτος τις προηγούμενες δεκαετίες.<br /> Είτε επιτευχθεί μέσα από τη καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής και της ανασφάλιστης εργασίας.<br /> Είτε από συνδυασμό όλων των παραπάνω, χωρίς όμως ν’ αναγκαστούν οι εργαζόμενοι να δουλεύουν μέχρι τα βαθιά γεράματα <br />Αποτελεί όρο απαράβατο αν θέλουμε να μιλάμε για ένα πραγματικά βιώσιμο σύστημα υγείας (Αν και το ζήτημα αυτό είναι αντικείμενο άλλης μελέτης ).<br /><br />o <span style="font-weight: bold;">ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΝΟΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΟΥΜΕΝΟΥ</span><br /><span style="font-weight: bold;">ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΕΙΑΣ </span><br /><br />1) Το ΕΣΥ πρώτα απ’όλα πρέπει να μετατραπεί από αναχρονιστική δημόσια υπηρεσία σε σύγχρονο αυτοδιοικούμενο δημόσιο οργανισμό , με κεντρικά όργανα εθνικού σχεδιασμού, συντονισμού και αξιολόγησης, καθώς και με περιφερειακά όργανα αντίστοιχων αρμοδιοτήτων, όπως συμβαίνει σε όλα τα ευρωπαϊκά ΕΣΥ. Τα νοσοκομεία πρέπει ν’ αποκτήσουν διοικητική αυτονομία, σύγχρονες μορφές διαχείρισης και να προηγηθεί εθνικός σχεδιασμός- καταμερισμός μονάδων, κλινικών και εργαστηρίων.<br />Τα νοσοκομεία, οι κλινικές και τα εργαστήριά τους ιδρύθηκαν χωρίς σχεδιασμό και χωρίς να αντιστοιχούν στις ανάγκες της κάθε περιοχής ή περιφέρειας. Έτσι, αλλού υπάρχει υπερσυγκέντρωση και αλλού ανεπάρκεια, αλλού άδεια κρεβάτια κι’ αλλού ράντζα. Ένας επανασχεδιασμός όχι μόνο θα έλυνε τα προβλήματα αυτά, αλλά θα εξοικονομούσε σημαντικούς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.<br />Η πρώτη λοιπόν πηγή χρηματοδότησης ενός νέου ΕΣΥ θα προέλθει από την ίδια την αναδόμησή του.<br />Αν αναλογισθούμε ότι μόνο το ετήσιο κόστος της ύπαρξης των διοικητικών συμβουλίων των νοσοκομείων είναι πάνω από 12 εκατ.ευρώ<br />Αν σκεφθούμε ότι τα νοσοκομεία καταρτίζουν πλαστούς προϋπολογισμούς, ότι λειτουργούν χωρίς μηχανοργάνωση και χωρίς σύγχρονα πρότυπα λογιστικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης.<br />Αν υπολογίσουμε ότι ξοδεύεται για φάρμακα το 2,4% του ΑΕΠ της χώρας, όταν άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν ξεπερνούν το 1-1,5%<br />Αν μπορούσε να εφαρμοστεί ελεγκτικός μηχανισμός στις προμήθειες, στα φάρμακα και το υγειονομικό υλικό με εφαρμογή διπλογραφικού συστήματος<br />Αν μπορούσε να καθιερωθεί νοσοκομειακή συσκευασία φαρμάκων καθώς και εσωτερικά (των νοσοκομείων) συνταγολόγια… Θα μπορούσαμε τότε να καταλάβουμε τι πόροι μπορούν να εξοικονομηθούν για το ξεκίνημα ενός νέου ΕΣΥ , αν βέβαια γίνουν επαναστατικές αλλαγές…<br /><br />2) Κατευθείαν χρηματοδότηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας (Τοπ. Αυτοδ.) μέσω κονδυλίων ΕΣΠΑ.<br /><br />3) Μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, όπου βέβαια το ποσοστό για την υγεία πρέπει να αυξηθεί.<br /><br />4) Αξιοποίηση της κινητής και ακίνητης περιουσίας των νοσοκομείων.<br /><br />o <span style="font-weight: bold;">ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΓΙΑΤΡΩΝ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΣΥ</span><br /><br />Μέσα σ’ ένα επιστημονικά και διοικητικά ανεξάρτητο ΕΣΥ πρέπει οι γιατροί να μπορούν να ειδικεύονται χωρίς την κηδεμονία των πανεπιστημιακών κλινικών. Η βαθμολογική τους εξέλιξη να πάψει να γίνεται μόνο με βάση την παλαιότητα αλλά να προέρχεται από εσωτερική αξιολόγηση.<br /><br />o <span style="font-weight: bold;">ΘΕΣΜΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥ - ΠΡΟΛΗΨΗ</span><br /><br />Το βασικό ερώτημα του ‘’γιατί και για ποιόν πρέπει να γίνει καλά ο άρρωστος’’ απαντιέται κύρια έξω απ’ τα θεραπευτήρια. Απαντιέται εκει ακριβώς που γεννιέται η αρρώστια . Στο σπίτι, στο εργοστάσιο, στο σχολείο, στη διατροφή, στον αέρα που αναπνέουμε, στο νερό που πίνουμε. Να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην Αγωγή Υγείας και στην Πρόληψη μέσα στο ΕΣΥ. Κι αυτό πρέπει να το υποστηρίξουν ένθερμα οι Οικολόγοι γιατί αποτελεί γι’ αυτούς προνομιακό πεδίο. Πρέπει να ιδρυθεί εσωτερικός μηχανισμός σχεδιασμού της Προληπτικής Αγωγής, ελέγχου του αποτελέσματος και καταγραφής των στατιστικών.<br />Ο θεσμός του Οικογενειακού Γιατρού, με ελεύθερη επιλογή απ’ τους πολίτες, πρέπει να αποτελέσει τη μονάδα αφετηρίας και την καρδιά του νέου συστήματος. Θα του δίνει ζωή και θα είναι ο δεσμός εμπιστοσύνης για τους πολίτες που θα προστρέχουν σ’ αυτό . Ο οικογενειακός γιατρός θα συμβουλεύει, θα θεραπεύει, θα συνοδεύει και θα προωθεί τους αρρώστους του σ’ όλες τις βαθμίδες του ΕΣΥ , αν υπάρχει ανάγκη. Θα αποτελεί τον ενδιάμεσο κρίκο ακόμα και για παραπομπή σε ιδιωτικούς φορείς, εκεί που πολλοί ‘’μη έχοντες’’ δεν γίνονται δεκτοί ή γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης. Ο Ομπάμα στις ΗΠΑ έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σ’ αυτό το σημείο με το νέο σύστημα υγείας που καθιέρωσε. Κι αποτελεί μια από τις επιτυχίες του.<br /><br />o <span style="font-weight: bold;">ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ</span><br /><br />Σ’ ένα νέο ΕΣΥ που δεν θα υπάρχει για να αναπαράγει τον εαυτό του αλλά για να θεραπεύει τον κόσμο, σ’ ένα σύστημα υγείας όπου θα βρίσκουν εύφορο πεδίο οι ολιστικές αντιλήψεις για τη ζωή και την υγεία, πρέπει να βρουν θέση και να ενσωματωθούν οι εναλλακτικές θεραπείες και η εναλλακτική ιατρική Για να μπορέσει βέβαια ένα σύστημα υγείας να συμπεριλάβει στις παροχές υγείας και τις εναλλακτικές θεραπείες, πρέπει αυτές πρώτα να αναγνωριστούν απ’ τα ασφαλιστικά ταμεία.<br /><br /> <span style="font-weight: bold; font-style: italic;">Αποστόλης Λούλης</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-8995494063564424945?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-12435004102946454622010-03-22T05:42:00.000-07:002010-03-22T05:47:35.513-07:00<span style="font-weight: bold;">Μαρία Σούμπαση </span><br />Για την ΘΟ Υγείας<br />8/3/2010<br /><br />Ένα Σύστημα Υγείας στο σύνολό του οφείλει να παρέχει την Υγεία ως ύψιστο αγαθό κοινωνικής αλληλεγγύης, να βελτιώνει την αποδοτικότητα των υπηρεσιών του αλλά και να αποφεύγει την κατασπατάληση πόρων με ικανότητα αναπροσανατολισμού στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον.<br />Το Σύστημα Υγείας οφείλει να μεγιστοποιεί την κοινωνική ευημερία και να διασφαλίζει την ισότητα στην πρόσβαση μέσω αποκεντρωμένων ποιοτικών υπηρεσιών και με την σωστή λειτουργική διασύνδεση των επιπέδων περίθαλψης.<br /><br />Το ελληνικό σύστημα υγείας είναι ένα σύστημα το οποίο κινείται μεταξύ ελεύθερης αγοράς και κεντρικού σχεδιασμού, χωρίς συγκεκριμένους κανόνες δράσης.<br />Αποτέλεσμα αυτού του τρόπου δράσης είναι η εμφάνιση και η διαιώνιση μιας σειράς προβλημάτων, που αναφέρονται στα:<br /><br /><ul><li>ελλείμματα του δημόσιου τομέα, </li></ul><ul><li>στην απουσία κριτηρίων και μηχανισμών χρηματοδότησης των υπηρεσιών,</li></ul><ul><li>στην ανορθολογική κατανομή των πόρων, </li></ul><ul><li>στην εμφάνιση υψηλής παραοικονομικής δραστηριότητας,</li></ul><ul><li>στη δημιουργία συνθηκών αυξημένης πραγματικής ή προκλητής ζήτησης, </li></ul><ul><li>στα υψηλά ποσοστά των ιδιωτικών δαπανών και </li></ul><ul><li>στην ανάδειξη του ιδιωτικού τομέα σε ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα ενός συστήματος που στηρίχθηκε στην ανάγκη για παροχή υπηρεσιών υγείας σε όλους τους πολίτες.</li></ul><br />Όταν το 1983 ψηφίστηκε από την Ελληνική Βουλή ο ιδρυτικός νόμος του ΕΣΥ ( ο Ν.1397/1983), βασική επαγγελία και προσδοκία ήταν ότι το ΕΣΥ θα οδηγούσε σε αύξηση των δημοσίων δαπανών, με ταυτόχρονο περιορισμό των ιδιωτικών.<br /><br /><br />Στην Ελλάδα το Κρατικό μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας<br />(ΕΣΥ) συνυπάρχει με το σύστημα της Κοινωνικής Ασφάλισης και το Ιδιωτικό Σύστημα. Κύριους στόχους του καθ’ ημάς ΕΣΥ απετέλεσαν:<br /><br /><ul><li> Η καθολική, πλήρης και ισότιμη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη του πληθυσμού. </li></ul><ul><li>Η χρηματοδότηση του συστήματος απ τον κρατικό προϋπολογισμό (μέσω της άμεσης και έμμεσης φορολογίας), αλλά και απ την κοινωνική ασφάλιση (μέσω τριμερούς χρηματοδότησης από τις εισφορές εργοδοτών εργαζομένων και κράτους. </li></ul><ul><li> Η κυριότητα και ο έλεγχος των συντελεστών παραγωγής, που βασικά ανήκουν στο κράτος.</li></ul><br /><br />Μετά τη ρύθμιση του ΠΔ 247/91, που υπό την πίεση της πραγματικότητας επετράπη ξανά η ίδρυση, λειτουργία, μεταβίβαση ιδιωτικών κλινικών, καθώς και η δημιουργία ανεξάρτητων διαγνωστικών μονάδων μέσα σε αυτές, οι ιδιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα παρουσίασαν αυξητική πορεία και έφθασαν, βοηθούσης και της παραοικονομίας, να είναι οι υψηλότερες στην Ευρώπη, με 44% του συνόλου των δαπανών για την υγεία, έναντι 26% του μέσου Ευρωπαϊκού όρου με στοιχεία του 2003.<br />Τελικά, η βασική σημαντική επιτυχία του ΕΣΥ παρέμεινε η περιφερειακή ανάπτυξή του, που ανέκοψε τη ροή ασθενών προς Αθήνα και Θεσσαλονίκη και διευκόλυνε την πρόσβαση των πολιτών στις αποκεντρωμένες Μονάδες Υγείας. Εξάλλου ο Ν. 1397/839, δεν έλαβε υπόψη την εξελισσόμενη οικονομική κρίση, ενώ πρέπει να σημειωθεί και ότι η ανάπτυξη του ΕΣΥ στην Ελλάδα συνέπεσε με την κρίση του Κράτους Πρόνοιας διεθνώς, γεγονός που σημαίνει ότι, οι πόροι που διατίθενται, προκειμένου να καλύπτεται η αυξανόμενη συνεχώς ζήτηση, είναι περιορισμένοι. Έτσι οι δαπάνες για την Υγεία, με βάση το ποσοστό επί του ΑΕΠ, ανέρχονται στην Ελλάδα στο 5-5,5% ως δημόσιες δαπάνες και στο 8,5% περίπου ως συνολικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών. Αλλά και τα αντίστοιχα ποσοστά στην ΕΕ (των 15 χωρών) είναι αναλογικά περιορισμένα και ανέρχονται στο 6,5-7% και στο 9% του ΑΕΠ.<br /><br />Ο Ιδιωτικός Τομέας αναπτύσσεται ανεξάρτητα και η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των δύο αυτών τομέων έχει τελικά ζημιογόνες συνέπειες, τόσο για τους πολίτες όσο και για το Σύστημα.<br />Επί παραδείγματι, δεν υπάρχει θεσμικό πλαίσιο σύναψης συμβάσεων του δημόσιου Νοσοκομείου με τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, ενώ συγχρόνως τα Νοσοκομεία αδυνατούν λόγω του κλειστού νοσηλίου να τιμολογήσουν τις υπηρεσίες τους.<br />Η αδυναμία συνεργασίας δημόσιων Νοσοκομείων με ιδιωτικές ασφαλιστικές στερεί από τα Νοσοκομεία πόρους, από τους ασθενείς το δικαίωμα επιλογής και από τις ασφαλιστικές εταιρείες το πλεονέκτημα του ανταγωνισμού μέσω των πολλαπλών επιλογών Ιδιωτικών και Δημοσίων Ιδρυμάτων.<br /><br />Το γεγονός, επίσης, ότι τα επόμενα χρόνια τα κοινοτικά κονδύλια προβλέπεται να μειωθούν, ενώ οι ανάγκες Υγείας θα αυξηθούν, οδηγεί στην αναζήτηση νέων πηγών χρηματοδότησης.<br /><br /><br />To Νέο EΣΥ προϋποθέτει ριζική ανασύσταση με αύξηση των δημόσιων δαπανών και μείωση των ιδιωτικών δαπανών και επίσης για:<br /><br />• Βούληση πολιτική, για σύγκρουση με παγιωμένα συμφέροντα στον τομέα της υγείας (μίζες, υπερτιμολογήσεις) που οφείλονται στην κακοδιοίκηση, στην αναχρονιστική διαχείριση, τη διαφθορά και την κακή ιατρική (αύξηση σπατάλης στις ποσότητες ή σε υπερτιμολόγηση των ειδών).<br />• Αύξηση των δαπανών για την υγεία προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του Nέου μοντέλου ΕΣΥ.<br /><br />• Ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης (ΠΦΥ) ως επίκεντρο του Συστήματος με απουσία διοικητικών οργανωτικών, λειτουργικών και γεωγραφικών φραγμών στην προσβασιμότητα, με υψηλή διαθεσιμότητα 24ωρη και τις 365 ημέρες τον χρόνο.<br />• Ενίσχυση του ρόλου του Οικογενειακού Ιατρού- και ενίσχυση των Κ. Υγείας αστικού και αγροτικού Τύπου και των Περιφερειακών Ιατρείων καθώς και ενίσχυση της Ομάδας του Κέντρου Υγείας και του Περιφερειακού Ιατρείου για το συντονισμό δραστηριοτήτων που αφορούν θέματα αγωγής – προαγωγής της υγείας και προληπτικής ιατρικής.<br />• Παροχή σύγχρονης φροντίδας υγείας στο σύστημα που καλύπτει όλο το φάσμα, από την προαγωγή και την πρόληψη μέχρι τη θεραπεία και την αποκατάσταση στην αντιμετώπιση τόσο της σωματικής όσο και της ψυχοκοινωνικής φροντίδας.<br /><br /><br /><br /> <span style="font-weight: bold;"> Λήψη Μέτρων για την ανασύσταση του ΕΣΥ</span><br /><br />H νέα χρηματοδοτική μέθοδος πρέπει να συμβάλλει στη βελτίωση της οργάνωσης, της διαχείρισης και της αποδοτικότητας του ελληνικού συστήματος υγείας, μέσω της αναδιανεμητικής πολιτικής και της σωστής κατανομής των περιορισμένων πόρων.<br /><br /><br />1. Από την εξοικονόμηση πόρων που θα προέλθει από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης η οποία πρέπει να στοχεύει στον περιορισμό της σπατάλης, τον ανορθολογισμό των δαπανών, το νέο τρόπο διαχείρισης των προμηθειών και την έγκαιρη πληρωμή τους που θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών.<br />2. Από τον πλήρη έλεγχο και καταγραφή όλων των ιατρικών πράξεων και της φαρμακευτικής δαπάνης, μέσα από τη μηχανοργάνωση και το λογιστικό σχεδιασμό.<br />3. Από την αποτελεσματικότερη διαχείριση των πόρων των ασφαλιστικών φορέων και του Δημοσίου, μέσω του Ο.ΔΙ.Π.Υ. καθώς και τη μείωση του σημερινού υψηλού διοικητικού κόστους της διαχείρισης της εξωνοσοκομειακής και νοσοκομειακής περίθαλψης και φροντίδας από τους ασφαλιστικούς φορείς.<br />4. Από εθνικούς πόρους μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και τον Τακτικό Προϋπολογισμό.<br />5. Από την ορθολογική αξιοποίηση της ακίνητης και κινητής περιουσίας των νοσοκομείων.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Aπαιτείται:</span><br /><br />- Εξυγίανση των ασφαλιστικών ταμείων. Καταπολέμηση της διαφθοράς στα ασφαλιστικά ταμεία. Άμεση εφαρμογή του ελέγχου συνταγογράφησης όπως έχει ορισθεί για 1/5/2010<br />- Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας αποκεντρωμένη και κοντά στον πολίτη και εφαρμογή του σχεδιασμού προγραμμάτων πρόληψης και προαγωγής υγείας με την εφαρμογή της κοινοτικής κουλτούρας από την ομάδα των επαγγελματικών ειδικοτήτων του Κ.Υ (ιατρό - νοσηλευτικό - μαία - επισκέτη υγείας λογοθεραπευτή -φυσιοθεραπευτή) Αλλαγή ως προς την κουλτούρα του νοσοκομειοκεντρικού -ιατροκεντρικού συστήματος.<br />- Εξοικονόμηση πόρων με περιορισμό της σπατάλης και εφαρμογή ελεγκτικών μηχανισμών στις προμήθειες στα φάρμακα και στο υγειονομικό υλικό με εφαρμογή διπλογραφικού συστήματος. Καταπολέμηση της διαφθοράς στα δημόσια νοσοκομεία δημιουργία Σφαιρικών προϋπολογισμών<br />- Καταπολέμηση της διαπλοκής δημόσιου-ιδιωτικού τομέα στην υγεία<br />- Καταπολέμηση της πολυφαρμακίας και του καταναλωτικού φαρμακευτικού εθισμού των πολιτών<br />- Επαρκής και αξιοκρατική διοίκηση, να εφαρμοστεί η μηχανοργάνωση και η σύγχρονη λογιστική διαχείριση, να ελέγχεται η ενδονοσοκομειακή κατανάλωση και οι γιατροί να λειτουργούν με πρωτόκολλα και διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου.<br /><br />Εδώ μπορούν να προστεθούν και αυτά για τους Πανεπιστημιακούς και Στρατιωτκούς, Γενικούς Ιατρούς, (Ανίκητος ) πολυφαρμακία , φθηνότερα φάρμακα (Λευκόπουλος) (Μιχελής)<br /><br />Δεδομένου ότι η μέθοδος χρηματοδότησης σχετίζεται και επηρεάζει καθοριστικά κρίσιμες πλευρές του υγειονομικού συστήματος, όπως την ισότητα στην πρόσβαση και την παροχή, την παραγωγή και τη διανομή των υπηρεσιών, την κατανάλωση και τη χρήση τους και την αύξηση των δαπανών υγείας, η οποιαδήποτε μεταρρύθμιση θα πρέπει να λάβει σοβαρά τις παραπάνω παραμέτρους.<br /><br /><br />Για τους Οικολόγους Πρασίνους, η υγεία είναι εγγενή μέρος του σύνθετου δικτύου αέρα, νερού, ζώων, φυτών, και όλων των άλλων μορφών ζωής στη βιόσφαιρα. Τα πάντα είναι αλληλεξαρτώμενα. Επομένως η επιβίωση και η υγεία του ανθρώπου εξαρτάται από τη διαφύλαξη του οικοσυστήματος. Αυτό οριοθετεί την ύπαρξη και πλαισιώνει τις ανθρώπινες δραστηριότητες, και κατά επέκταση την πολιτική υγείας σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο.<br />Αναγνωρίζουμε επίσης ότι η υγεία δεν είναι μόνο η έλλειψη αρρώστιας αλλά, όπως ορίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας «η πλήρης φυσική, ψυχική και κοινωνική ευημερία». <br /><br />Σύμφωνα με τα παραπάνω, μία οικολογική πολιτική υγείας δεν περιορίζεται μόνο στη παροχή υψηλό επίπεδο υπηρεσιών υγείας, αλλά περιλαμβάνει την προαγωγή και προστασία της υγείας του πληθυσμού, την πρόληψη και θεραπεία ασθενειών, την αποκατάσταση αυτών που πάσχουν από ασθένειες, όπως και την προστασία του περιβάλλον στον οποίου ζουν και εργάζονται.<br /><br />Η πολιτική υγείας των Οικολόγων Πράσινων, οφείλει να εγγυάται το δικαίωμα σε κάθε άνθρωπο που ζει στην ελληνική επικράτεια (και όχι μόνο), άσχετο με την εθνικότητα, φύλο, ηλικία η εισόδημα του, να απολαμβάνει το υψηλότερο εφικτό επίπεδο σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής υγείας.<br /><br />Πέρα όμως από την οικολογική διάσταση της υγείας σε τοπικό επίπεδο, οι όποιες αποφάσεις που σχετίζονται με την χρηματοδότηση του ΕΣΥ και τον χαρακτήρα του έχουν δυνητική σχέση με τον ρόλο του πολίτη και ως φορολογούμενου και ως καταναλωτή<br /><br />Η εξέταση του νέου μεταρρυθμιστικού σχεδιασμού των περιφερειών αφορά και στην εξέταση της επίδρασης του «Καλλικράτη» από την οποία προέκυψε και η επικαιροποίηση της προγραμματικής σύμβασης για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας που είχε υπογραφεί ανάμεσα στο υπουργείο και το δήμο Αθηναίων το 2007, η οποία αφορά στην σύνδεση του προγράμματος σταθερότητας της υγείας με την διοικητική μεταρρύθμιση.<br /><br />Η κυβέρνηση σήμερα υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα σταθερότητας σε συνδυασμό με τον «Καλλικράτη», στο πλαίσιο του οποίου την ευθύνη της Υγείας και της Πρόνοιας θα αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, θα έχει θετικά οφέλη για τους δημότες. Διατείνονται ότι η Τοπική Διοίκηση είναι «πιο κοντά στον πολίτη» και ότι με αυτόν τον τρόπο θα αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά οι ανάγκες υγείας και κοινωνικής μέριμνας.<br />Πρέπει να γνωρίζουμε όμως ότι οι αναδιαρθρώσεις στον Τομέα της Υγείας - Πρόνοιας, της Κοινωνικής Ασφάλισης και των εργασιακών σχέσεων σχετίζονται με την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Λισαβόνας, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Η επιχειρηματική ικανότητα των δήμων και περιφερειών, το μέγεθος και η κοινωνικοοικονομική σύνθεσή τους θα αποτελούν την βάση ανάπτυξης και λειτουργίας των υπηρεσιών υγείας». Δημόσιοι, δημοτικοί, ιδιωτικοί φορείς, Τ.Α και ΜΚΟ θα συνδεθούν, ενισχύοντας έτσι τη δικτύωση με την εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών Υγείας, τα οποία θα χρηματοδοτούνται από τους ασφαλισμένους και αργότερα από την τοπική φορολόγηση. Στοχεύεται η μεταφορά της ευθύνης ανάπτυξης και λειτουργίας των Υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Πρόνοιας από το κράτος σε διάφορους φορείς, που συνιστούν τα λεγόμενα «δίκτυα ΠΦΥ και αλληλεγγύης». Σε αυτά περιλαμβάνονται δημοτικά ιατρεία, ΜΚΟ, τα ιατρεία των ασφαλιστικών ταμείων, η εταιρική κοινωνική ευθύνη και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις που βρίσκουν χώρο για επέκταση και ενδυνάμωση της δράσης τους. Η δραστική μείωση των κρατικών και εργοδοτικών δαπανών για την Υγεία - Πρόνοια με μεταφορά της οικονομικής επιβάρυνσης στους ίδιους τους εργαζόμενους μέσω ιδιωτικών πληρωμών, δημοτικής φορολογίας και από τα ασφαλιστικά ταμεία θα αποτελέσουν την στήριξη της αποκεντρωμένης αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας Πρόνοιας.<br /><br />Υπάρχει, ήδη, εμπειρία από τις επιπτώσεις της μεταφοράς κρατικών αρμοδιοτήτων που αφορούν την Υγεία - Πρόνοια στην Τοπική Διοίκηση. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, έχει προ πολλού υλοποιηθεί η «αποκέντρωση» και η «αυτοτέλεια» των νοσοκομείων και υπηρεσιών Υγείας - Πρόνοιας. Οι επιπτώσεις αυτής της πολιτικής είναι η κατηγοριοποίηση της ποιότητας των νοσοκομείων και υπηρεσιών, ανάλογα με την επιχειρησιακή τους ικανότητα, το κλείσιμο, αλλά και οι συγχωνεύεις όπου κρίθηκαν μη αποδοτικές, η παραπέρα εμπορευματοποίηση. Ήδη, οι Δήμοι και οι Νομαρχίες υλοποιούν την πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, της εμπορευματοποίησης υπηρεσιών και της προώθησης επιχειρηματικών συμφερόντων (υλοποίηση προγραμμάτων Υγείας - Πρόνοιας σε συνεργασία με χορηγούς, Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) στον τομέα της ακτοπλοΐας, Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης, περιβάλλον κ.α.). Γεγονός που έχει διαμορφώσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα.<br /><br />Η «ανάπτυξη» στην υγεία αφορά στο ποιός ελέγχει την αναπτυξιακή διαδικασία, ποιό είναι το αποτέλεσμά της και ποιόν ωφελεί. Έχει άμεση σχέση με την εφαρμογή της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των επιλεγόμενων πολιτικών .<br />Συμπερασματικά λοιπόν, η οποιαδήποτε Διοικητική Δομή πρέπει να ενισχύει τους πολίτες , τους εργαζόμενους, υπαλλήλους, μικρομεσαίους, επαγγελματίες, αγρότες, τις γυναίκες, τους νέους! Να λειτουργεί προς όφελός τους και όχι να εξυπηρετεί ΙΔΙΩΤΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ.<br /><br />• Συνέχεια της φροντίδας υγείας (πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, αποκατάσταση) που γίνεται και στα τρία επίπεδα με ενιαία ποιότητα και όχι κατηγοριοποίησή τους ανάλογα με τις επιχειρησιακές - οικονομικές δυνατότητες των δήμων και περιφερειών και το εισόδημα των ασθενών.<br />• Τα ζητήματα της δημόσιας υγείας, (π.χ. ατμοσφαιρική ρύπανση, μόλυνση νερού , τροχαία ατυχήματα, παιδική παχυσαρκία, κ.λπ.,) δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από κάθε δήμο χωριστά ή ακόμη και από ομάδα δήμων. Η προστασία της δημόσιας υγείας, κυρία στο επίπεδο της πρόληψης, είναι αναποτελεσματική, όταν αφορά συλλογικά μέτρα που εφαρμόζονται ενιαία για όλους. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν ο χαρακτήρας του συστήματος Υγείας - Πρόνοιας είναι ενιαίος, αποκλειστικά δημόσιος και η ανάπτυξή του έχει σαν κριτήριο τη δωρεάν ικανοποίηση όλων των σύγχρονων λαϊκών αναγκών.<br />Η ανάπτυξη προς όφελος των κατοίκων της υπαίθρου αλλά και των πόλεων, δεν είναι θέμα διοικητικής δομής αλλά απαιτεί διαφορετική πολιτική κατεύθυνσης στις ανάγκες των εργαζομένων, των ασθενών, μόνο ένα Ενιαίο Δημόσιο Δωρεάν Σύστημα στους τομείς κοινωνικού περιεχομένου - Υγεία, Παιδεία, Πρόνοια, Μεταφορές, Ενέργεια-Επικοινωνία, Κοινωνικές Υποδομές - μπορεί να τις καλύπτει πλήρως. Σχεδιασμός μιας ανάπτυξης ανά τομέα και κλάδο, με κοινωνικά τα βασικά μέσα παραγωγής, και σύμφωνα με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, τις αναπτυξιακές δυνατότητες και προοπτικές προς όφελος όλων των πολιτών χωρίς διακρίσεις.<br /><br /><br />Το Πράσινο New Deal για το EΣY περιλαμβάνει όπως αυτά εμφανίζονται στις θέσεις των ΆΓΓΛΩΝ και μπορούμε να κρατήσουμε αυτά που μας ενδιαφέρουν<br /><br /> <br />• Τέλος στην ιδιωτικοποίηση της υγειονομικής φροντίδας. <br />Η Υγειονομική Φροντίδα δεν είναι εμπόρευμα.<br />• Ένα τέλος στην υφέρπουσα ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών και στην πώληση των νοσοκομείων.<br />• Την επικράτηση της φιλοσοφίας της υγειονομικής περίθαλψης ως υπηρεσίας σε όσους έχουν ανάγκη.<br /><br />Οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ασθενών, και όχι στις ανάγκες της αγοράς και των μετόχων.<br />• Η περίθαλψη Μητρότητας πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των γυναικών και των μωρών τους.<br />• Ασθενείς με κακή ψυχική υγεία πρέπει να έχουν άποψη για την θεραπεία τους. Πρέπει να γνωρίζουν την διάγνωση τους και πρέπει να είναι σε θέση να καθορίσουν εκ των προτέρων οδηγίες που διευκρινίζουν ποια είδη περίθαλψης θέλουν όταν είναι άρρωστοι.<br />• Πρέπει να υπάρχει νομοθεσία που να προβλέπει την κύρωση ευθυνών για την κακοποίηση των ασθενών<br /><br /><span style="font-weight: bold;">ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΚΟΜΜΑ ΖΗΤΑ :</span><br /><br />Ελεύθερη βασική Οδοντική Φροντίδα<br />Σωστή Πρόσβαση στις Εθνικές Οδοντ/κές Υπηρεσίες<br />Τέλος στην φθορίωση του πόσιμου νερού.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Το Πράσινο Κόμμα θέλει</span>:<br /><br />Το ΕΣΥ να είναι :<br /><br />• υπόλογος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και ως εκ τούτου τον τοπικό πληθυσμό Ένα τέλος και τον διαχωρισμό αγοραστή /παραγωγού έτσι ώστε η δημόσια υγεία, οι σχεδιαστές υπηρεσιών και οι φορείς παροχής της περίθαλψης να είναι σύμφωνοι με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.<br />• Να έχουν κεντρικό ορίζονται και το ελάχιστο των πρότυπων και εθνική συμφωνία για τις διαθέσιμες θεραπείες.<br />• Οι άνθρωποι, η ΤοπικήΑυτοδιοίκηση και οι κλινικοί ιατροί να έχουν λόγο στο πώς και πού αυτές οι υπηρεσίες παραδίδονται.<br />• Τέλος στην αγορά, την υγειονομική περίθαλψη, φροντίδα είναι μια υπηρεσία που δεν είναι εμπόρευμα.<br />• Τέλος στην υφέρπουσα ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών και την πώληση των νοσοκομείων.<br />• Η φιλοσοφία της υγειονομικής περίθαλψης ως υπηρεσίας σε όσους έχουν ανάγκη.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">ΚΑΙ ΛΙΓΑ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΑ</span><br /><span style="font-weight: bold;">Α. Ο ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ</span><br /><br />Στην αναγκαιότητα της εξοικονόμησης πόρων για τον τομέα της υγείας πολλοί ερευνητές προτείνουν και ενισχύουν τη δημιουργία του ΕΦΥ είναι ένα κοινό ταμείο, το οποίο θα συγκεντρώνει, θα διαχειρίζεται και θα κατανέμει τους οικονομικούς πόρους θα έχει το ρόλο του διαμεσολαβητή ανάμεσα στους χρήστες των υπηρεσιών υγείας και τους προμηθευτές, με σκοπό την ανάπτυξη ρυθμιστικών μηχανισμών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και την επίτευξη της αναγκαίας και επιθυμητής ισορροπίας τιμών και ποσοτήτων στις υπηρεσίες υγείας. Προϋπόθεση για την εγκαθίδρυση του ΕΦΥ είναι ένα ολοκληρωμένο ΕΣΥ, και η πλήρης παροχή πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας φροντίδας<br />Συγκεκριμένα, οι ασφαλιστικοί οργανισμοί θα διατηρήσουν την αυτοτέλειά τους και το ρόλο τους στις παροχές σε χρήμα και στη συμπληρωματική υγειονομική περίθαλψη, ενώ θα καταβάλλουν στο ενοποιημένο ταμείο το ποσό των εισφορών των ασφαλισμένων τους. Αυτό θα συγκεντρώνει επίσης και τα κονδύλια του κρατικού προϋπολογισμού που προορίζονται για την υγεία, και θα λειτουργεί ως αγοραστής υγειονομικής φροντίδας για τον πληθυσμό από τα νοσοκομεία του ΕΣΥ και τις άλλες υπηρεσίες υγείας. Η πρόταση του ΕΦΥ πέρα από αλλαγές στον τρόπο χρηματοδότησης περιλαμβάνει και οργανωτικές αλλαγές του συστήματος.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Συμπερασματικά, τα πλεονεκτήματα του ενιαίου φορέα υγείας είναι :</span><br /><br />• η ενιαία οργάνωση της χρηματοδότησης μέσα από θεσμοθετημένους κανόνες,<br />• η ισότητα στην κατανομή των πόρων κατά περιφέρεια και επαγγελματική κατηγορία<br />• η αποτελεσματική διαχείριση των πόρων,<br />• ο έλεγχος των παρεχομένων υπηρεσιών και<br />• η ποιοτική αναβάθμιση της φροντίδας.<br /><br />Για τη νοσοκομειακή φροντίδα, η εισαγωγή «κλειστών» ετήσιων σφαιρικών προϋπολογισμών σε προοπτική βάση είναι απαραίτητη. Μπορεί να συνδυάζονται με «σφαιρική» κατανομή ανά τμήμα, ανά δραστηριότητα, ανά περίπτωση ή ομοιογενή διαγνωστική ομάδα (DRGs).<br />Οι σφαιρικοί προϋπολογισμοί εξασφαλίζουν την εκ των προτέρων χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του φορέα (π.χ. νοσοκομείο), συνήθως σε ετήσια βάση και η ανάληψη εκ μέρους του της κάλυψης των υγειονομικών αναγκών του πληθυσμού, ο οποίος καλύπτεται από το χρηματοδότη (κοινωνική ασφάλιση και κρατικός προϋπολογισμός).<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Β. OI ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ</span><br /><br />Οι συμπράξεις δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα αποτελούν σημείο αναφοράς έντονου προβληματισμού την τελευταία δεκαετία, αποτελούν εξέλιξη των συμβάσεων εκχώρησης και η εφαρμογή τους συνεχώς εξαπλώνεται<br />Η εφαρμογή τους στοχεύει στην άντληση ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων για την κατασκευή δημόσιων υποδομών, την ολοκλήρωση έργων και υλοποίηση διοίκησης και διαχείρισης κοινωφελών αγαθών λόγω της υψηλότερης αποδοτικότητας του ιδιωτικού τομέα.<br />Οι στόχοι τίθενται γενικά προς αμφισβήτηση ως προς τον εποπτικό ρόλο του δημοσίου και αλλά επίσης αμφισβητούνται και ως προς τις αρνητικές παρενέργειες τους. Ο Βjorkman (2008) αναφέρει μια άποψη ότι αν μια κυβέρνηση έχει την τεχνογνωσία να συνάψει αποδοτικά συμβόλαια με τον ιδιωτικό τομέα για την παροχή κλινικών υπηρεσιών τότε πιθανώς έχει και την τεχνογνωσία να παρέχει αποδοτικά αυτές τις υπηρεσίες η ίδια. Οι συμβάσεις αυτές συνήθως δεν περιλαμβάνουν δείκτες απόδοσης. O Δημόσιος Τομέας ουσιαστικά δεν κατανοεί τους δείκτες απόδοσης και γι αυτό δεν παρέχει τις υπηρεσίες αποδοτικά και οικονομικά. Αν κατά την εφαρμογή συμβολαίων με τον ιδιωτικό Τομέα τα στελέχη του δημοσίου ήταν αναγκασμένα να εφαρμόζουν δείκτες απόδοσης τότε θα μπορούσαν για να πετύχουν παρόμοιες αποδόσεις να τους χρησιμοποιούσαν και στο προσωπικό του δημόσιου τομέα.<br />To Δημόσιο σύστημα υγείας οφείλει να παρέχει το κοινωνικό αγαθό που απαιτείται από την κοινωνία, να βελτιώνει την αποδοτικότητα και να αποφεύγει την σπατάλη πόρων.<br />Καθώς η Υγεία θεωρείται ύψιστο αγαθό κοινωνικής αλληλεγγύης οι απόψεις μερικών επιστημόνων θεωρούν ότι ο σκεπτικισμός γύρω από τις συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα έγκειται στον κερδοσκοπικό χαρακτήρα των εταιρειών, οι οποίες μελλοντικά θα αναζητήσουν κέρδη ή έλεγχο επί των οργανισμών ή φοροαπαλλαγές ή την χρήση κρατικών χρηματοδοτήσεων για την ανάπτυξη νέων προϊόντων με σκοπό την ανάπτυξη κέρδους και στηρίζονται στο ότι ο σχεδιασμός της υγείας και η ύπαρξη του κερδοσκοπικού κινήτρου είναι σχήμα οξύμωρο και αντιφατικό.<br /><br />Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στις ανεπτυγμένες χώρες αναδύονται για την επέκταση και βελτίωση των υπηρεσιών.<br />Συνήθως συμβασιοποιούνται τα επιθυμητά αποτελέσματα που πρέπει να παρέχει ο ιδιωτικός τομέας και όχι οι εισροές πόρων που έχει παραλάβει.<br /><br />Στον τομέα υγείας σε μερικά κράτη όπως Αγγλία, Αυστραλία οι συμπράξεις αυτές αξιοποιούνται στις υποστηρικτικές υπηρεσίες αλλά και πάλι εξακολουθεί να υπάρχει απουσία συναίνεσης ως προς την επιτυχία ή αποτυχία της εφαρμογής προς όφελος του δημόσιου συμφέροντος.<br /><br />Στην ηπειρωτική Ευρώπη διαφαίνεται η τάση να εμπλακεί ο ιδιωτικός τομέας και στις ιατρικές υπηρεσίες:<br />Στην Ρουμανία (υπ. Αιμοκάθαρσης στον εκσυγχρονισμό εξοπλισμού και ανακαίνιση κτηρίων)<br />Στην Αυστρία (υλοποίηση πλήρους εκσυγχρονισμού δημόσιου νοσοκομείου από νεοσύστατη εταιρεία με μετοχές του Δημόσιου συνδέσμου νοσοκομείων)<br />Στην Σουηδία (ιδιωτικοποίηση ενός δημοτικού νοσοκομείου) με πλήρη ανταποδοτικά ως προς τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών οφέλη αλλά και κερδοσκοπικά)<br />Στην Γερμανία εκχωρήθηκε νοσοκομείο του Βερολίνου 1100 κλινών με πλήρη εκσυγχρονισμό κτηριακού και εξοπλισμού.<br />Στην Ελλάδα η καθαριότητα, η φύλαξη και η σίτιση των ασθενών στα νοσοκομεία έχουν ουσιαστικά ανατεθεί σε ιδιωτικές εταιρείες και οι Συμπράξεις τώρα ξεκινούν καθώς ο ιδιωτικός τομέας έχει αναλάβει την κατασκευή υποδομών και την παροχή των υπηρεσιών εκτός των ιατρικών-νοσηλευτικών. Εδώ έχουμε την κάθετη ανάθεση κρίσιμων έργων στον ιδιωτικό τομέα με υποστηρικτικές υπηρεσίες που στηρίζονται σε προηγούμενες και προσφέρονται από τον Δημόσιο τομέα.<br /><br />Γ<span style="font-weight: bold;">. ΜΙΚΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ </span><br /><br />Οι υποστηρικτές του Μεικτού συστήματος υγείας στηρίζονται σε 4 θεμελιώσεις αρχές:<br />1) Η υγεία είναι δικαίωμα του πολίτη (το κράτος πρέπει να διασφαλίζει το δικαίωμα αυτό )<br />2) Η υγεία είναι υποχρέωση του πολίτη (κοινωνική ασφάλιση/διαγεννεακή αλληλεγγύη)<br />3) Η υγεία πρέπει να είναι δυνατότητα του πολίτη (ενεργοποίηση ιδιωτικού τομέα στην παροχή υπηρεσιών)<br />4) Η υγεία πρέπει να είναι επιλογή του πολίτη (δυνατότητα ύπαρξης ανταγωνιζόμενων μονάδων)<br /><br />Για την ύπαρξη ενός Μικτού Συστήματος Υγείας απαιτείται η εκπλήρωση και των 4 αξιών.<br />Ο Κρατικός Τομέας πρέπει να εξασφαλίζει το δικαίωμα και την υποχρέωση του πολίτη στην υγεία. Όσον αφορά τον ιδιωτικό ανά πάσα στιγμή μπορεί να πάψει να δραστηριοποιείται σε έναν κλάδο και άρα τίθεται ερώτημα στο αν μπορεί να διασφαλίσει τις 2 πρώτες αξίες.<br /><br />Ο Δημόσιος Τομέας από την άλλη πλευρά δεν μπορεί να εξασφαλίσει την 3η και 4η αρχή την διασφάλιση της επιλογής και την δυνατότητα του πολίτη να ενεργοποιείται στον τομέα της υγείας.<br />Έτσι θεμελιώνεται η αναγκαιότητα ύπαρξης Μικτού Συστήματος με σημαντικότερο ρόλο αυτόν του Δημόσιου Τομέα. Βάση του δεδομένου ότι ο Ιδιωτικός και Δημόσιος Τομέας είναι δύο τομείς διαφορετικά αντίθετοι οι πολιτικές που θα επιλεγούν σε ένα ΜΣ δεν πρέπει να έχουν στόχο την ιδιωτικοποίηση.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">ΟΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΕ ΕΝΑ Μικτό .Σύστημα . ΥΓΕΙΑΣ</span><br /><br />Α) Δημόσιο Γενικό Νοσοκομείο και ένα Ιδιωτικών συμφερόντων Εξειδκευμένο αποτελεί ένα μακροσκοπικό σχεδιασμό που σε ποσοτικό επίπεδο το κράτος κατέχει την εκτίμηση αναγκών του τοπικού πληθυσμού όσον φορά και διαγνωστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ΠΦΥ με χρηματοδοτήσεις Ιδιωτικών Κέντρων και έλεγχο στην ανάπτυξη ομοίων φροντίδων από την πλευρά του Δημοσίου για μην δημιουργηθεί υπερκορεσμός, και υπερεπένδυση.<br /><br />Β) Συναλλαγή με Ιδιωτικά Κεφάλαια του Δημοσίου με στόχο την συγκεντροποίηση μεγάλων κεφαλαίων σε Ιδιωτικές επιχειρήσεις<br /><br />Γ) Οργανισμοί Διαχείρισης Φροντίδας με στόχο την αντιστάθμιση της ολιγοπωλιακής δύναμης των Ιδιωτών μέσω της πίεσης επί των ιδιωτικών τιμολογίων.<br /><br />Δ) Μη Κερδοσκοπικές Ιδιωτικές Μονάδες Υγείας<br /><br />Ε) Διοχέτευση πόρων από τον Ιδιωτικό στον Δημόσιο Τομέα<br /><br />ΣΤ) Αδελφοποίηση Νοσοκομείων Ιδιωτικού –Δημόσιου Τομέα σε οριζόντιο επίπεδο που μπορεί να οδηγήσει σε Ανταλλαγή εμπειριών ομάδων εργασίας διοικητικές και ιατρικονοσηλευτικές, αξιοποίηση εξοπλισμού, από κοινού σχεδιασμό αγορών , επικουρία σε εφημερίες. Ερευνητικές πρωτοβουλίες<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-1243500410294645462?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-40254662998487721522010-02-19T15:29:00.000-08:002010-02-19T15:42:30.517-08:00<span style="font-style: italic; font-weight: bold;">Σωτήρης Χτούρης</span> <br /> <br />Το Ευρώ στηρίζεται σε μια σειρά ασύμμετρων οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών αλλά και σε μη εναρμονισμένες πολιτικές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Εκεί βρίσκεται και η κύρια αιτία της χρηματοοικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα, η οποία με τη σειρά της συμπαρασύρει και τη θέση του Ευρώ. Η έκρηξη του δημόσιου χρέους και το αρνητικό ισοζύγιο πληρωμών στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν είναι μόνο αποτέλεσμα κάποιων ‘εγκληματικών’ λαθών μας, αλλά και η συνέχεια μιας μακρόχρονης αδυναμίας της Ευρώπης να εξισορροπήσει τις μεγάλες αντιθέσεις που έχουν μεταξύ τους οι ευρωπαϊκές και οι εθνικές πολιτικές. <br /> <br />1. <span style="font-weight: bold;">Ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική vs. εθνική δημοσιονομική πολιτική </span> <br /> <br />Στην Ευρωζώνη από τη μια πλευρά έχουμε μια αποκεντρωμένη και εθνικά ελεγχόμενη δημοσιονομική πολιτική και από την άλλη μια ενοποιημένη ευρωπαϊκή πολιτική για το νόμισμα . Τα κράτη της Ευρωζώνης έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τη δημοσιονομική τους πολιτική στα πλαίσια του Συμφώνου Σταθερότητας, αλλά με διαφορετικά οικονομικά εργαλεία και συχνά με διαφορετικούς χρόνους εφαρμογής. Σε περίπτωση που κάποιες χώρες δεν καταφέρνουν για οποιοδήποτε λόγο να συμπορευτούν με τους γενικούς δημοσιονομικούς στόχους του Συμφώνου υφίστανται την κατακρήμνισή τους σε διαρκή ύφεση και αποανάπτυξη, κυρίως λόγω της έλλειψης ευρωπαϊκών θεσμών1 αντιμετώπισης των νομισματικών κρίσεων και λόγω του υψηλού κόστους του εξωτερικού δανεισμού. Αυτή η πιστοληπτική υποβάθμιση ορισμένων χωρών της Ευρωζώνης οδηγεί στην αναβάθμιση άλλων χωρών και στη βελτίωση του ισοζυγίου τους. Ορισμένοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι πίσω από τις φωνές απόγνωσης για την υποβάθμιση του Ευρώ, κρύβεται και υποκριτική ικανοποίηση, διότι η διόρθωση της ισοτιμίας του ευρώ απέναντι στο δολάριο βοηθάει το δανεισμό και τις εξαγωγές χωρών τις Ευρωζώνης και κυρίως των γιγάντων του εξαγωγικού εμπορίου όπως η Γερμανία. Μάλιστα, ο καθηγητής Melvyn Krauss, αναρωτιέται στους ΝΥ Times, σε άρθρο του στις 12 Φεβρουαρίου, για το μέχρι πότε θα βλέπουν οι ΗΠΑ την κατρακύλα του Ευρώ χωρίς να αντιδρούν. <br /> <br />2.<span style="font-weight: bold;"> Ελεύθερο κοινοτικό εμπόριο vs. εθνικά προσανατολισμένη πολιτική ανάπτυξης</span> <br /> <br />Το ενδοκοινοτικό εμπόριο δημιουργεί πλούτο και ευημερία κυρίως στις χώρες εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν μακροχρόνιο εμπορικό πλεόνασμα και ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Ορισμένες χώρες, λόγω της κοινής αγοράς, τείνουν να γίνουν <span style="font-weight: bold;">ευρωπαίοι – ‘παραγωγοί’ </span>προϊόντων και υπηρεσιών, ενώ άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, τείνουν να γίνουν ευρωπαίοι - ‘καταναλωτές’, παρουσιάζοντας μάλιστα μεγάλο αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Η ανάπτυξη των δεύτερων στηρίζεται κυρίως στην εσωτερική αγορά υπηρεσιών, την κρατική δραστηριότητα και την εκτεταμένη κατανάλωση, που χρηματοδοτούνται κυρίως από τον εξωτερικό δανεισμό. Οι χώρες αυτές, ενώ έχουν συμβάλλει στο πλεόνασμα των ‘<span style="font-weight: bold;">παραγωγών’ χωρών </span>, δεν έχουν στο τέλος ουσιαστικές ευκαιρίες για να ξεφύγουν από τον κύκλο μιας διαρκούς απομείωσης της συνολικής παραγωγικής τους βάσης . Ο διαρκής εξωτερικός δανεισμός τους στηρίζει μια μη βιώσιμη ανάπτυξη και οδηγεί τελικά σε στασιμότητα. Η αναδιανομή πόρων που γίνεται μέσω των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και των σχεδίων σύγκλισης (ΕΣΠΑ κ.α.) δεν είναι αρκετή για να σταματήσει, πόσο μάλλον να αναστρέψει, αυτήν τη διαδικασία μακροχρόνιας οικονομικής περιθωριοποίησης και απο-ανάπτυξης. Οι πόροι που διατίθενται από αυτά, στις λιγότερο αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες, είναι μικροί σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες αντιμετώπισης της οικονομικής ανισότητας, πόσο μάλλον για τις προοπτικές μιας ‘ πράσινης’ ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, ο τρόπος εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων είναι εξαιρετικά γραφειοκρατικός και συχνά υπόκειται στην παρεμβολή πελατειακών συστημάτων και κρατικής διαφθοράς. Έτσι, δεν μπορούν να αποτελούν τη βάση για μια εθνική αναπτυξιακή πολιτική. Κοιτώντας το παρελθόν βλέπουμε, αντίθετα, ότι στις προστατευμένες εθνικές αγορές οι δασμοί, αλλά και άλλα αντισταθμιστικά οφέλη, αποτελέσαν εξισορροπητικούς μηχανισμούς συγκέντρωσης και αναδιανομής πόρων, με κύριο στόχο την υποστήριξη της αναπτυξιακής διαδικασίας και τη διατήρηση της εσωτερικής παραγωγής και κατανάλωσης τοπικών προϊόντων ( κυρίως μέσω της υποκατάστασης των εισαγωγών). Χωρίς να νοσταλγεί κανείς αυτό το παρελθόν, θα πρέπει ωστόσο να αναζητήσει εκείνους τους εξισορροπητικούς και αναδιανεμητικούς μηχανισμούς που θα οδηγήσουν σε μια <span style="font-weight: bold;">κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ανάπτυξης</span> που θα έχει ως κύριο στόχο την υποστήριξη της <span style="font-weight: bold;">‘πράσινης’ οικονομίας</span>. Αυτοί οι μηχανισμοί όμως σήμερα δεν υπάρχουν ή περιορίζονται στη συντήρηση ενός προβληματικού αγροτικού τομέα. <br /> <br />3. <span style="font-weight: bold;">Κοινή αγορά εργασίας και κεφαλαίου vs. εθνική πολιτική φορολόγησης της οικονομικής δραστηριότητας και των εισοδημάτων</span> <br /> <br />Η κινητικότητα των εργαζομένων, αλλά ιδιαίτερα του κεφαλαίου, δημιουργεί ευκαιρίες για τη βελτίωση των εισοδημάτων και την απόδοση των κεφαλαίων, χωρίς όμως αυτοί οι δύο συντελεστές της παραγωγής να είναι πάντα υποχρεωμένοι να προσφέρουν με ανταποδοτικό τρόπο φορολογικά έσοδα. Οι ελεύθερα μετακινούμενοι εργαζόμενοι δεν είναι πάντα υποχρεωμένοι να συμμετέχουν στη χρηματοδότηση των υπηρεσιών και των συστημάτων κοινωνικής τους προστασίας, προς τις χώρες από τις οποίες δέχονται ή θα δεχτούν στο μέλλον παρόμοιες υπηρεσίες ή άλλη οικονομική βοήθεια. Ακόμα πιο αρνητικό είναι το πρόβλημα που προκύπτει από τη αφορολόγητη μετακίνηση κεφαλαίων που οδηγεί σε αποστράγγιση κεφαλαίων και οικονομικής δραστηριότητας σε ορισμένες χώρες και περιφέρειες, ενώ στις χώρες που οδηγούνται αυτά τα κεφάλαια δημιουργούνται τεράστια οφέλη, κυρίως στην άυλη οικονομία και στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Αν τα τεράστια μεγέθη κεφαλαίων που μετακινήθηκαν ή απορροφήθηκαν – χάθηκαν - μέσω του χρηματιστηρίου, σε άλλες χώρες, είχαν τοποθετηθεί σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου θα είχαμε αποφύγει ένα μεγάλο μέρος της σημερινής χρηματοπιστωτικής κρίσης. <br /> <br />Πέρα από οποιοδήποτε επιβεβλημένο <span style="font-weight: bold;"> πρόγραμμα σταθερότητας</span>, η Ελλάδα θα πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία να διαπραγματευτεί, τόσο στο εσωτερικό της όσο και το εξωτερικό της περιβάλλον, νέες προτάσεις που θα ξεπεράσουν αυτές τις συνολικές αδυναμίες και <span style="font-weight: bold;">ασύμμετρες σχέσεις του υπάρχοντος ευρωπαϊκού συστήματος</span> και αυτό πολύ πριν την έναρξη της επαναδιαπραγμάτευσης της Συνθήκης της Λισαβόνας για την Ευρωπαϊκή Ένωση του <a href="http://www.blogger.com/2020%20%28http://ec.europa.eu/eu2020%29.">2020 (http://ec.europa.eu/eu2020). </a> <br /> <br />Οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, αλλά και άλλες χώρες που συναντούν παρόμοια προβλήματα, αποτελούν ίσως το πεδίο για την ανάπτυξη μιας εναλλακτικής πολιτικής, που θα θέσει ξανά την ανάγκη για Ευρωπαϊκή κοινωνική και οικονομική συνοχή, πέρα από τα στενά όρια της κοινής αγοράς και της νομισματικής πολιτικής της ευρωζώνης. Τότε μόνο το ευρώ θα αποκτήσει μια πραγματική και στερεή βάση. Αλλιώς θα οδηγηθούμε σε έναν νέο ενδοευρωπαϊκό προστατευτισμό, που δεν θα τον αποφασίσουν οι κυβερνήσεις, αλλά θα τον επιβάλλουν οι κοινωνικές αντιθέσεις στο εσωτερικό των χωρών. <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">Πρόταση:</span> <br /> <br />Στα πλαίσια του προβληματισμού που αναπτύχθηκε παραπάνω θέλω να προτείνω τη διοργάνωση μίας <span style="font-weight: bold;">Ημερίδας</span> στην οποία θα συγκεντρωθούν ειδικοί κυρίως από τον χώρο των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιστημών και της τεχνολογίας. Σκοπός θα είναι η συζήτηση συγκεκριμένων προτάσεων και η αναζήτηση οικονομικών εργαλείων που θα οδηγούν σε μία αναδιάρθρωση της οικονομίας με οικολογικά και κοινωνικά κριτήρια. <br /> <br />Τιτλος: <span style="font-weight: bold;">Νομισματική και Οικονομική Κρίση – Μήπως ήρθε η ώρα για μία πράσινη στροφή</span> <br /> <br />Σωτήρης Χτούρης <br />Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αιγαίου 18.2.2010 <br /> <br /><meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><meta name="ProgId" content="Word.Document"><meta name="Generator" content="Microsoft Word 10"><meta name="Originator" content="Microsoft Word 10"><link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Ckostas%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"><!--[if gte mso 9]><xml> <w:worddocument> <w:view>Normal</w:View> <w:zoom>0</w:Zoom> <w:compatibility> <w:breakwrappedtables/> <w:snaptogridincell/> <w:wraptextwithpunct/> <w:useasianbreakrules/> <w:usefelayout/> </w:Compatibility> <w:browserlevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><style> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1; mso-font-alt:宋体; mso-font-charset:134; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:3 135135232 16 0 262145 0;} @font-face {font-family:Calibri; mso-font-alt:"Century Gothic"; mso-font-charset:161; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1; mso-font-charset:134; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:3 135135232 16 0 262145 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:Calibri; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {mso-style-name:"Κείμενο υποσημείωσης\,fn\,footnote text\,fn1\,fn2\,footnote text1\,fn3\,footnote text2"; mso-style-noshow:yes; mso-style-link:"footnote text2 Char"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-justify:inter-ideograph; mso-pagination:widow-orphan; font-size:8.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:EN-CA; mso-fareast-language:EN-US;} span.MsoFootnoteReference {mso-style-noshow:yes; vertical-align:super;} span.footnotetext2Char {mso-style-name:"footnote text2 Char"; mso-style-noshow:yes; mso-style-link:"Κείμενο υποσημείωσης\,fn\,footnote text\,fn1\,fn2\,footnote text1\,fn3\,footnote text2"; mso-ansi-font-size:8.0pt; mso-ansi-language:EN-CA; mso-fareast-language:EN-US; mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";} </style> <![endif]--> <p class="MsoFootnoteText"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="EN-CA"><span style=""><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoFootnoteReference"><span style="line-height: 115%;font-family:&quot;;font-size:8pt;" lang="EN-CA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></span><span style=""><span style=""> </span>Σε μικρή κλίμακα ένας τέτοιος θεσμός ισχύει για τα κράτη μέλη που δεν είναι ενταγμένα στο<span style=""> </span>Ευρώ (για δάνεια ύψους μέχρι </span><span style="font-size:12pt;"><span style=""> </span></span><span style="">12 δισ. Ευρώ).Βλ. Κανονισμός (EΚ) αριθ. <a href="http://eur-lex.europa.eu/smartapi/cgi/sga_doc?smartapi%21celexplus%21prod%21DocNumber&amp;lg=el&amp;type_doc=Regulation&amp;an_doc=2002&amp;nu_doc=332" target="_blank" title="ενο της πράξης"><span style="text-decoration: none;color:#000000;" >332/2002</span></a> του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002 για τη θέσπιση ενιαίου μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών.<span style=""> </span>Είναι ακατανόητο και μεγάλη πολιτική αμέλεια η απουσία ενός ανάλογου θεσμού εντός της Ευρωζώνης.<o:p></o:p></span></p> <div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-4025466299848772152?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-30447657388009669932010-02-10T04:29:00.000-08:002010-02-10T04:42:27.199-08:00<span style="font-style: italic; font-weight: bold;">του Alex Foti, Αυγουστος 2009</span><br /><br />Αυτό το κείμενο θέλει να εξετάσει τα σενάρια πού προκύπτουν από τη σημερινή οικονομική και οικολογική κρίση τόσο για τις καπιταλιστικές όσο και για τις αντικαπιταλιστικές δυνάμεις. Η πρώτη προϋπόθεση είναι ότι το οικολογικό ζήτημα του 21ου αιώνα υπερβαίνει το κοινωνικό ζήτημα του 20ου αιώνα ως κύρια πηγή συγκρούσεων. Το Πράσινο είναι το νέο κόκκινο, και η ταξική πάλη αναδιατάσσεται ανάλογα. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι ότι η θεωρεία του οίκο-κεϋνσιανισμού που προωθεί η πολιτική του Ομπάμα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, ως το νέο πρότυπο για φιλελεύθερο καπιταλισμό μετά την αποτυχία της νεοφιλελεύθερης απορύθμισης.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Θεωρίες σχετικά με το οικολογικό ζήτημα</span><br /><br /> Σύμφωνα με τον Dryzek, οι περιβαλλοντικές θεωρίες μπορούν να ταξινομηθούν σε πεζές/ με φαντασία, και σε μεταρρυθμιστικές/ ριζοσπαστικές Αυτός ο 2Χ2 πίνακας που προκύπτει, επιτρέπει την ταξινόμηση των ιδεών και των ιδεολογιών αναπαραστώντας τους διαφορετικούς κοινωνικούς φορείς που ασχολούνται με το ζήτημα του κλίματος σήμερα στον κόσμο.<br /><br />Η εμφάνιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη ως το μοναδικό γενικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα και ο κυρίαρχος ρόλος της εξόρυξης και της κατανάλωσης ενέργειας, η καπιταλιστική παραγωγή και ο μαζικός καταναλωτισμός σε όλα αυτά, δικαίωσε τις προειδοποιήσεις του πράσινου κινήματος που αγνοήθηκε κατά τα τελευταία 30 χρόνια.<br /><br />Σήμερα, το οικολογικό ζήτημα στέκεται ως το ισοδύναμο των κοινωνικών και αποικιακών ζητημάτων του προηγούμενου αιώνα. Αν όλοι πρόκειται να γίνουν πράσινοι με γρήγορο ρυθμό, από τον Σβαρτζενέγκερ εώς τους τροτσκιστές, από την Wal-Mart εώς την BP, καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό να γίνουν κατανοητοί οι παράγοντες και οι δυνάμεις που εμπλέκονται στο παιχνίδι, ώστε να μπορέσουμε να σχεδιάσουμε τα πιθανά μακροπολιτικά σενάρια που προκύπτουν από τη σημερινή ταυτόχρονη οικονομική και περιβαλλοντική κρίση.<br /><br />Ο καπιταλισμός, στις ιστορικές εταιρικές και οικονομικές ενσαρκώσεις του, είναι η αιτία της οικολογικής κρίσης και της κρίσης της εργασίας. Πιστεύω ότι μια οικονομία που ρυθμίζεται από την κοινωνία, (σε αντίθεση με μια οικονομία που ρυθμίζεται από την κυβέρνηση), χωρίς εταιρίες, δίπλα σε μια ανθηρή p2p οριζόντια οικονομία κοινωνικής παραγωγής μπορεί να προσφέρει αυτό που χρειαζόμαστε (απεγκλωβισμό από μια οικονομία βασισμένη στο πετρέλαιο) και αυτό που θέλουμε (αυξημένη ελευθερία και διακρατική αλληλεγγύη), πιο αποτελεσματικά από την βίαιη ανατροπή του κράτους και της αγοράς ή το πολύ πιο πιθανό σενάριο «την κοινή χρεοκοπία των ανταγωνιστικών τάξεων» (Μαρξ), δηλαδή την οικολογική καταστροφή.<br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;">Σύγχρονοι τύποι περιβαλλοντικών θεωριών</span><br /><br />Ο Πράσινος ριζοσπαστισμός είναι η ιδεολογική θεωρία, που κινητοποιεί τους αναρχικούς για το κλιμα σε δράσεις πολιτικής ανυπακοής, ταραχές και οικοσαμποτάζ για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη.<br />Είναι από μόνος του αρκετά ευρύς ξεκινώντας από τους επαγγελματίες των ΜΚΟ της Greenpeace εώς την μαχητικότητα των ομάδων ELF και ALF, από τον Monbiot εώς τον Zerzan.<br />Κάπου στο ενδιάμεσο βρίσκονται οι αυξανόμενες κινήσεις δράσης για το κλίμα οι οποίες θα παρέχουν την κύρια ώθηση για τις διαμαρτυρίες κατά την προσεχή διάσκεψη για το κλίμα στην Κοπεγχάγη.<br /><br />Όλες αυτές οι κινήσεις μοιράζονται, σε διαφορετικό βαθμό, την πεποίθηση ότι οι υπάρχουσες μορφές της πολιτικής και των επιχειρήσεων αποτελούν τις βασικές αιτίες της κρίσης του κλίματος. Αλλάζοντας τις ατομικές συμπεριφορές, όπως υπερασπίζονται οι Μαλθουσιανοί και οι υποστηρικτές των θεωριών βιωσιμότητας των Ηνωμένων Εθνών , δεν είναι αρκετό, πρέπει να υπάρξει μια πολιτική ώθηση για να αλλάξει η κοινωνική υποδομή.<br /><br />Μέχρι το θέμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη να καταφέρει να φτάσει στην κορυφή της ατζέντας ειδήσεων των μέσων ενημέρωσης κατά την περίοδο 2006-2007, (που επίσης είχε κυριαρχήσει σαν είδηση την περίοδο 1987-1992, μόνο για να σβήσει και πάλι στη λήθη, κατά τη διάρκεια των ‘90ς), οι περιβαλλοντικές θεωρίες που είχαν μονοπωλήσει ήταν θέματα είτε περιβαλλοντικής βιωσιμότητας (που ονομάζεται «φυσικός καπιταλισμός») ή οι πιο ρεαλιστικές επιταγές της αυξημένης περιβαλλοντικής αποτελεσματικότητας και την ευθύνη που είχαν να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις μετά την αύξηση του πράσινου κινήματος.<br /><br />Η τάση που πιστεύει στην προσέγγιση της αειφορίας θέλει να κάνει τον καπιταλισμό πιο πράσινο αλλάζοντας την τομεακή σύνθεση(τον πυρήνα) του, οι τεχνοκράτες θέλουν απλώς να κάνουν τα υφιστάμενα συστήματα ενέργειας και παραγωγής πιο αποδοτικά.<br />Η εμφάνιση του πράσινου καπιταλισμού σημαίνει σαφώς ότι νικητές είναι οι υποστηρικτές της αειφορίας, καθώς η βασική έννοια αυτής της πολιτικής που πρώτη φορά προτάθηκε στην Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του 1992 στο Ρίο, έγινε η πλατφόρμα επιλογής για τα ευρωπαϊκά πράσινα κόμματα και άλλους περιβαντολόγους μεταρρυθμιστές.<br /><br />Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι σαφώς μια αυτό-εξαπάτηση, ένα οξύμωρο, όμως έχει έντονα προταθεί από κυβερνήσεις ανά τον κόσμο. Η βιώσιμη αξιοποίηση όμως, είναι λίγο διαφορετική. Παρ 'όλα αυτά, καθώς η πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα, πλησιάζει στο τέλος, ο πράσινος καπιταλισμός πιστεύει πως η βιώσιμη ανάπτυξη είναι η μόνη διέξοδος από την διπλή κρίση.<br /><br />Η θεωρεία της βιώσιμης ανάπτυξης(αειφορία) ασχολείται με την σχετική και όχι την απόλυτη επίπτωση της οικονομικής δραστηριότητας. Στόχος της είναι να παρέχει κίνητρα στις επιχειρήσεις ώστε να γίνουν πράσινες, αλλά είναι απρόθυμη να μετρήσει το αν οι βασικοί οικολογικοί στόχοι πληρούνται πράγματι εκ των υστέρων. Μέχρι τώρα, όλα τα λόγια για τη αειφορία χρησίμευσαν για να αναβληθεί κάθε ριζοσπαστική δράση που θα απαιτούνταν για να απεξαρτηκοποιηθούμε από της οικονομίας του πετρελαίου.<br /><br />Ο Περιβαλλοντικός μαλθουσιανισμός εγκαινιάστηκε με το βιβλίο «Τα όρια της ανάπτυξης», το οποίο εμφανίστηκε στον απόηχο της πρώτης πετρελαϊκής κρίσης του 1973, και φάνηκε να δίνει λύση εκείνη την εποχή, μόνο που έπρεπε αργότερα να αποσυρθεί όταν οι τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν σε επίπεδα ισοδύναμα με αυτές πριν από τη δεύτερη πετρελαϊκή κρίση του 1979. Σήμερα είναι η ειλικρινής ιδεολογία του Τζέιμς Λάβλοκ, και η υποκρυπτόμενες θεωρίες πολλών εκθέσεων της IPCC(διακρατική επιτροπή για την κλιματική αλλαγή), όπου π.χ., μια καταστροφή παράκτιας περιοχής είναι συσχετισμένη με την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Η ρητορική είναι ζοφερή και μιλάει με όρους επιβίωσης: ας κάνουμε αυτό ή οι περισσότεροι άνθρωποι θα είναι νεκροί πριν από το τέλος του αιώνα. Μας λένε πως μόνο οι πολικές περιοχές και τα νησιά με μεγάλες βροχοπτώσεις θα είναι σε θέση να φιλοξενήσουν ό,τι απομείνει από την ανθρωπότητα. Πολλά άτομα αυτής της θεωρίας πιστεύουν πως έχουμε ήδη υπερβεί το κρίσιμο όριο των εκπομπών οπότε και η αλλαγή του κλίματος είναι βέβαιη: εμείς απλά πρέπει να προετοιμαστούμε να το αντιμετωπίσουμε….<br /><br />Η θεωρεία των Μαλθουσιανών απέχει πάρα πολύ, από την δημιουργικότητα και την φαντασία των αμέτρητων κινήσεων για το κλίμα που γίνονται τόσο στην Ευρώπη όσο και σε όλο των κόσμο από τα ριζοσπαστικά οικολογικά κινήματα όπως το Klimax και το Rising Tide (για να αναφέρουμε δύο από τα δίκτυα, ένα τοπικό, και ένα διακρατικό, που δραστηριοποιούνται ενάντια στη Σύνοδο Κορυφής του κλίματος COP15 UNFCCC) και τους αγώνες των υπαλλήλων της Vestas για την σωτηρία του εργοστασίου αιολικών στροβίλων στο νησί Wight.<br /><br />Ενδιαφέρονται μόνο για αντικειμενικές δεσμεύσεις και καθαρούς υπολογισμούς. Οι Πράσινοι ριζοσπάστες πιστεύουν στην υποκειμενικότητα και στις συλλογικές δυνατότητες τις ριζοσπαστικής μεταμόρφωσης. Παρόλα αυτά ,αν αυτοί που πιστεύουν στην επιβίωση είχαν δίκιο, η οργάνωση για μια μετα-αποκαλυπτική κοινωνία θα μπορούσε να είναι η μόνη επιλογή που αφήνεται στους αντιπάλους της ιεραρχίας του κράτους και των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Η άνοδος του Πράσινου Καπιταλισμού</span><br /><br />Ο Περιβαλλοντικός κεϋνσιανισμός του Ομπάμα έχει αλλάξει τη φύση του παιχνιδιού των κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων στη Δύση και τον κόσμο γενικότερα. Ο Πράσινος καπιταλισμός είναι στα σκαριά, καθώς η Silicon Valley περνάει από τα ηλεκτρονικά τσιπ στα ηλιακά πάνελ και στα δισεκατομμύρια που επενδύονται σε μια νέα ενεργειακή πολιτική και στις "πράσινες θέσεις εργασίας". Το κόμμα SPD στη Γερμανία κατεβαίνει στις επικείμενες εκλογές σε μια κάπως αμφίβολη ( σαν να είναι από τους αδιάλλακτους βιομηχάνους) πλατφόρμα καλώντας για συντεχνιακές, (δηλαδή το κράτος και την εργασία- μεσολαβημένες) φιλικές προς το περιβάλλον, καινοτομίες στα κατασκευαστικά τους μονοπώλια. Τοπικά προϊόντα, καλλιεργήστε το δικό σας φαγητό, τους κοινοτικούς σας κήπους, ακόμη και η καλλιέργεια με ολιστική προσέγγιση είναι στις επιλογές. Οι πλούσιοι και οι διάσημοι μετατρέπουν τις ζωές τους σε περιβαλλοντικά πιο φιλικές. Η εποχή των τζιπ τύπου Ηummer έχει ξεπεραστεί. Πλέον τα υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν περιορίζονται μόνο στους λάτρεις του πράσινου.<br /><br />Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές και ο νεοσυντηρητικός μιλιταρισμός, τους οποίους το κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση είχε πολεμήσει την τελευταία δεκαετία, έχoυν κριθεί από την ιστορία ως αποτυχημένες. Από την ηγεμονία του Hayek, είμαστε πίσω στην υπεροχή του Keynes. Ο αντίπαλός μας δεν είναι πλέον διαβολικός. Έχει το ανθρώπινο πρόσωπο του φιλελεύθερου καπιταλισμού, την πραγματική επιθυμία να παράσχει κάλυψη για την υγεία σε όλους και να κάνουν τη ζωή εκατομμυρίων πιο υποφερτή και με περισσότερες γνώσεις. Ο Ομπάμα δεν είναι ψεύτικος, είναι απλώς η τελευταία ελπίδα για τον πεφωτισμένο καπιταλισμό στον κόσμο. Ναι, αλλά δεν θέλουμε να αλλάξουμε το σύστημα του καπιταλισμού; Ναι, το θέλουμε. Αλλά αντί να το ανατρέψουμε βίαια, θα πρέπει να το αντικαταστήσουμε με κάτι πιο συμμετοχικό, σε επίπεδο βάσης, ανοικτό σε αμφισβήτηση, κοινωνικά και οικολογικά βιώσιμο, είναι αυτό που ο John Jordan και άλλοι ονομάζουν μετα- καπιταλισμός, ώστε να διακρίνεται από το νοσταλγικό, κόκκινο-αντικαπιταλισμό, ο οποίος περιφρονεί τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, αγκαλιάζοντας την γραφειοκρατία του κόμματος.<br /><br />Όσον αφορά την μειωμένη μορφή του μοντέλου που έχω αναπτύξει - το οποίο αναμιγνύει βασικά την θεωρία του Kondratiev των μακρών κυμάτων με τη γαλλική θεωρία του κανονισμού - το λιγότερο που χρειάζεστε για να δείξετε τις δυναμικές του καπιταλιστικού συστήματος είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ της συσσώρευσης και της ρύθμισης, καθώς και τις εξωγενείς επιδράσεις της ιδεολογίας και της γεωπολιτικής σε αυτές τις δύο ενδογενείς μεταβλητές. Είναι αξιοσημείωτο ότι το μοντέλο που παρουσιάζω σήμερα κατά κάποιο τρόπο "προέβλεψε" την Μεγάλη Κρίση. Όταν υπάρχει υπερβολική συσσώρευση και πολύ λίγη ρύθμιση, υπάρχει μια κρίση ζήτησης (οι επενδύσεις και η κατανάλωση είναι ανεπαρκείς για την εργασία).<br /><br />Όταν υπάρχει υπερβολική ρύθμιση, ακολουθεί κρίση προσφοράς (το κόστος αυξάνεται υπερβολικά λόγω των αυξήσεων των μισθών και του κόστους των πρώτων υλών), η κερδοφορία υποβαθμίζεται σε ανησυχητικά επίπεδα. Η δεκαετία του 1930 και η δεκαετία του 2000 αποτελούν παραδείγματα του πρώτου. Και το 1910 και το 1970 αποτελούν παραδείγματα αυτού του τελευταίου. Η παρούσα Μεγάλη Κρίση είναι λοιπόν μια ρυθμιστική κρίση, η οποία προήλθε από την ανεπάρκεια των νεοφιλελεύθερων /νεοσυντηριτικών ρυθμίσεων σε σχέση με την αντίληψη της ψηφιακής δικτυακής τεχνολογίας, που από τη δεκαετία του 1980 έχει αλλάξει τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε. Σημειώστε ότι η ίδια τεχνολογική θεωρία μπορεί να συσχετιστεί είτε με την ευημερία (το 1950 και 1960) ή με την στασιμότητα (δεκαετίες του 1930 και του 1940), ανάλογα με το σύνολο των ρυθμίσεων των εθνικών και διεθνών ινστιτούτων. Τα τεχνολογικά και οργανωτικά χαρακτηριστικά του φορντισμού χρησιμοποιούνταν ήδη μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά μόνο όταν οι μισθωτοί μπήκαν στο κύκλωμα της μαζικής κατανάλωσης μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο η βιομηχανική κοινωνία ευημέρησε. Οι ρυθμιστικές κρίσεις είναι ιδιαίτερα βαρυσήμαντες επειδή δημιουργούν ιστορικά ψευδό-διλήμματα, των οποίων τα κοινωνικοπολιτικά αποτελέσματα τείνουν να είναι έντονα πολωμένα. Ενώ σε κανονικές στιγμές οι αποφάσεις και οι επενδύσεις είναι προβλέψιμες, και η διατήρηση μιας μέσης λύσης είναι η καλύτερη πολιτική πορεία, σε περιόδους ύφεσης τα πάντα μπορούν να συμβούν και ο χρόνος αμείβει τον τολμηρό, τόσο για την ριζοσπαστική δεξιά όσο και την μεταρρυθμιστική αριστερά: ο Χίτλερ, αλλά και ο Ομπάμα, μπορούν απροσδόκητα να ανέβουν στην εξουσία, μπορεί είτε το Λαϊκό Μέτωπο είτε ο φασιστικός Άξονας να κερδίσει το διαγωνισμό. Οι ρυθμιστικές κρίσεις είναι εξαιρετικές στιγμές όπου η πολιτική δράση ασκεί τεράστια αποτελέσματα σε σχέση με περιόδους σταθερότητας, αλλά απλώς και μόνο επειδή το παλιό σύστημα έχει καταρρεύσει από μόνο του και δεν υπάρχουν πολλά για να καταστραφούν αυτό δεν σημαίνει οτι η ανατροπή του συστήματος αποτελεί επιλογή. Οι επαναστάσεις αντίθετα είναι πιο πιθανό να είναι αποτελεσματικές και νικηφόρες κατά τη διάρκεια κρίσεων, όταν η συσσώρευση έχει εξαντληθεί και οι υφιστάμενοι καπιταλιστές στηρίζονται σε σαθρά οικονομικά θεμέλια.<br /><br />Όπως και τη δεκαετία του 1930 και του 1940, οι ιδέες περί ελεύθερης αγοράς - δεν είναι πλέον δημοφιλή στην κοινή γνώμη, ενώ τα υφιστάμενα θεσμικά όργανα διοίκησης ζητούν λίγη πίστη, εφόσον διοικούνται από τις κυβερνήσεις και τους διεθνείς οργανισμούς των οποίων η απώλεια της νομιμότητας τους, επιταχύνθηκε από την κρίση. Η ηγεμονική ιδεολογία του χθες, ο νεοφιλελευθερισμός, έχει με τη σειρά του προκύψει από την κρίση του φορντισμού, δηλαδή από την κρίση του μοντέλου της εντατικής βιομηχανικής συσσώρευσης που ρυθμίζονταν από κεϋνσιανικές, χριστιανό / σοσιαλδημοκρατικές πολιτικές, την διάλυση των οποίων σηματοδότησαν οι κοινωνικές, νομισματικές και ενεργειακές κρίσεις των αρχών του 1970.<br /><br />Ο φορντιστικός κοινωνικός συμβιβασμός υπήρξε η απάντηση της Ευρώπης και της Αμερικής στις στερήσεις της Μεγάλης Ύφεσης και της φρίκης ενός παγκόσμιου πολέμου. Σκόπευε να διορθώσει τις αδυναμίες του φιλελευθερισμού στην αντιμετώπιση του νέου βιομηχανικού συστήματος της μαζικής παραγωγής και της κατανάλωσης η οποίες είχαν προκύψει στις αρχές του 20ού αιώνα.<br /><br />Η Μεγάλη Κρίση είναι μια ρυθμιστική κρίση όπως η Μεγάλη Ύφεση. Είναι μια σημαντική κρίση, αλλά δεν αποτελεί τη μείζονα ύφεση, διότι η νομισματική πολιτική ήταν επεκτατική και η πολιτική για το έλλειμμα επιθετική , (αντίθετα από το 1929). Σε μια ρυθμιστική κρίση, η ιδεολογική δύναμη παίζει σημαντικό ρόλο, δεδομένου ότι παρέχει τα ιδανικά σχεδιαγράμματα για την ανασύσταση των αποτυχημένων οικονομικών και κοινωνικών θεσμών της προηγούμενης φάσης. Μέχρι στιγμής τρισεκατομμύρια έχουν δοθεί σε τραπεζίτες, στους ιθύνοντες της κρίσης, και ψίχουλα στους επισφαλείς και στους άνεργους, τα θύματα της κρίσης. Όσο οι τράπεζες δεν δανείζουν, τόσο οι άνθρωποι προσπαθούν να αποταμιεύσουν, τόσο η ζήτηση υποβαθμίζεται και η ανεργία αυξάνεται.<br /><br />Οι διαρθρωτικές ρίζες της κρίσης έγκειται στην συντριπτική αδυναμία τριάντα χρόνων νεοφιλελευθερισμού να αναδιανείμουν τα κέρδη παραγωγικότητας στο σύνολο του πληθυσμού (το οποίο αναγκάστηκε έτσι να δανειστεί για να χρηματοδοτήσει τα καταναλωτικά του έξοδα, καθώς οι τράπεζες επανασυσκεύασαν τα χρέη ως κινητές αξίες).<br /><br />Το μοντέλο του φορντισμού κάποτε ανακατένειμε την παραγωγικότητα μεταξύ εργατών και υπαλλήλων. Ο Πράσινος καπιταλισμός θα πρέπει να κάνει το ίδιο προς τους εργαζόμενους «παροχής υπηρεσιών» και στους εργαζόμενους «της γνώσης» για να επιλύσει τη σοβαρή κρίση που επηρεάζει τις δυτικές οικονομίες. 25 χρόνια ψηφιακής επανάστασης έχουν κάνει μόνο μια μικρή ελίτ, εύρωστη και πλούσια. Τα κοινωνικά κινήματα για την αναδιανομή δεν είχαν ποτέ πιο πρόσφορο έδαφος, αλλά η αριστερά είναι σε σοβαρή αποδιοργάνωση, εξακολουθεί να είναι προσκολλημένη στο σοσιαλισμό και σε άλλες ιδεολογίες που είναι ιστορικά ξεπερασμένες στις υπερανεπτυγμένες χώρες, ενώ τα εργατικά συνδικάτα εξακολουθούν να είναι σε αμυντική θέση μετά από τρεις δεκαετίες νεοφιλελεύθερης επίθεσης, και το πιο κρίσιμο είναι ότι ακόμα είναι πυραμιδικές οργανώσεις που δεν έχουν διευκρινισμένη ακόμη την εσωτερική γραφειοκρατία των μεσήλικων αντιπροσώπων τους που κηρύσσουν τον νέο – σωματειακό μοντέλο, έτσι λοιπόν είναι οργανωτικά και πολιτιστικά μη εξοπλισμένοι να προσελκύσουν τον επισφαλή ή / και τους μετανάστες.<br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;">Κρίσιμες δυναμικές του Καπιταλισμού από την Μεγάλη Ύφεση στην Μεγάλη Κρίση</span><br /><br /> Η γεωπολιτική ισορροπία δυνάμεων τείνει να αντανακλά, έστω και με καθυστέρηση, τις αλλαγές στην οικονομική ιεραρχία, δηλαδή. Η Άνοδος της Κίνας ως παγκόσμια δύναμη μετά τη μετατροπή της σε εργοστάσιο του κόσμου. Βέβαια, μία κακή επιλογή πολέμου ή μια άσχημη ήττα μπορούν να αναδιατάξουν την κατανομή των διεθνών, για παράδειγμα το τέλμα του Bush στο Ιράκ έχει μετατρέψει το μονοπολικό κόσμο που ξεπήδησε από την πτώση του τείχους και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης στα αμφισβητούμενο πολυπολικό κόσμο του σήμερα, όπου η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, αναδύονται ως νέοι γίγαντες στην παγκόσμια σκηνή δίπλα στην Αμερική, την Ευρώπη και την Ιαπωνία. Στην πραγματικότητα, ο κόσμος θα μπορούσε επίσης να εξελιχθεί προς ένα διπολικό σύστημα με βάση τις ΗΠΑ και την Κίνα, που θα θύμιζε τον διπολισμό του Ψυχρού Πολέμου, αλλά που δεν θα βασίζεται στην ιδεολογική αντιπαράθεση. Μέχρι στιγμής είναι η ομάδα των 20, αλλά θα μπορούσε κάτι να μην πάει καλά στην πορεία.<br /><br />Αλλά ποίες είναι οι κύριες ιδεολογικές πηγές που κινητοποιούν τους ανθρώπους σήμερα; Ο πράσινος φιλελευθερισμός είναι σίγουρα ένας. Δεν μπορεί να θεωρηθεί ως απλό πράσινο ξέπλυμα, καθώς τα μέσα παραγωγής, μεταφοράς και κατανάλωσης πρόκειται να αλλάξουν ως αποτέλεσμα της στροφής στην πράσινη τεχνολογία. Ενώ οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες και υψηλής ενεργειακής αποδοτικότητας πηγές ενέργειας θα αυξηθούν, είναι απίθανο ότι η προσέγγιση αυτή θα οδηγήσει στη δραστική μείωση των εκπομπών που απαιτούνται για την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής. Η ιδεολογία της συνεχούς ανάπτυξης (βλ. την αντίθεσή της Ινδίας σε υποχρεωτικές μειώσεις) είναι μια άλλη θεωρεία που μοιράζονται από κοινού όλες τις κυβερνήσεις του μπλοκ BRIC., Η ιδεολογία της συνεχούς ανάπτυξης συχνά με αυταρχικό τρόπο , στηρίζει την εσωτερική συγκατάθεσή της για την εξασφάλιση ανάπτυξης στα πρότυπα κατανάλωσης. Το κομμουνιστικό κόμμα δεν θα αντέξει ούτε ένα χρόνο στην Κίνα, εάν η ανεργία αυξηθεί στα ποσοστά που ισχύουν σήμερα στην Ισπανία, την Ιρλανδία, τη Γερμανία και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χώρες όπως η Ινδία και η Βραζιλία θα αντισταθούν σε μια συμφωνία για το κλίμα στην Κοπεγχάγη, επικαλούμενη το προφανές γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του CO2 στην ατμόσφαιρα δημιουργήθηκε από την Ευρώπη και την Αμερική κατά τους δύο αιώνες της εκβιομηχάνισης τους. Από την άλλη πλευρά, οι ριζοσπάστες για το κλίμα προτιμούν την μη επίτευξη συμφωνίας για το κλίμα από μια κακή συμφωνία που θα εμποδίσει τις περαιτέρω πολιτικές προσπάθειες για να τεθεί η οικολογία μπροστά από την οικονομία. Συγκεκριμένα, είναι αντίθετοι προς το χρηματιστήριο καυσαερίων (ένα τέχνασμα για να μην μειωθεί η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων), καθώς και για την άρνηση των χωρών του Βορρά να αναγνωρίσουν το χρέος που οφείλουν προς τις φτωχότερες χώρες για την αλλαγή του κλίματος: όπως λέει ο James Hansen, η Αγγλία, η Γερμανία και η Η.Π.Α είναι οι κύριοι ένοχοι στην αλλαγή του κλίματος, λόγω του συνόλου των εκπομπών που οι βιομηχανίες τους ιστορικά απελευθέρωσαν στην ατμόσφαιρα. Αυτές οι εκπομπές ρύπων οδήγησαν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, αν και τώρα η Κίνα έχει πλέον τις ίδιες εκπομπές ρύπων με τις Η.Π.Α . Άλλες ισχυρές ιδεολογίες των αρχών του 21ου αιώνα είναι ο πολιτικός ισλαμισμός, ιδιαίτερα στους Σιίτες, στη Μέση Ανατολή όσο και στην Ευρώπη, και μπολιβαρισμός και λατίνο- φιλελευθερισμός στη Λατινική Αμερική.<br /><br /><br />Η μετάλλαξη του παγκόσμια δίκαιου κινήματος του Σιάτλ και της Γένοβα έχει δώσει ζωή σε ένα δίκαιο κίνημα για το κλίμα το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να εμφανιστεί ως ο ισχυρότερος αντίπαλος του πράσινου καπιταλισμού στις υπερανεπτυγμένες χώρες. Οι οργανώσεις, τα δίκτυα και οι συλλογικότητες που οργανώνουν όλες τις δράσεις για το κλίμα στην Ευρώπη αλλά και σε όλο τον κόσμο παράγουν μια νέα μετα-καπιταλιστική ιδεολογία μέσα από τους αγώνες για το περιβάλλον. Ο μετα-καπιταλισμός τάσσεται υπέρ μιας κοινότητας που βασίζεται στην παραγωγή από ομότιμης βάσης, βασισμένος στις μετα-υλιστικές και μετα- ατομικιστικές αξίες , και στα έθιμα για το φύλο και της εθνικής ισότητας. Διοργανώνει την βιώσιμη ζωή των κοινοτήτων (ελαχιστοποίηση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος μέσω της αυτό-παραγόμενης ανανεώσιμης ενέργειας, vegan τρόφιμα, ανακύκλωση του νερού κλπ.), που εξασφαλίζει την οικολογική εκπαίδευση σε περίεργους ανθρώπους από τα μικρά παιδιά μέχρι τους συνταξιούχους, και ασκεί μη-βίαιες μαζικές άμεσες δράσεις με στόχο αυτούς που παράγουν τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Διατηρώντας πιστοί το πνεύμα του Σηάτλ, όλο αυτό επιτυγχάνεται μέσω συλλογικών αποφάσεων με ομοφωνία. Σε ένα πρόσφατο άρθρο στην εφημερίδα ο Οικολόγος ο δημοσιογράφος αναρωτήθηκε αν οι διαδηλωτές για το κλίμα ήταν αναρχικοί ή η καλύτερη ελπίδα για το οικολογικό κίνημα. Θα έλεγα ότι είναι αναρχικοί για το κλίμα και η καλύτερη ελπίδα για το οικολογικό κίνημα. Οι επιρροές από ομάδες Queer και μαύρων αναρχικών σε δράσεις για το κλίμα είναι ζωτικής σημασίας για να καταστεί το κίνημα για το κλίμα τον πιο σημαντικό κληρονόμο του κινήματος ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, στο οποίο μπορεί να διατηρηθεί στη ζωή ο φιλελευθερισμός ενάντια στην καταστολή της αστυνομίας, τεχνοκρατική αυστηρότητα και την από ψηλά λήψη αποφάσεων. Πράγματι, η επιτυχία του κινήματος για το κλίμα στην Ευρώπη εξαρτάται από τα αναρχο-αυτόνομα δίκτυα που ενώνονται στον αγώνα εναντίον του εταιρικού πράσινου ξεπλύματος και του πολιτισμού του πετρελαίου. Μόνο η άμεση δράση επηρεάζει τελικά την εξουσία. Στη σημερινή δύσκολη θέση μας, η εξουσία στο λαό σημαίνει και ενέργειας(δύναμη) που παράγεται από το λαό.<br /><br />Ο βασικός αγώνας μεταξύ των αναρχικών για το κλίμα και των πράσινων καπιταλιστών θα καθορίσει κατά πόσον και πώς οι δραστικές μειώσεις των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έχουν επιτευχθεί, και πως ο οικολογικός επανασχεδιασμός των πόλεων και των logistics τους(εφοδιασμός τους μέσω λιμανιών), της ενέργειας και των συστημάτων παραγωγής τροφίμων και τα παρόμοια, έχουν εφαρμοστεί ή όχι. Δεν υπάρχει άλλη κοινωνική σύγκρουση πιο σημαντική για το μέλλον του κόσμου σήμερα. Ενώ η εναντίωση στην μιλιταριστική πολιτική του Βush έπρεπε να είναι μετωπική (ήταν είτε εμείς ή αυτός, πόλεμος ή ειρήνη), η σύγκρουση με το πράσινο καπιταλισμό απαιτεί μια πιο έξυπνη στρατηγική, δεδομένου ότι τόσο οι πράσινοι καπιταλιστές και οι αναρχικοί για το κλίμα, αναμφισβήτητα, αγωνίζονται για την συμπάθεια και την υποστήριξη της κοινής γνώμης σε μια κρίση του κλίματος την ύπαρξη της οποίας και τα δύο μέτωπα αναγνωρίζουν.<br /><br />Η αντίθεση για τον πράσινο καπιταλισμό του Ομπάμα και του Μπαρόζο από το κίνημα για το κλίμα, καθώς και από τις άλλες μορφές της άμεσης δράσης για το περιβάλλον που απαρτίζουν το δίκτυο δράσεων για το κλίμα με αφορμή την σύνοδο κορυφής του κλίματος το COP15 στην Κοπεγχάγη, μπορούν να καταφέρουν να πείσουν την υπόλοιπη κοινωνία να θεωρεί την παγκόσμια θέρμανση ως την κορυφαία πολιτική προτεραιότητα, έναν κόσμο όπου το σύνθημα "λιγότερη η αλλαγή του κλίματος, και μεγαλύτερη κοινωνική αλλαγή», είναι η κινητήριος δύναμη τόσο των ριζοσπαστικών και των μεταρρυθμιστικών. Δεν συμβαίνει όμως ακόμα σήμερα. Είναι ακόμα η Exxon, οι μεγάλες επιχειρήσεις, καθώς και μεγάλες τράπεζες που καθορίζουν τις ρύθμισης των ρύπων.<br /><br />Αν η σύγκρουση για το κλίμα οδηγήσει σε προοδευτικά αποτελέσματα, δηλαδή αν αλλάξει την πολιτική, με την ενεργοποίηση λεγόμενης «κοινωνίας των πολιτών" ενάντια στην οικονομική δύναμη για την αλλαγή του περιβάλλοντος από τα κάτω, τότε ο κόσμος θα μπορούσε να προοδεύσει προς ένα μέλλον που θα αξίζει κανείς να ζει, στο μέτρο που η σύγκρουση για την εργασία έκανε τον κόσμο να αναδύεται από τις στάχτες του φασισμού προς την κατεύθυνση της κοινωνικής μεταρρύθμισης και της κοινωνικής πρόνοιας, αυτά που αργότερα παροπλίσθηκαν από την αντεπανάσταση των Ρήγκαν-Θάτσερ. Εάν όμως ο πράσινος καπιταλισμός είναι πολύ αδύναμος για να αντιμετωπίσει τα πετρελαϊκά λόμπι και με ανεπαρκή τρόπο ενθαρρύνεται από τα οικολογικά κινήματα, τότε η περιβαλλοντική κατάρρευση και ο οίκο-φασισμός είναι πιθανό να κυριαρχήσουν, όπως συνέβη με τους φτωχούς της Νέας Ορλεάνης μετά τα γεγονότα της «Κατρίνα» . Υποθέτω ότι η παρούσα οικολογική κρίση (στο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο τονίζεται από το δίλημμα που άνοιξε η Μεγάλη Κρ’ιση) μπορεί να οδηγήσει σε ένα ή σε ένα συνδυασμό των μακροπολιτικών σεναρίων που θα συζητηθούν παρακάτω<br />.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Η Ερώτηση για το Κλίμα: Μακροπολιτικά Σενάρια (για τις δεκαετίες 2010- 2020)</span><br /><br />- Οίκο-φασισμός<br /><br />- Cyberpunk Αναρχία<br /><br />- Οικοκοινωνική Μεταρρύθμιση<br /><br />-Πράσινος φιλελευθερισμός<br /><br />- Πράσινος ιακωβινισμού<br /><br />Αν η βιόσφαιρα γίνει γρήγορα μη κατοικήσιμη για το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου είδους, ένας παγκόσμιος εμφύλιος πόλεμος για τους πόρους είναι πιθανόν να ακολουθήσει, με περιοχές όπου οι στρατιωτικοί δικτάτορες έχουν απόλυτη εξουσία πάνω στις ζωές και τους θανάτους των επιζώντων, δηλαδή, ένας οίκο-φασισμός. Σε αυτό το εφιαλτικό σενάριο της επιστροφής στην βίαιη φεουδαρχία, βάναυσοι κυρίαρχοι κυβερνούν σε ένα μίζερο παρών και ένα μέλλον σαπίλας.<br /><br />Σε ένα τέτοιο σκηνικό, ομάδες κυβερνο- αναρχικών μπορούν να επιβιώσουν, παρόμοια με όταν οι ελεύθερες πόλεις κατά τον Μεσαίωνα κατάφεραν να κρατήσουν τα κεκτημένα τους ενάντια στους φεουδάρχες, τους επισκόπους και τους μονάρχες. Αυτές θα είναι αυτοδιοικούμενες κοινότητες οργανωμένες για αυτοάμυνα και παραγωγή τροφίμων, οι οποίες θα επιβιώνουν και ίσως θα ακμάζουν μέσω της ανακύκλωσης και της πειρατείας των παλαιών μηχανημάτων που θα είναι δυνατή με τη μεταφορά πειρατικής γνώσης από γενιά σε γενιά. Θα είναι υπό συνεχή απειλή από τους οικοφασίστες και τους οικολογικούς πρόσφυγες, θα αναγκαστούν να επιστρέψουν σε ένα άγριο τρόπο ζωής σε έναν χομπεσιανικό( Hobbesian) κόσμο όπου ο πολιτισμός (δηλαδή το νερό από τη βρύση, τη δημόσια υγεία και την εκπαίδευση, Διαδίκτυο κ.λπ.) έχουν καταρρεύσει. Εκείνοι που δεν θα οργανωθούν είτε θα θηρεύουν ή θα χαθούν, με το οίκο-hacking να παρέχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την επιβίωση. Οι πριμιτιβιστές επευφημούν για την επικείμενη κατάρρευση της ηλεκτρικής ενέργειας-και τον βασισμένο στο πυρίτιο(σιλικόνη) πολιτισμό; Μερικές φορές είναι καλύτερο να μην παίρνει κανείς αυτό που επιθυμεί.<br /><br /><br />Ας δούμε τώρα το ονειρικό σενάριο. Αν η Antidystopia ανατραπεί και γίνει ουτοπία. Ένα οικοσοσιαλιστικό μέλλον για τα επτά (σύντομα εννέα) δισεκατομμύρια ανθρώπων που είναι οι άνθρωποι της Γαίας. Μια Πράσινη συμφωνία είναι αυτό που ενδιαφέρει την κοινωνία και όχι οι εταιρείες. Ένα κοινωνικό σύμφωνο που επιβάλλει τη δεσμευτική ρύθμιση των εκπομπών σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας, στα εργοστάσια και στα οχήματα, τα οποία επιβάλλεται χάρη στο κοινωνικό έλεγχο και την πίεση του ενεργού πληθυσμού, οι οποίοι παρακολουθούν τους μεγάλους παραγωγούς εκπομπών, έχοντας επίγνωση των εδραιωμένων συμφερόντων. Οι υπερανεπτυγμένες χώρες χρηματοδοτούν την τεχνολογία που απαιτείται σε υπόαναπτυγμένες χώρες για τον περιορισμό των εκπομπών. Ιογενή πειράματα σε αστικές και αγροτικές κοινότητες οδηγούν σε μια κατανεμημένη παραγωγή ενέργειας, στην οικονομική αμοιβαιότητα και τον κοινωνικό οικολογισμό<br /><br /><br />Οι πράσινες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν για να αντισταθμίσουν αυτές που χάθηκαν στον τομέα της βιομηχανίας και των ορυχείων. Περιφερειοποίηση του εμπορίου και επανεντόπιση της κατανάλωσης τροφίμων, λαμβάνουν χώρα. Ένας πολυπολικός κόσμος οδηγεί σε διακρατική διακυβέρνηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπου ισχυρά πράσινα κόμματα αναλαμβάνουν το ρόλο των κοινωνικών δημοκρατιών του χτες. Μια κοινωνία όπου καίγονταν οδοφράγματα και σημειώνονταν συνεχείς συγκρούσεις, για την πρόσβαση στο νερό ή τη γνώση, για παράδειγμα, αλλά των οποίων η διαχείριση και η λύση επιτυγχάνονταν μέσω της μεταρρύθμισης και του συμβιβασμού. Μια κοινωνία όπου η οικονομία αρχίζει να εξαϋλώνεται και να επιβραδύνεται από τα υλικά αγαθά σε μια επουσιώδη ραθυμία, καθώς η κλιματική αλλαγή ξεδιπλώνεται αργά, αλλά σταθερά.<br /><br />Η κρίση του κλίματος γίνεται έτσι μια ευκαιρία για υποβάθμιση για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του Homer-Dixon's, όταν η κρίση γίνεται μια πράσινη ευκαιρία για να αλλάξει τις δομές της κοινωνίας. Οι περιβαλλοντικές ομάδες μπορούν να γίνουν μαζικές οργανώσεις σε έναν τέτοιο κόσμο. Οι αναρχικοί για το κλίμα δεν θα ήθελαν να το ακούσουν αυτό, αλλά η δράση τους για το κλίμα και η αντίθεσή τους στο πράσινο καπιταλισμό είναι πιθανόν να οδηγήσει σε οικοσοσιαλιστική μεταρρύθμιση και όχι σε επανάσταση, δεδομένου ότι οι οικονομικές δυνάμεις που βίωσαν την Μεγάλη κρίση ευνοούν είτε τους μεταρρυθμιστές ή τους φασίστες που δεν έχουν τίποτα είτε στη μέση ή προς τα αριστερά.<br /><br />Ήταν βέβαια η O'Connor η πρώτη στοχαστής διατεινόμενη της δυνατότητας του οικοσοσιαλισμού. Ωστόσο, διαφωνώ σε μία βασική πτυχή από αυτή την σχολή σκέψης, καθώς εγώ δεν πιστεύω στην θεωρία για την αξία της εργασίας του Μαρξ ( Ο Tugan-Baranovsky και ο Sraffa απέδειξαν ότι είναι λάθος), και έτσι δεν νομίζω ότι η οικολογική κρίση θα επηρεάσει αρνητικά τα κέρδη , όπως ακριβώς ήταν λάθος να πιστέψουμε σε μια τάση προς την προλεταριοποίηση της εργατικής τάξης και ότι η συσσώρευση πάγιου κεφαλαίου θα οδηγήσει σε μείωση των ποσοστών του κέρδους (το ιστορικό ρεκόρ λέει αλλιώς).<br /><br />Πράγματι, η δυνατότητα του πράσινου καπιταλισμού στηρίζεται στις δυνατότητες μιας ώθησης της παραγωγικότητας που παρέχει η πράσινη τεχνολογία που θα επιτρέπει τόσο στους μισθούς αλλά και στα κέρδη να αυξάνονται, δηλαδή ακριβώς το αντίθετο από αυτό που ισχυρίζεται O'Connor ("Με απλά λόγια, η δεύτερη αντίφαση αναφέρει ότι όταν ατομικά κεφάλαια προσπαθούν να υπερασπιστούν ή να αποκαταστήσουν τα κέρδη από την μείωση ή την εξωτερίκευση του κόστους, το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα είναι να μειωθεί η «παραγωγικότητα» των συνθηκών της παραγωγής και, συνεπώς, να αυξηθεί το μέσο κόστος.").<br /><br /><br />Το πιο πιθανό σενάριο μικρής διάρκειας είναι απλά ο πράσινος φιλελευθερισμός, δηλαδή η τεχνοκρατία της κυβέρνησης και των διεθνών οργανισμών να εποπτεύουν τον οικολογικό εκσυγχρονισμό της οικονομίας με την αντιμετώπιση και τον συμβιβασμό των συμφερόντων των εταιρειών και της οργανωμένης επιστήμης. Ο εν λόγω εκσυγχρονισμός προωθείται ως "πράσινη επανάσταση" σε ένα επιφυλακτικό κοινό. Στην πραγματικότητα, η Μεγάλη κρίση έχει κλονίσει την αυτοπεποίθηση των φιλελεύθερων ελίτ, αλλά δεν τους έχει καταστρέψει όπως φοβούνταν πριν από μερικούς μήνες. Οι οικονομικές ελίτ υπεύθυνες για την κρίση μέχρι σήμερα έχουν περάσει ατιμώρητες, εξακολουθούν να μην επηρεάζονται στην πολιτική επιρροή τους, με πολλές επενδυτικές τράπεζες να έχουν επιστρέψει στην προηγούμενη αλαζονεία τους. Ο Νεοφιλελευθερισμός έχει νικηθεί, αλλά όχι οι νεοφιλελεύθεροι, και αυτό είναι ακόμη περισσότερο αληθινό στην Ευρώπη, όπου μονεταρισμός ακόμη κυβερνά και οι παλιές ελίτ της ΕΕ είναι ακόμη σε ισχύ, περισσότερο από ότι στις ΗΠΑ, όπου ο νομισματικός και δημοσιονομικός κεϋνσιανισμός έχουν ψηφιστεί. Οι ελεύθερες αγορές είναι ξεπερασμένες, και οι κρατικές έχουν επιστρέψει. Αλλά δεν είναι προς το συμφέρον της κοινωνίας, αλλά για τον ίδιο τον καπιταλισμό. Ο Λόρδος Stern και ο Οσκαρικός- νομπελίστας Γκορ ως πωλητές του ανθρώπινο προσώπου του εταιρικού καπιταλισμού. Η εμπορία εκπομπών άνθρακα και η βιομηχανική καινοτομία προτάσσονται και όχι οι φόροι ρύπων και η βιώσιμη ζωή, όπως στον οικοσοσιαλισμό. Θυσίες για τους πολλούς, όχι για τους λίγους. Ο κρατικό παρεμβατισμός μπορεί να είναι ισχυρά άνισος. Ωστόσο, οποιαδήποτε επιστροφή στις αξιοπρεπείς μακροοικονομικές συνθήκες απαιτεί αναδιανομή από τα κέρδη και τα ενοίκια έως τους μισθούς και τα ημερομίσθια ως condicio sine qua non(συνθήκη που χωρίς αυτή δεν γίνεται), αν η (μη) υλιστική κατανάλωση πρόκειται να ξαναξεκινήσει και ο πράσινος καπιταλισμός να ξεκινήσει. Από την άλλη πλευρά, αν και το κεφάλαιο έχει στόχο να διευρύνει διαρκώς το ίδιο, η διεύρυνση αυτή γίνεται με χρηματικούς όρους, δεν είναι σε υλικό επίπεδο, όπως λανθασμένα θεωρείται από τους μαρξιστές.<br /><br /><br /> Μια άλλη πιθανότητα, σε μεγάλο βαθμό υποθετική, αλλά πιθανή, είναι ο Πράσινος ιακωβινισμός, ή ενδεχομένως οικολενισμός, αν προτιμάτε. Για να το εξηγήσω, σκεφτείτε έναν στρατό για την απελευθέρωση της γης που εμπνέεται από μια ριζοσπαστική πράσινη ιδεολογία που κηρύσσεται από αφιερωμένα στελέχη που καταφέρνουν να κατακτήσουν ολόκληρο τον κόσμο, και προχωρούν στην σύσταση μιας αδιάλλακτης κυβέρνησης αφιερωμένη στην αυστηρή ρύθμιση της οικονομίας και της κοινωνίας για την αναχαίτιση της κλιματικής αλλαγής και την απόψυξη της τούνδρας και των παγετώνων. Ένας επαναστατικός στρατός που επιτρέπει σε ένα επαναστατικό κόμμα να καταλάβει την εξουσία με μια αποστολή: να μειωθεί η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα σε 350ppm (το πλέον γνωστό επίπεδο συναίνεσης με το οποίο οι παγκόσμιες θερμοκρασίες δεν θα αυξηθούν σε σχέση με τα προβιομηχανικούς μέσους όρους).<br /><br />Όλοι θα έχουμε το δικαίωμα εκπομπής όχι περισσότερο από 3 τόνους διοξειδίου του άνθρακα, με τη μορφή μερίδας –κουπονιού που θα δαπανούνται σε δραστηριότητες που αυξάνουν την παγκόσμια θερμοκρασία. Η Ιδιωτική κατοχή κινητήρων εσωτερικής καύσης θα είναι παράνομη. Διστακτικοί ιδιοκτήτες SUV θα κρεμαστούν για να δείξουν στον κόσμο ότι η επαναστατική κυβέρνηση παίρνει σοβαρά τον ρόλο της. Οι πτήσεις με αεροπλάνα για τους πολίτες θα διαλυθούν. Τα ανθρακωρυχεία θα είναι κλειστά, σε ελεγχόμενες ποσότητες η διανομή φυσικού αερίου, το πετρέλαιο θα χρησιμοποιείται κυρίως για τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα πετροχημικά. Η πυρηνική ενέργεια θα αξιοποιηθεί μέχρι τα κοιτάσματα ουρανίου να φτάσουν στο σημείο κορυφής του Χάμπερτ,(όπου και θα αρχισουν να εξαντλούνται). Οποιαδήποτε μορφή παράνομης καύσης θα αποθαρρυνθεί ενεργά. Το κάπνισμα θα πρέπει να φορολογείται σε μεγάλο βαθμό, αν όχι να απαγορεύεται. Υποχρεωτικά μαθήματα οικολογίας και επιστήμης από τη νεαρή ηλικία θα επιβάλουν ορθά συστήματα διατροφής, κινητικότητας, και κατανάλωση ενέργειας. Εθελοντική εργασία στα δημόσια πάρκα και κήποι νίκης θα απαιτούνται από κάθε ενήλικα πολίτη.<br /><br />Παραστρατιωτικά σώματα θα διατεθούν για έργα αναδάσωσης, και σχηματισμοί παρόμοιοι με πρόσκοπους πράσινων βίο-πρωτοπόρων θα συσταθούν από την Οικολογική επιτροπή για την παγκόσμια ασφάλεια, επιβλέποντας το πρασίνισμα του κόσμου με δικτατορική εξουσία περιορισμένη μόνο από το φόβο να προκληθεί- μια εξέγερση με μια πάρα πολύ σκληρή ρύθμιση. Τι να σκεφτεί κανείς για αυτό το σενάριο; Απαγχονισμούς των εθισμένων οδηγών είναι δύσκολο να δούμε, χωρίς να καταφύγουν σε αυταρχικά μέτρα, πώς να πείσουν τους παραγωγούς και τους καταναλωτές να αλλάξουν συνήθειες και επενδύσεις με την αναγκαία ταχύτητα για την αποφυγή των καταστροφών, με αποτέλεσμα τη μείωση των εκπομπών κατά 20-30% μέσα σε μια δεκαετία, και με 80% εντός σαράντα χρόνια. Φαίνεται ότι μόνο ένας πεφωτισμένος δικτάτορας, ή μία πλανητική επιτροπή σωτηρίας που θα διαθέτει πλήρεις εξουσίες, μπορεί να διαχειριστεί την επίτευξη αυτού του κατορθώματος και να κερδίσει την αντίσταση που αναπόφευκτα θα προκύψει από ειδικά συμφέροντα, αλλά και από ανθρώπους που δεν επιθυμούν να κυβερνούνται, ακόμη και αν είναι δήθεν στο όνομα του σωστού. (Σκεφτείτε το θόρυβο που προκαλείται από τις μετριοπαθείς προτάσεις του Ομπάμα για τη μεταρρύθμιση της υγειονομικής περίθαλψης.)<br /><br /><br />Εγώ στοιχηματίζω ότι θα επικρατήσει το οικοσοσιαλιστικό σενάριο, επειδή το κίνημα για το κλίμα και οι διαμαρτυρίες εξαπλώνονται τόσο γρήγορα όσο οι πυρκαγιές των δασών και γιατί η Οικολογική Ευρώπη του Cohn-Bendit και του Bove πήγε πολύ καλά στην Γαλλία στις εκλογές της ΕΕ, ώστε οι Πράσινοι θα μπορούσαν να είναι στα πρόθυρα να γίνουν η νέα σοσιαλιστική δημοκρατία της Ευρώπης. Αλλά αν ήμουν μεσίτης θα έλεγα: 30% οικοφιλελεύθεροι, 25% οικοφασίστες , 20% οικοσοσιαλιστές, 10% οικολενιστές, 5% οικοαναρχικοί. Αλληγορία, είναι πιθανό ότι οι συνδυασμοί αυτών των σεναρίων θα προκύψουν ταυτόχρονα σε διαφορετικές ηπείρους, οι οποίες θα επηρεαστούν διαφορετικά από την κλιματική αλλαγή: μόνο οι οικογιακοβίνοι πρέπει να εκμεταλλευτούν όλο τον κόσμο για το σχέδιο τους για την σωτηρία του πλανήτη τους. Ωστόσο, είναι πιθανό ότι στο μέλλον θα υπάρχει είτε μία οικοφιλελεύθερη / οικοσοσιαλιστική διαλεκτική (η σύγκρουση μεταξύ των πράσινων καπιταλιστών και των αναρχικών για το κλίμα) ή οικοφασιστική / οικοαναρχική διαλεκτική (περιβαντολογικοί δεσποτικοί ενάντια στους κυβερνοπανκς), ανάλογα με τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη και των επιπτώσεών της στους ανθρώπινους οικισμούς.<br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;">ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ</span><br /><br /><span style="font-style: italic;">Murray Bookchin, The Ecology of Freedom: the emergence and dissolution of hierarchy, AK Press, 2005</span><br /><span style="font-style: italic;">Mirko Bozzato, Alex Foti, "La Geografia dell'Antidistopia: mappare l'ecologismo contemporaneo", Lo Squaderno, n.7, 2007.</span><br /><span style="font-style: italic;">William Calvin, Global Fever: How to Treat Climate Change, University of Chicago Press, 2008.</span><br /><span style="font-style: italic;">Neil Carter, The politics of the environment: ideas, activism, policy, Cambridge University Press, 2007</span><br /><span style="font-style: italic;">Herman E. Daly, Beyond Growth: The Economics of Sustainable Development, Beacon Press, 1996</span><br /><span style="font-style: italic;">Andrew Dobson, Green Political Thought, Routledge, 2004</span><br /><span style="font-style: italic;">John Dryzek, The Politics of the Earth: environmental discourses, Oxford University Press, 2005</span><br /><span style="font-style: italic;">Alex Foti, "Critical Dynamics of Advanced Capitalism from the Second to the Third Industrial Revolution", Left Curve 31, March, 2007</span><br /><span style="font-style: italic;">Alex Foti, Anarchy in the EU: Movimenti pink, black, green in Europa e Grande Recessione, Agenzia X, 2009.</span><br /><span style="font-style: italic;">David Goodstein, Out of Gas: The End of the Age of Oil, Norton, 2004</span><br /><span style="font-style: italic;">James Hansen, List of Publications, http://www.columbia.edu/~jeh1, July 2009</span><br /><span style="font-style: italic;">Michael Hardt and Antonio Negri, Multitude: War and Democracy in the Age of Empire, The Penguin Press, 2004</span><br /><span style="font-style: italic;">Paul Hawken, Amory B. Lovins, L.H. Lovins, Natural Capitalism: The Next Industrial Revolution, Earthscan, 2005</span><br /><span style="font-style: italic;">Thomas F. Homer-Dixon, The Upside of Down: catastrophe, creativity and the renewal of civilization, Knopf Canada, 2006</span><br /><span style="font-style: italic;">John Jordan, We Are Everywhere: The Irresistible Rise of Global Anti-Capitalism, Verso, 2003</span><br /><span style="font-style: italic;">Paul Kingsnorth, George Monbiot, "Is there any point in fighting to stave off industrial apocalypse?", http://www.guardian.co.uk/commentisfree/cif-green/2009/aug/17/environmen..., The Guardian online, August 17, 2009.</span><br /><span style="font-style: italic;">Naomi Klein, The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism, Metropolitan, 2008</span><br /><span style="font-style: italic;">Tom Levitt, "Climate Camp: anarchist or saviour of the environmental movement?", The Ecologist online, http://www.theecologist.org/News/news_analysis/296747/climate_camp_anarc..., August 6, 2009</span><br /><span style="font-style: italic;">James Lovelock, The Revenge of Gaia: Earth's Climate Crisis and the Fate of Humanity, Basic Books, 2006.</span><br /><span style="font-style: italic;">Juan Martinez-Alier, The Environmentalism of the Poor: A Study of Ecological Conflicts and Valuation, Edward Elgar, 2002</span><br /><span style="font-style: italic;">D.H. Meadows, Dennis L. Meadows, The Limits to Growth: The 30-year Update, Earthscan, 2004</span><br /><span style="font-style: italic;">George Monbiot, Heat: How to Stop the Planet from Burning, Allen Lane, 2006</span><br /><span style="font-style: italic;">Tadzio Mueller, Alexis Passadakis, "20 Theses against Green Capitalism", http://slash.autonomedia.org/node/11656, December 2008</span><br /><span style="font-style: italic;">Arne Naess, David Rothenberg, Ecology, Community and Lifestyle: Outline of an Ecosophy, Cambridge University Press, 1993</span><br /><span style="font-style: italic;">James O'Connor, Natural Causes: Essays in Ecological Marxism, Guilford Press, 1997</span><br /><span style="font-style: italic;">Peter Singer, One World: The Ethics of Globalization, Yale University Press, 2002</span><br /><span style="font-style: italic;">Rebecca Solnit, Hope in the Dark: Untold Histories, Wild Possibilities, Nation Books, 2005</span><br /><span style="font-style: italic;">Seth Tobocman, Disaster and Resistance, AK Press, 2008</span><br /><span style="font-style: italic;">Derek Wall, Babylon and Beyond: The Economics of Anti-Capitalist, Anti-Globalist and Radical Green Movements, Pluto Books, 2005</span><br /><span style="font-style: italic;">John Zerzan, Running on Emptiness: The Pathology of Civilization, Feral House, 2008</span><br /><br /><br />Μετάφραση: Νικόλ Σ.<br />Πηγή: <a href="http://www.zcommunications.org/znet/viewArticle/22367">http://www.zcommunications.org/znet/viewArticle/22367</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-3044765738800966993?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-32153412018470815362010-02-01T15:39:00.000-08:002010-02-19T15:36:43.591-08:00<span style="font-style: italic;">_Γιώργος Καλλής, Καθηγητής ICREA, Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, www.eco2bcn.es. </span><br /><br />Η λύση στην οικονομική κρίση την οποία αντιμετωπίζει η χώρα μας δεν είναι η τόνωση της οικονομίας για την εκ νέου ανάπτυξη, αλλά η εθελούσια απο-ανάπτυξη.<br /><br />Ο όρος απο-ανάπτυξη προτάθη την δεκαετία του 70 από τον φυσικό-οικονομολόγο Nicholas Goergescu-Roegen και έγινε δημοφιλής στις μέρες μας από τον Γάλλο ακαδημαϊκό Serge Latouche . Η απο-ανάπτυξη είναι μια διαδικασία γενικευμένης ελάττωσης της παραγωγής και της κατανάλωσης, «απο-χρηματικοποίησης» των ανθρώπινων σχέσεων, και επανίδρυσης της κοινωνίας στην βάση της απλότητας, της συντροφικότητας και του διαλόγου.<br /><br />Η διαρκής οικονομική ανάπτυξη δεν είναι εφικτή σε έναν πλανήτη με φυσικά όρια. Το φτηνό πετρέλαιο και μέταλλα στα οποία βασίστηκε η βιομηχανική επανάσταση τελειώνουν. Δεν υπάρχει άλλη γη να χτίσουμε κι ότι δρόμο ήταν να ασφαλτώσουμε, τον ασφαλτώσαμε. Τα αμάξια και τα εργοστάσιά που παράγουν τα προϊόντα που καταναλώνουμε καταστρέφουν το κλίμα¨ το κόστος από τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι ήδη δυσβάστακτο. Η χρηματοπιστωτική φούσκα, η οποία μας επέτρεψε μέσα από πολύπλοκα επενδυτικά «προϊόντα» να δανειστούμε από το μέλλον για να διατηρήσουμε τους απαραίτητους, πλην αφύσικους ρυθμούς ανάπτυξης, έσπασε. Είμαστε το μέλλον και καλούμαστε να πληρώσουμε τα χρωστούμενα του παρελθόντος. Ακόμα κι αν η παγκόσμια οικονομία επανακάμψει, το μόνο που θα κάνει θα είναι να επιταχύνει την πορεία προς την κλιματική και κοινωνική καταστροφή.<br /><br />Η οικονομική ανάπτυξη δεν μας κάνει καν πιο χαρούμενους. Στην ανταγωνιστική κοινωνία της αγοράς η επιτυχία δεν μετράται από το αν έχεις αυτός που επιθυμείς, αλλά από το αν έχεις περισσότερα από τον διπλανό σου. Όσο και να μεγαλώνει η οικονομία, όσο και να πλουτίζεις, πάντα θα υπάρχει κάποιος πιο πλούσιος δίπλα σου. Οι μελέτες των ψυχολόγων δείχνουν αυτό που ο απλός κόσμος ξέρει από καιρό¨ τα πλούτη δεν φέρνουν την ευτυχία. Πέρα από ένα ελάχιστο εισόδημα το οποίο είναι απαραίτητο για την ικανοποίηση βασικών αναγκών στέγης και ασφάλειας, τα παραπάνω χρήματα και η παραπάνω κατανάλωση είναι δώρα άδωρα. Ο μέσος Έλληνας είναι σήμερα τέσσερις φορές πιο πλούσιος από το 1980. Είναι έστω και λίγο πιο ευτιχισμένος?<br /><br />Μια φορά κι ένα καιρό, εμείς οι Έλληνες περηφανευόμασταν για την φιλοξένια μας. Στην δουλειά δεν ζητούσαμε χρήματα από τους γνωστούς μας και στο φαγητό τσακωνόμασταν ποιος θα πληρώσει. Είμασταν ικανοποιημένοι με τα λίγα¨ τον ήλιο, την θάλασσα, τον μεσημεριανό μας ύπνο, την συζήτηση με την παρέα και τους κολλητούς μας, το Κυριακάτικο τραπέζι με την οικογένεια, το καλοκαίρι στο χωριό ή το νησί. Δεν συσσωρεύαμε¨ ότι είχαμε το ξοδεύαμε σ’ένα γλεντι με τους φίλους μας.<br /><br />Πόσο μακρινά μοιάζουν όλα αυτά... Πειστήκαμε ότι είμασταν «υπανάπτυκτοι» κι ότι η ευτυχία ήταν στα λεφτά. Η φιλοξένια έγινε «rooms to let», οι παραλίες γέμισαν ξαπλώστρες και φουσκωτά, κτίσαμε και την τελευταία πιθαμή γης και δάσους. Η παρέα αντικαταστάθηκε από την ιδιωτική τηλεόραση, και η σιέστα από τα βάλιουμ. Φοβόμοσταν ότι θα γίνουμε ο τόπος παραθερισμού της υπόλοιπης Ευρώπης¨ τώρα φοβόμαστε μήπως και πάψουμε να είμαστε. Η συντροφικότητα έδωσε την θέση της στην ιδιωτικότητα και τον άκρατο εγωισμό, η ανθρώπινη επαφή και το κέρασμα στην συναλλαγή και την εκμετάλλευση. Ο εύκολος πλουτισμός αντικατέστησε τη συνεπή εργασία. Από το μέτρο του Αριστοτέλη και την συντροφικότητα και δοτικότητα του Ζορμπά, φτάσαμε στους ψευτογραβατωμένους της Σοφοκλέους, εμπόρους μετοχών μιας οικονομίας που δεν παράγει τίποτα. Όσοι αισθανόμασταν ότι κάτι δεν πάει καλά, είμασταν απαισιόδοξοι και οπισθοδρομικοί, δεν βλέπαμε την ανάγκη του «εκσυγχρονισμού» ¨ ο κουρεάς της Σίφνου έπρεπε να γίνει σύγχρονο κομωτήριο, και το καφενείο της Αμοργού μπαράκι. Η φυσική ροή της ιστορίας. Έλα όμως που ήταν αφύσικη.<br /><br />Η φούσκα έσπασε και το ψέμμα τελείωσε. Μπροστά μας ανοίγονται δύο δρόμοι¨ η βαρβαρότητα και η εθελούσια απο-ανάπτυξη. Την βαρβαρότητα την βιώνουμε ήδη. Στρατοί ανέργων. Απελπισμένοι μετανάστες στους δρόμους, τους φέραμε εδώ να κτίσουν τα Ολυμιακά στάδια και τις βίλλες μας, μια και εμείς δεν κάνουμε πια για εργάτες, πάμε όλοι πανεπιστήμιο. Τώρα να φύγουν! Τυφλή βία και σκληρή αστυνόμευση, συγκρούσεις αυτών που χάνουν αυτά που έχουν με αυτούς που δεν έχουν τίποτα να χάσουν. «Μια χούντα μας ζώζει». Επιστροφή στο μέλλον του 1930? <br /><br />Όσοι εργαζόμαστε για την ιδέα της απο-ανάπτυξης οραματιζόμαστε μια άλλη κοινωνία, βασισμένη στην συντροφικότητα και στην χαρά μέσα από την απλότητα. Μια Ελλάδα σαν αυτή των γιαγιάδων μας, μια Ελλάδα σαν τα νησιά των παιδικών μας χρόνων, χωρίς όμως την πολιτική καταπίεση και τα κατηχητικά. Και με το πρόβλημα της βασικής επιβίωσης λυμένο, αφού η πρόοδος στην παραγωγή και την επικοινωνία μας επιτρέπει να ζούμε πολύ πιο άνετα.<br /><br />Πως πάμε «από εδώ, εκεί»? Στο κίνημα για την απο-ανάπτυξη συζητάμε πληθώρα πολιτικών προτάσεων, από την θεσμοθέτηση βασικού εξασφαλισμένου εισοδήματος και δραστικής μείωσης του ωραρίου της αμοιβόμενης εργασίας, επενδύσεις για την ανάπτυξη οικονομικών συστημάτων υγείας και παιδείας βασισμένα στον ανθρώπινο παράγοντα (το παράδειγμα της Κούβας) και στροφής προς τοπικές κοινωνικές οικονομίες με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας . Όλα αυτά απαιτούν κοινωνική αποδοχή ενός προτύπου ζωής με λιγότερες υλικές ανέσεις, και άρα πολιτιστική αλλαγή. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ισότητα και η δικαιοσύνη μέσω της αναδιανομής του εισοδήματος¨ κανείς δεν θα αποδεχτεί να ζει με λιγότερα όταν δίπλα του κάποιοι σπαταλάν πλουσιοπάροχα.<br /><br />Η ιδέα της απο-ανάπτυξης πάει κόντρα στην συστημική τάση του καπιταλισμού, ο οποίος απαιτεί ανάπτυξη για χάρη της ανάπτυξης και διαρκές κέρδος, κάθε χρόνο μεγαλύτερο. Ισχυρά συμφέροντα θα αντιταχθούν στην πιθανότητα της απο-ανάπτυξης. Οι επιστήμονες τους θα βαλθούν να μας πείσουν ότι είναι αδύνατη, και οι διαφημηστές τους να μας κάνουν να συνεχίσουμε να καταναλώνουμε τα προϊόντα τους. Μόνο ένα μαζικό, ειρηνικό, πολιτικό κίνημα μπορεί να υπερκεράσει αυτές τις δυνάμεις. ΄Ολα αυτά ίσως φαίνονται απίθανα. Αλλά αν η πολιτική ήταν η τέχνη του εφικτού, τότε δεν θα χρειαζόταν να κάνουμε τίποτα ¨ το εφικτό γίνεται από μόνο του. Η πολιτική απαιτεί όραμα για έναν κόσμο διαφορετικό. Η απο-ανάπτυξη προσφέρει το όραμα, μένει σε μας να το υλοποιήσουμε. <br /><br />Δείτε κι εδώ : <a href="http://ecogreenews.blogspot.com/2009/06/o.html">http://ecogreenews.blogspot.com/2009/06/o.html</a><br /><br /><a href="http://konteiner.gr/pdf/konteiner_4.pdf%20">http://konteiner.gr/pdf/konteiner_4.pdf </a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-3215341201847081536?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-25735505874892621762010-01-14T14:18:00.000-08:002010-01-14T14:21:34.359-08:00<span style="font-weight: bold;">Αρχή Λειτουργίας<br /></span><br />Η λυματολάσπη αναμιγνύεται με αντίστοιχη ποσότητα χονδρό χαλίκι και εναποτίθεται σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο ώστε να αερίζεται και να διαβρέχεται. Ο αερισμός υπό συνθήκες κατάλληλης υγρασίας ευνοεί τη δράση των μικροοργανισμών να κομποστοποιήσουν τη λυματολάσπη, καταναλώνοντας τα εναπομένοντα ελαφρά οργανικά συστατικά. Θεωρητικά η διεργασία ολοκληρώνεται σε τριάντα ημέρες περίπου. Μετά το πέρας της κομποστοποίησης το μίγμα κομπόστας και χαλικιού κοσκινίζεται ώστε να διαχωριστεί η κομπόστα από το χαλίκι. Η κομπόστα απομακρύνεται και χρησιμοποιείται σε αγροτικές εφαρμογές ενώ το χαλίκι ανακυκλώνεται στο σύστημα.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Σκοπιμότητα της πιλοτικής εγκατάστασης</span><br /><br />Πριν από την εγκατάσταση μιας πλήρους μονάδας για την πλήρη επεξεργασία όλης της ποσότητας της παραγόμενης λυματολάσπης κρίνεται σκόπιμο να γίνει μία μικρή πιλοτική εγκατάσταση μικρού κόστους. Η πιλοτική εγκατάσταση θα συμβάλλει ώστε να καταστεί δυνατή η συλλογή τεχνικών στοιχείων που θα επιτρέψουν το σχεδιασμό της τελικής εγκατάστασης πλήρους μεγέθους καθώς και για την αξιολόγηση του προιόντος και ανάδειξη της χρησιμότητάς του<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Εξοπλισμός της Εγκατάστασης</span><br /><br />Απαιτείται μια διαμορφωμένη επίπεδη επιφάνεια, κοντά στην εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού, ένα μέρος της οποίας θα είναι επικαλυμμένο με δάπεδο σκυροδέματος κατάλληλα διαμορφωμένο για την τοποθέτηση του δικτύου κατανομής αέρα και μικρό φρεάτιο για τη συλλογή υδάτων.Για την ανάμιξη της λυματολάσπης με το χαλίκι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την πιλοτική εγκατάσταση μια μπετονιέρα αγορασμένη ή με ενοίκιο. Θα χρειαστεί ένας αεροσυμπιεστής για την εμφύσηση αέρα στο σωρό του χαλικιού, που θα φέρει τη λυματολάσπη δια μέσω σωλήνων που θα κατανέμουν τον αέρα στη βάση του σωρού του χαλικιού.<br />Για τη συλλογή υδάτων που προέρχονται από το σωρό και επαναχρησιμοποίηση τους για τη διαβροχή του σωρού θα χρησιμοποιηθεί ένα πιεστικό. Επίσης θα χρειαστεί ένα κόσκινο στο τέλος της κομποστοποίησης για το διαχωρισμό της κομπόστας από το χαλίκι, το οποίο και θα ανακυκλώνεται. Σε πλήρη λειτουργία το κόσκινο θα τροφοδοτείται από σιλό, δονητή και μεταφορική ταινία.<br />Η πιλοτική εγκατάσταση θα πρέπει επίσης εφοδιασμένη με συστήματα ελέγχου όπως όργανα μετρήσεων θερμοκρασίας, παροχής αέρα κλπ. Θα χρησιμοποιηθεί και ο ήδη υπάρχων εργαστηριακός εξοπλισμός για τη μέτρηση υγρασίας και πτητικών σε δείγματα λυματολάσπης και κομπόστας. Τέλος ένας μικρός φορτωτής κρίνεται απαραίτητος Για τη διακίνηση του χαλικιού χρειάζεται ένα μικρό μηχάνημα (bobcat) έτσι ώστε να περιοριστεί η χειρονακτική εργασία<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Δυναμικότητα της πιλοτικής εγκατάστασης</span><br /><br />Η επιλογή της δυναμικότητας της πιλοτικής εγκατάστασης θα επηρεάσει αφενός το κόστος λειτουργίας και αφετέρου το κόστος του απαιτούμενου εξοπλισμού. Θα πρέπει όμως να εξασφαλίζει μία λειτουργικότητα ώστε να εξυπηρετήσει τους στόχους της εγκατάστασης. Κρίνεται επομένως σκόπιμο, σε πρώτη φάση, να υπολογιστεί ώστε να διαχειρίζεται 2 με 5 τόνους/ μήνα, για μία περίοδο ενός έτους.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Κόστος απαιτούμενης επένδυσης</span><br /><br />Το κόστος της απαιτούμενης επένδυσης ανέρχεται σε 14970 € και αφορά δυναμικότητα επεξεργασίας 4 τόνων λυματολάσπης ανά μήνα και παραγωγής αντίστοιχης ποσότητας κομπόστας. Στο κόστος δεν περιλαμβάνονται πνευματικά δικαιώματα του εφευρέτη της μεθόδου που όπως είχε εξ’ αρχής δηλωθεί αποτελούν προσφορά του καθηγητή. Το κόστος μελέτης αφορά εργασία δύο ανθρώπων για την συγκεκριμένη εφαρμογή.<br />Το παραπάνω κόστος επένδυσης προϋποθέτει ότι ανάδοχος του έργου θα είναι η ίδια η ΔΕΥΑΖ. Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να υπολογιστεί το ποσοστό του αναδόχου και να δημοπρατηθεί. Στην περίπτωση αυτή συνίσταται όπως η αγορά του εξοπλισμού γίνει απευθείας από την ΔΕΥΑΖ, την οποία θα συνδράμουμε στις προδιαγραφές και την επιλογή.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Λειτουργικό κόστος </span><br /><br />Το κόστος λειτουργίας υπολογίζεται σε 3000 € και αφορά ένα μηνιαίο κύκλο παραγωγής της πιλοτικής μονάδος στον οποίο παράγεται κομπόστα από 4 τόνους λυματολάσπης.. Στον υπολογισμό έχει θεωρηθεί ότι τόσο τα εργατικά όσο και η ενοικίαση του bobcat θα αποτελέσουν επιπλέον επιβάρυνση. Στην πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιθανόν ότι υπάρχει στη ΔΕΥΑΖ η δυνατότητα κάλυψης των εν λόγω δαπανών από ήδη υπάρχον προσωπικό και εξοπλισμό. Ως εκ τούτου θεωρείται σκόπιμο να υπάρξει μία συζήτηση επί του θέματος ώστε το κόστος να υπολογιστεί σε πραγματική βάση.<br /><br />Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο κόστος δεν έχει συμπεριληφθεί η μετακίνηση και η παραμονή (ύπνος, φαγητό και διακίνηση) στη Ζάκυνθο του μελετητή και ενός βοηθού για την επίβλεψη κατασκευής και λειτουργίας τουλάχιστον στον πρώτο κύκλο παραγωγής.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης</span><br /><br />Εκτιμάται ότι ο πραγματικός χρόνος κατασκευής και αρχής λειτουργίας του έργου δεν είναι πάνω από ένα μήνα και ο χρόνος παράδοσης του κοσκίνου δύο με τρεις μήνες . Θα πρέπει με την απόφαση υλοποίησης να γίνει η παραγγελία του κοσκίνου. Ως εκ τούτου το έργο μπορεί να ξεκινήσει σε δύο μήνες από την απόφαση και ο πρώτος κύκλος να ολοκληρωθεί στον τρίτο μήνα.<br /><br /><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt;" class="MsoNormal"><span><span style="font-family:Times New Roman;font-size:100%;">Ηλίας Σταμπολιάδης </span></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-2573550587489262176?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-86885135920386267992010-01-05T10:21:00.000-08:002010-01-05T10:23:54.873-08:00<span style="font-weight:bold;">Στη μνήμη του πρωτοπόρου έλληνα οικο-νομολόγου και "από-μεγεθυνσιακού" Σπήλιου Παπασπηλιόπουλου</span><br />(των Δρ. Τάκη Νικολόπουλου και Δημήτρης Καπογιάνη)<br /><br />Δίπλα από την εμπορευματική οικονομία - που υλοποιείται από τους οικονομικούς φορείς και ρυθμίζεται από τις δυνάμεις της αγοράς - και τη δημόσια ή κρατική - η οποία υλοποιείται από το κράτος με βάση τη αναδιανεμητική αρχή - υπάρχει και η οικονομία που υλοποιείται από τους πολίτες με ίδια πρωτοβουλία και διέπεται όχι από την αρχή του ανταγωνισμού αλλά από την αρχή της αμοιβαιότητας (reciprοcité), της συνεργατικότητας και της εμπιστοσύνης, και ονομάζεται σήμερα κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία (ή παραδοσιακά, τρίτος τομέας).<br /><br />Πρόκειται για μια έννοια, και κυρίως πρακτική, ζωντανή και δυναμική, με πολύπλοκα και ποικιλόμορφα χαρακτηριστικά, οικονομικά, πολιτικά και συμβολικά, αλλά και οξύμωρα και αντιφατικά στοιχεία. Τα σύνορα ανάμεσα σ’ αυτές τις οικονομίες δεν είναι στεγανά, και η μία βρίσκεται σε όσμωση με την άλλη, πράγμα που δημιουργεί προβλήματα στην επιστημολογική συγκρότηση της έννοιας. Σε κάθε σφαίρα δηλαδή (πολιτών, κρατική ή δημόσια, και οικονομική-εμπορευματική) συναντάμε οργανώσεις οι οποίες διαπερνώνται - με λιγότερη ή περισσότερη ένταση - από τη αρχή που διέπει τη σφαίρα τους αλλά και από την αρχή των άλλων σφαιρών (E. Dacheux, D. Goujo, 2002). Μια ένωση ή σύλλογος, για παράδειγμα, που ανήκει στη κοινωνική ή αλληλέγγυα οικονομία μπορεί να μη διαπερνάται μόνο από τη αρχή της αμοιβαιότητας αλλά και από τη λογική της αναδιανομής, ιδίως για περιπτώσεις όπου ασκείται κατά παραχώρηση δημόσια υπηρεσία (στη πρόνοια και στην υγεία για παράδειγμα), ή την αναζήτηση κέρδους. (Αυτό ισχύει ιδίως για ενώσεις που υλοποιούν προγράμματα οικονομικής επανένταξης ή επαγγελματικής κατάρτισης).<br /><br />Η εξέλιξη του «τρίτου» οικονομικού φαινομένου ή τρίτου τομέα (Attac, 2006, σ. 126, C. Bord, 2008) μπορεί να διακριθεί μέσα από την ιστορική του εξέλιξη, σε δύο τύπους: ο πρώτος αναφέρεται στην «κλασσική–ιστορική» κοινωνική οικονομία η οποία εμφανίζεται στα τέλη του 19ου αιώνα (Cl. Vienney, 1994 & 2008, Th. Jeantet et R. Verdier, 1984) και ορίζεται περισσότερο από τους τύπους των καταστατικών της (συνεταιρισμοί, μη κερδοσκοπικές ενώσεις, ταμεία αλληλασφάλισης κ.λ.π.), τα οποία εγγυώνται ένα δημοκρατικό τρόπο λειτουργίας, μη προσωπική ιδιοποίηση ενδεχόμενων κερδών και συλλογικό και αναπαλλοτρίωτο χαρακτήρα του κεφαλαίου. Βέβαια, σήμερα, πολλές από τις πρώτες αυτές μορφές της κλασσικής κοινωνικής οικονομίας, όπως συνεταιριστικές και αλληλοβοηθητικές (mutuelles) επιχειρήσεις (π.χ. η ισπανική συνεταιριστική Μοντραγκόν, η γαλλική συνεταιριστική τράπεζα Crédit agricole), είναι πλήρως ενσωματωμένες στο σύστημα-«παιχνίδι» της οικονομίας της αγοράς και του ανταγωνισμού όμοια με τις κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Μάλιστα όπως και οι τελευταίες, και για να ανταγωνισθούν αυτές, έχουν την τάση να διεθνοποιούνται, ιδρύοντας θυγατρικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό οι οποίες λειτουργούν όπως αυτές, με καπιταλιστικά δηλαδή πρότυπα και κανόνες, χωρίς δηλαδή τους αξιακούς συνεταιριστικούς και δημοκρατικούς κανόνες (με τους οποίους όμως, παραδόξως, σε πολλές περιπτώσεις λειτουργεί η μητρική επιχείρηση) (Dorival, 2005). Σε απάντηση αυτών των παρεκκλίσεων, άλλες οργανώσεις κοινωνικής οικονομίας, που μοιράζονται τις ίδιες συνεταιριστικές και δημοκρατικές αξίες, επέλεξαν ως στρατηγική την διεθνική συμμαχική δικτύωση μεταξύ τους υπό τη μορφή ενώσεων, με βάση την αμοιβαία εμπιστοσύνη (π.χ. η δημιουργία το 1992 του δικτύου Euresa στον τομέα των ασφαλίσεων) (ibid.)<br /><br />Ο δεύτερος τύπoς του τρίτου οικονομικού φαινομένου, αναφέρεται στην αλληλέγγυα ή «εναλλακτική» οικονομία, η οποία φέρεται εμφανιζόμενη από τις αρχές της δεκαετίας του 80, και δίνει το βάρος στην αλληλέγγυα φύση των δραστηριοτήτων της (εναλλακτικό-ισοδίκαιο/ηθικό- εμπόριο, συστήματα τοπικών ανταλλαγών-LETS /SEL, αλληλέγγυα χρηματοδότηση-αποταμίευση, ενσωμάτωση μέσω οικονομικών δραστηριοτήτων).<br />Από την άλλη γίνεται λόγος, από την δεκαετία του 90, για παραδείγματα ίδρυσης και δραστηριοποίησης κυρίως κοινωνικών επιχειρήσεων (οι οποίες αποτελούν αντικείμενο έντονων κριτικών, βλ. παρακάτω) αλλά και άλλων εναλλακτικών σχημάτων παρέμβασης της λεγόμενης «νέας κοινωνικής οικονομίας» με κύρια χαρακτηριστικά της τις νέες παραγωγικές δραστηριότητες, την δυνατότητά τους να δημιουργούν νέες θέσεις απασχόλησης και τη συμβολή τους στην τοπική ανάπτυξη (Β. Πατρώνης – Κ. Μαυρέας, 2005, σ. 254). Στο πλαίσιο της «νέας κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας», έχουν κάνει την εμφάνισή τους την τελευταία δεκαετία, ιδίως στη Γαλλία, ποικίλα εναλλακτικά σχήματα-πειράματα μικρο-οικονομικής - τοπικής εμβέλειας που αμφισβητούν, ως ένα βαθμό μόνο, την οικονομία της αγοράς και του ανταγωνισμού (νέες μορφές αλληλεγγύης προς τους αποκλεισμένους, νέες σχέσεις με τη φύση, μέσω αειφορικής εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, νέοι τρόποι παραγωγής και κατανάλωσης) (Η. Rouillé d’Orfeuil 2002, Β. Παπακριβόπουλος 2003, S. Allemand 2005, L. Gardin 2006). Όλες αυτές οι εκ των κάτω πρωτοβουλίες της «οικονομίας των πολιτών» συχνά συνενώνονται σε συνεταιρισμούς ή δίκτυα ανάλογα προς την δραστηριότητα, και συνιστούν οικονομικές δομές που δεν εντάσσονται (A. Lipietz, οπ. παρ., σ. 59) ούτε στον κρατικό ούτε στον καπιταλιστικό ιδιωτικό τομέα και σήμερα συναιρούνται, όπως ήδη αναφέρθηκε, στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία (ή, κατά τον A. Lipietz, τρίτο τομέα της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας ή κοινωνικής ωφελιμότητας).<br /><br />Οι νέες αυτές δικτυακές μορφές ανταλλαγών μηδενίζουν σχεδόν το κόστος συναλλαγής με αποτέλεσμα, όπως παρατηρεί και ο J. Rifkin (2005, σ. 297) η κλασσική αγορά να μην αποτελεί βιώσιμο τρόπο, κλασσικής, επιχειρηματικής δραστηριότητας. Μάλιστα σύμφωνα με τον ίδιο (ibid. σ. 315), οι συνθήκες της οικονομικής παγκοσμιοποίησης ωθούν, ως αντίδοτο και ανάχωμα θα λέγαμε, σ’ ένα νέο δικτυακό και συνεργατικό μοντέλο και με πολιτικές προεκτάσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα αυτά τα νέα μικρο-τοπικά πειράματα, ακόμα κι όταν βρίσκονται όπως προείπαμε στο περιθώριο της αγοράς, δεν κινδυνεύουν αργά ή γρήγορα να εξαφανισθούν ή να ενσωματωθούν, να εργαλειοποιηθούν ή και εμπορευματοποιηθούν, από το κυρίαρχο σύστημα της ανάπτυξης και της αγοράς επειδή ακριβώς συνδέονται με πολλούς τρόπους, με τις τελευταίο (Σ. Λατούς, 2008, σ. 246).<br />Μερικές τέτοιες πρόσφατες εναλλακτικές οικονομικές - αλλά και κοινωνικές ένεκα του κοινωνικού δεσμού που δημιουργούν - εμπειρίες, παρουσιάζονται κατωτέρω:<br />1. Για παράδειγμα το «αλληλέγγυο κολοκύθι» (courgette solidaire). Πρόκειται για μια Ένωση για την διατήρηση της αγροτικής γεωργίας (Amap) στα βορειοανατολικά του Παρισιού (Lilas) που περιλαμβάνει ως μέλη 100 νοικοκυριά. Τα νοικοκυριά αυτά συμβάλλονται για ένα χρόνο με ένα αγρότη βιοκαλλιεργητή, ο οποίος παραδίδει κάθε εβδομάδα στα νοικοκυριά αυτά εποχικά λαχανικά (4 κιλά ανά οικογένεια). Οι οικογένειες αυτές, βεβαίως, δεσμεύονται να αγοράζουν την παραγωγή. Στο «κοινωνικά και οικολογικά υπεύθυνο» και αλληλέγγυο αυτό δίκτυο, που προέρχεται από πρωτοβουλία των πολιτών, κερδισμένοι βγαίνουν και ο μικρο- παραγωγός, ο οποίος δεν υφίσταται τις τυχαιότητες της αγοράς και έχει σταθερό εισόδημα, αλλά και οι οικογένειες που αγοράζουν υγιεινά προϊόντα φθηνότερα κατά 20% από τις συνήθεις τιμές της επίσημης αγοράς. Επί πλέον οι Ενώσεις αυτές δημιουργούν θέσεις απασχόλησης στο δίκτυο από τα ίδια τα μέλη τους (στην παραγωγή στην διανομή με ίδια μέσα μεταφοράς σε μικρο-τοπικό εμπορικό δίκτυο). Τέλος προστατεύεται το περιβάλλον αλλά και δημιουργούνται και ενδυναμώνονται κοινωνικοί δεσμοί και συντροφικότητα. Στη Γαλλία υπάρχουν περίπου 500 τέτοιες ενώσεις (AMAP) που περιλαμβάνουν 25.000 νοικοκυριά και δεν έχουν σχέση με συνεταιρισμούς καταναλωτών. Το πρώτο δημιουργήθηκε το 2001 στην περιοχή του Var, κατ’ έμπνευση από το αμερικανικό Community Supported Agricultural. Βέβαια το δίκτυο είναι για αντικειμενικούς λόγους (έλλειψη γαιών) περιορισμένο, δεν μπορεί δηλαδή να ανταποκριθεί στην ζήτηση και τα νέα υποψήφια μέλη μπαίνουν σε λίστα αναμονής, (Alternatives Economiques no.271/2008, σ. 31. Cl. Lamine-N. Perrot, 2008). Aς σημειωθεί ότι την ίδια ιδέα, στο πλαίσιο του κινήματος «πόλεις σε μετάβαση» με πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού Rob Hopkins (Ζιάκα, 2009), συναντάμε και στην Μεγ. Βρετανία και συγκεκριμένα στην πόλη Stroud στο Gloustrershiere. Στην πόλη αυτή έχει αναπτυχθεί ένα δίκτυο αγοράς ντόπιων προϊόντων στο πλαίσιο της «Κοινοτικά υποστηριζόμενης γεωργίας», όπου κάθε κάτοικος που εντάσσεται σε αυτό το δίκτυο-πρόγραμμα χρηματοδοτεί έναν αγρότη για να τον προμηθεύει απευθείας τρόφιμα (ibid.). Το πρώτο τέτοιο σχέδιο ξεκίνησε το 2001 από δύο άτομα που νοίκιασαν ένα χωράφι και καλλιέργησαν βιολογικά κηπευτικά. Στη συνέχεια συνεταιρίσθηκαν και νοίκιασαν 70 στρέμματα προμηθεύοντας φθηνότερα 189 νοικοκυριά (Ibid.).<br /><br />Στη Γαλλία πάλι, δραστηριοποιούνται επίσης τα régies de quartier και το REPAS. Τα πρώτα αποτελούν ενώσεις που δραστηριοποιούνται σε γειτονιές υποβαθμισμένες και αποσκοπούν στην δημιουργία κοινωνικού δεσμού με προσφορά εργασίας κοινωνικής χρησιμότητας (υπηρεσία γειτονιάς, πχ, καθαρισμοί κτηρίων, συντήρηση κοινόχρηστων και πράσινων χώρων κλπ), ενώ το δεύτερο είναι Δίκτυο Ανταλλαγής και Εναλλακτικών Πρακτικών, το οπoίο εμπνέεται από το compagnonnage του προηγούμενου αιώνα, με αλληλοβοήθεια και αλληλεγγύη (B. Barras et. al., 2002).<br />Αξιομνημόνευτη είναι επίσης η περίπτωση των «κήπων του δικτύου Cocagne» (ιδρύθηκε το 1999 από τον J-Guy Henckel). Το δίκτυο, που συνενώνει 85 δομές κοινωνικής επανένταξης, συνδέοντας τον αγώνα κατά του αποκλεισμού με την αειφόρο ανάπτυξη μέσω βιολογικών μικρο- καλλιεργειών σε κήπους, θέτει σε άμεση σχέση παραγωγό και καταναλωτή. Οι κηπουροί είναι συνήθως νέοι με το ελάχιστο εγγυημένο στη Γαλλία εισόδημα (RMI) που προσλαμβάνονται για να προμηθεύουν βιολογικά λαχανικά, που οι ίδιοι καλλιεργούν ανά εβδομάδα, σε μέλη-καταναλωτές ενώσεων και συλλόγων. Κάθε χρόνο δημιουργούνται 10 κήποι και σήμερα το δίκτυο αυτό απασχολεί 3.000 άτομα και αριθμεί 12.000 μέλη -καταναλωτές (L. Jeanneau, 2007, σ. 41). Παράλληλα υφίστανται οι οικογενειακοί κήποι ("jardins familiaux" που χρονολογούνται από το 1932 ως «εργατικοί κήποι» και διέπονται από το νόμο της 10 Νοεμβρίου 1976 και το π.δ. 79-1026 της 30 Νοεμβρίου 1979, M. Prieur, 2004, σ. 766) όπως π.χ. στην πόλη Stains στο προάστιο Seine- Saint –Denis του Παρισιού, με 15 εκτάρια τέτοιων κήπων, οι οποίοι καλλιεργούνται από κατοίκους (664 σήμερα τον αριθμό) διάφορων ηλικιών, εθνότητας, φύλου κλπ, οι οποίοι και ανταλλάσουν πολλές φορές τα προϊόντα τους πληρώνοντας 46 ευρώ ή 120 ευρώ το χρόνο ανάλογα με τα τετραγωνικά μέτρα των καλλιεργήσιμων αγροτεμαχίων, τα οποία ανήκουν στο δήμο ή στη νομαρχία. Πρόκειται για νέους χώρους κοινοτικοποίησης, αντίστασης και ελευθερίας μακριά από φιλανθρωπικές προσεγγίσεις, όπως ήταν αρχικά (Cl.-M. Vadrot, 2009), αλλά και χώρους συνδεδεμένους με την προστασία και διαχείριση του αστικού περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Έτσι ο νόμος του 1976 προβλέπει ότι τυχόν κρατικές επιδοτήσεις για την απόκτηση ή διευθέτηση τέτοιων χώρων θα χορηγούνται μόνο εάν ικανοποιούν τα προαναφερθέντα περιβαλλοντικά και ποιοτικά κριτήρια. Την ίδια πρακτική συναντάμε στην Μεγ. Βρετανία στο πλαίσιο του προαναφερθέντος κινήματος «πόλεις σε μετάβαση», όπου στο Νοτιοδυτικό Λονδίνο έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο ανθρώπων που ενδιαφέρονταν να καλλιεργήσουν ιδιωτικούς κήπους ή εγκαταλελειμμένα δημοτικά εδάφη. Ταυτόχρονα συνήφθησαν συμβάσεις με τοπικά καταστήματα για την πώληση των ντόπιων αυτών προϊόντων σε κήπους ή δημόσια εδάφη (Ζιάκα, 2009).<br /><br />Ακόμα μια άλλη «ενσωματωτική» (και όχι ενσωμάτωσης) επιχείρηση μη κερδοσκοπική, με αμεσοδημοκρατική λειτουργία, που «εξειδικεύεται» στην διαλογή και ανακύκλωση υφασμάτων, είναι το Relais με 15 κατανεμημένες δομές και με 1500 μισθωτούς οι οποίοι μπορούν να παραμείνουν στην επιχείρηση και να κάνουν καριέρα. (Dans un pays de Cocagne-Entretien avec J-L Henckel, Le Relais envers et conter tout – entertien avec P. Duponchel, Ed Rue de l’ Echiquier, 2009).<br />2. Kατά την δεκαετία του 90, ως απάντηση στα ελλείμματα και τις στρεβλώσεις των κοινωνικών επιχειρήσεων, παρατηρούμε την εμφάνιση νέων συνεταιρισμών (B. Barras, 2003) με βάση το ιστορικό πλαίσιο σκέψης της κοινωνικής οικονομίας (19oς αιώνα), ανανεώνοντάς το προς την κατεύθυνση της πολυλειτουργικότητας ή/και της πολυεταιρικότητας.<br />Οι νέοι αυτοί συνεταιρισμοί δημιουργούνται σε ποικίλους επίσης τομείς (Draperi, 2005, σ.98): γεωργία (αγροτουρισμός), τοπική και βιώσιμη ανάπτυξη, εναλλακτικό ισοδίκαιο εμπόριο, υπηρεσίες κοινωνικές, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές, εκδόσεις, κατανάλωση. Οι πιο γνωστοί συνεταιρισμοί αυτών των δραστηριοτήτων στη Γαλλία, είναι η Ardelaine στην περιοχή Ardèche (B. Barras, 2003), και στο τομέα της κατανάλωσης οι Nouveaux Robinson, περιοχή Montreuil. Στον τομέα του εναλλακτικού ισοδίκαιου εμπορίου συναντάμε από το 2003 την πρώτη εργατική συνεταιριστική εταιρία παραγωγής (scop) Ethiquable, η οποία απασχολεί 56 μισθωτούς και συνεργάζεται με 39 συνεταιρισμούς μικρών παραγωγών χωρών του Νότου, με 2700 σημεία πώλησης, (Alternatives Economiques (257/2007, σ. 43). Επίσης συνεταιρισμοί δημιουργούνται για υποστήριξη (νομική, λογιστική, καταρτισιακή) σχεδίων δραστηριοτήτων και απασχόλησης σε μη ανταγωνιστικό πνεύμα, κ.α. To 1995 ιδρύθηκαν οι συνεταιρισμοί δραστηριοτήτων και απασχόλησης (cooperatives d’ activités et d’emploi - CAE), οι οποίοι απευθύνονται σε άτομα (κυρίως ανέργους αλλά όχι μόνο) που επιθυμούν να δημιουργήσουν μια βιώσιμη επιχείρηση. Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς συνεταιρισμούς παραγωγής (Scop), που συνενώνουν μισθωτούς - μέλη γύρω από ένα σχέδιο, στους νέους αυτούς συνεταιρισμούς συνενώνονται επιχειρηματίες μισθωτοί γύρω από σχέδια που μπορεί να έχουν ή όχι σχέση μεταξύ τους. Στους νέους αυτούς συνεταιρισμούς, οι οποίοι βρίσκονται στο σταυροδρόμι της κοινωνικής και οικονομικής δράσης, οι υποψήφιοι που υποβάλλουν το σχέδιό τους εισέρχονται στο συνεταιρισμό επωφελούμενοι των νομικών, λογιστικών αλλά και υλικών (γραφείο, φωτοτυπικά, κλπ) διευκολύνσεων που τους προσφέρονται, και γίνονται μισθωτοί με ειδικό καθεστώς, αφού το ύψος του μισθού τους (ο οποίος όμως μπορεί να είναι και κατώτερος από το νόμιμο εθνικό ελάχιστο, γεγονός που εγείρει οξείες συζητήσεις) καθορίζεται ανάλογα με το τζίρο που εισφέρουν στον συνεταιρισμό (ο επιχειρηματίας - μισθωτός καταβάλλει το 10% του τζίρου του, εκτός φόρων, στον συνεταιρισμό). Βέβαια το οικονομικό ρίσκο εξακολουθεί να το φέρει ο υποψήφιος επιχειρηματίας - μέλος του συνεταιρισμού (D. Clerc, 2001, p. 56). Μάλιστα οι πενήντα περίπου σήμερα συνεταιρισμοί στον τομέα των δραστηριοτήτων και της απασχόλησης, (με 3600 τέτοια σχέδια το 2005 σε Γαλλία - κύρια εκπρόσωπος η Cap Services - και Βέλγιο εκ των οποίων τα μισά από γυναίκες, με τζίρο 12 εκατομ. ευρώ και 900 μισθωτές θέσεις εργασίας) ομοσπονδιoποιήθηκαν σε εθνικό επίπεδο - υπό την «Ένωση της Κοινωνικής Οικονομίας» (UES) - στο δίκτυο της «Συνεργασίας για την επιχειρηματικότητα», η οποία είναι μέλος της γενικής συνομοσπονδίας συνεταιρισμών παραγωγής (CGCoop), Draperi, 2005, σ. 99). Κύριο εργαλείο αυτής της νέας πολυεταιρικής συνεργασίας στη Γαλλία είναι ο ειδικός νόμος (No. 2001-624 της 17-7-2001) που προβλέπει την δυνατότητα ίδρυσης (νέας) «Συνεταιριστικής Εταιρίας Συλλογικού Συμφέροντος». Η έλλειψη και η αναγκαιότητα ενός τέτοιου εργαλείου (που συναντάμε και σε άλλες χώρες, π.χ. Ιταλία), είναι εμφανής στην Ελλάδα.<br /><br /><span style="font-weight:bold;">Γενικότερα - αντί συμπεράσματος</span><br /><br />Η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία αποτελεί την πιο ενσυνείδητη εκδοχή του κοινωνικού αντικειμένου της οικονομίας, μέσω του επαναπροσδιορισμού και της επαναξιοδότησης της έννοιας της ωφελιμότητας, πέρα από την (στενή) οικονομικό-ανταλλακτική. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια ιδεολογική και πρακτική προσπάθεια (όχι όμως και θεωρητική) να συλληφθεί διαφορετικά η σχέση ανθρώπου και οικονομίας, ακόμα και πέρα από τον καπιταλισμό ή και το σύστημα της οικονομίας της αγοράς, στη βάση της συλλογικότητας, της ισότητας, της αλληλεγγύης και της αμοιβαιότητας. Πρόκειται για παλιά πρακτική που επανανακαλύφθηκε πρόσφατα με διάφορες παραλλαγές, μερικές από τις οποίες δεν είναι απαλλαγμένες από την κριτική της απεμπόλησης της αρχικής ιστορικής ιδεολογίας (της κλασσικής κοινωνικής οικονομίας) αλλά και της γενικότερης αριστερής κριτικής αφενός ως «σωσιβίου» του συστήματος και «μπαλώματος» ανάγκης (ως προς την θεσμοθετημένη διάστασή της) και αφετέρου της αδυναμίας της, ως εναλλακτικής οικονομίας, να συστήσει παραπέρα ένα χειραφετητικό αντισυστημικό πρόταγμα ατομικής και συλλογικής αυτονομίας. Οι τελευταίες εξελίξεις (κρίση ταυτότητας - ενσωμάτωσης της κοινωνικής, ιδίως, οικονομίας, σε συνδυασμό με την τελευταία συστημική οικονομική κρίση) μας οδηγούν στη διεξαγωγή της επιστημονικής συζήτησης για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία σε νέες βάσεις, και πιο συγκεκριμένα υπό το πρίσμα της αναγκαιότητας μιας νέας ρύθμισης και της ικανοποίησης του αιτήματος για οικονομική δημοκρατία. Συγκεκριμένα, σε ποιο βαθμό και υπό ποίους όρους ή συνθήκες, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία μπορεί να συστήσει ένα παράγοντα οικονομικής δημοκρατικοποίησης και νέας ρύθμισης και, τελικά, ένα νέο σχέδιο για την οργάνωσης της κοινωνίας.<br /><br />Βιβλιογραφία<br /><br />S. Allemand, Les nouveaux utopistes de l’économie. Produire, consommer, épargner… différemment, Ed. Autrement, 2005<br />B. Barras, Moutons rebelles. Ardelaine, la fibre développement local, ed. Repas, 2003<br />B. Barras, M Bourgeois, E. Bourguinat, M.Lulek, Quand l’enrteprise apprend a vivre, Paris, Ed. Ch. Leopold Mayer, 2002<br />D. Clerc, Un test grandeur nature, Alternatives Economiques, no. 192 /2001, σ. 56<br />C. Dorival, De la solidarité au cœur de l’économie, Alternatives Economiques nο. 257/2007, σ. 40-43<br />J-F.Draperi, L’économie sociale. Utopies, pratiques, principes, Ed. Presses de l’Economie sociale, 2005<br />L. Jeanneau, Des jardins de Cocagne bio et solidaires, Alternatives Economiques no. 257/2007, σ. 41<br />Γ. Ζιάκα, Ένα κίνημα για την αναγέννηση της γεωργίας στη Μεγάλη Βρετανία, ο Δαίμων της Οικολογίας, τ. 95/2009, σ. 13-15<br />L. Gardin, Les initiatives solidaires, ed. Erès, 2006<br />Cl. Lamine-N. Perrot, Les Amap, un nouveau pacte ente producteurs et consommateurs ? Ed. Yves Michel, coll. Societé civile, 2008<br />Σ. Λατούς, Το στοίχημα της αποανάπτυξης, Βάνιας /περάσματα, 2008<br />Β. Παπακριβόπουλος, Κοινωνική Οικονομία, «Οικοτοπία», τ. 27/2003, σ. 68-70 Β.<br />Β. Πατρώνης–Κ. Μαυρέας,. Νέες μορφές κοινωνικής οικονομίας: ευρωπαϊκές εξελίξεις και ελληνικές αδράνειες, in Κ. Χαραλάμπους Μελέτη (επιμ.), Η κοινωνική Οικονομία ανάμεσα στο τοπικό και στο παγκόσμιο, Πρακτικά Δ’ Επιστημονικού συνεδρίου του τμ. στελεχών συνεταιρικών οργανώσεων και εκμεταλλεύσεων (ΣΣΟΕ), Αθήνα, Εκδ. Παπαζήση, 2005, σ. 253-279<br />M. Prieur, Droit de l’ environnement, Précis Dalloz, 2004<br />H.Rouille d’ Οrfeuil, Economie, le réveil des citoyens, La Découverte, Alternatives Εconomiques, 2002<br />Cl. - M. Vadrot, Les concombres font les bons amis, Politis, Μάιος/Ιούνιος 2009, σ. 12-13<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-8688513592038626799?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-48113355455958374742009-12-08T04:35:00.000-08:002009-12-08T04:37:03.826-08:00Ένα από τα βασικά συνθήματα των Οικολόγων Πράσινων – και όχι μόνο - στην προεκλογική περίοδο ήταν και είναι η «μηδενική ανοχή στη διαφθορά». Σε μια χώρα, που σύμφωνα με τους διεθνείς δείκτες συγκαταλέγεται στις πιο διεφθαρμένες, το αίτημα αυτό υπερβαίνει τα όρια ενός πολιτικού κόμματος ή ενός ακόμη συνθήματος. Αποτελεί προτεραιότητα για τις δυνάμεις κυρίως της αριστεράς και της οικολογίας για τρεις βασικούς λόγους : <br />1ον) διότι ως μη κυβερνητικές δυνάμεις δεν βαρύνονται – κατά τεκμήριο - με σκάνδαλα και διαπλοκές και άρα έχουν την έξωθεν καλή μαρτυρία να ηγηθούν σε ένα μέτωπο κατά της διαφθοράς,<br /> 2ον) διότι η απαίτηση για διαφάνεια – κάθαρση – εξυγίανση είναι αίτημα ώριμο και παλλαϊκό, ανάλογο εκείνου της «αποχουντοποίησης» στη μεταπολίτευση και <br />3ον) διότι η πάταξη της διαφθοράς θα βοηθήσει στην ανάταξη μιας απογοητευμένης κοινωνίας, που ζει χωρίς ελπίδα, ηθικό και συλλογικούς στόχους.<br />Ειδικά το τελευταίο, η κοινωνική στράτευση, είναι κλειδί για την ανάπτυξη των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων και όρος υπέρβασης της πολυσύνθετης σημερινής κρίσης. Με άλλα λόγια ο αγώνας κατά της διαφθοράς αποτελεί για τις ριζοσπαστικές δυνάμεις «στρατηγικό μέτωπο » (όπως θα έλεγε και ο παλιός φίλος – από την εποχή της Ε.ΜΑ.Σ - Δημήτρης Τζουβάνος).<br /><br />Ένα από τα πλοκάμια της διαφθοράς αποτελεί το «μαύρο χρήμα» που μπαίνει στα γραφεία των κόμματων (Siemens κλπ) από κάθε είδους «σπόνσορες», κρυφούς και φανερούς.<br />Συνειρμικά το θέμα επεκτείνεται και στη νόμιμη κρατική χρηματοδότηση αναδεικνύοντας έτσι – αν μη τι άλλο- το αίτημα για διαφανή και χρηστή διαχείριση της κρατικής επιχορήγησης από τα κομματικά επιτελεία. Τα κόμματα είναι η μικρογραφία της κοινωνίας την οποία οραματίζονται και συνεπώς ο τρόπος που διαχειρίζονται τα οικονομικά τους είναι δείγμα γραφής και πρόκριμα της αντίληψης τους για τη διακυβέρνηση της χώρας.<br />Οι Οικολόγοι Πράσινοι (ΟΠ) ανήκουν πλέον στα κόμματα που χρηματοδοτούνται από το κράτος (από το 2010), αφού πέτυχαν στις Ευρωεκλογές να περάσουν το κατώφλι του 3 % και να εκλέξουν Ευρωβουλευτή. Ως νέος κομματικός σχηματισμός με αρκετές οργανωτικές ελλείψεις βρέθηκαν μπροστά στην πρόκληση να διαχειριστούν για πρώτη φορά ένα κονδύλιο αρκετά υψηλό (1,9 εκ. €/έτος) σε σχέση με τα πενιχρά ποσά που μέχρι χτες έμπαιναν στο ταμείο τους (συνδρομές μελών και φίλων).<br />Όντας ένα κόμμα ανοιχτό που ρίχνει ιδιαίτερο βάρος – υπερβολικό κατά τη γνώμη μου – στα θέματα εσωκομματικής δεοντολογίας και δημοκρατίας, κατανάλωσε πολύ χρόνο και κόπο για να εγκρίνει τον προϋπολογισμό του 2010 και τις διαδικασίες πρόσληψης επαγγελματικών στελεχών και αποσπάσεων των δημοσίων υπαλλήλων που ο νόμος ορίζει. <br />Παρόλη λοιπόν τη διάθεση τους να σχεδιάσουν τη νέα οικονομική και οργανωτική τους δομή μετά από διάλογο διαρκείας, οι ΟΠ βρέθηκαν και πάλι στο μικροσκόπιο της δημόσιας κριτικής για δύο κυρίως λόγους. Ο 1ος οφείλεται στην πάγια και στρεβλή μεγέθυνση των διαφωνιών τους από τα ΜΜΕ. Τα γνωστά δημοσιογραφικά συγκροτήματα εκμεταλλεύτηκαν τη διάθεση ή την αφέλεια ορισμένων μελών να επεκτείνουν τον εσωκομματικό διάλογο σε ιντερνετικά blogs και βρήκαν ευκαιρία να δυσφημήσουν και πάλι μια νέα πολιτική δύναμη, που αντιμετωπίζεται ως παρείσακτος από όλα τα πολιτικά κόμματα. (Η αρνητική δημοσιότητα είναι πλέον κανόνας για τους Οικολόγους Πράσινους, μετά την σύντομη – και υποχρεωτική – περίοδο προβολής τους πριν τις εκλογές. Μια μεγάλη γκάμα μετεκλογικών δράσεων των ΟΠ μένει στο σκοτάδι, (όπως οι εκδηλώσεις για το κλίμα και την Κοπεγχάγη, για τη διαχείριση απορριμμάτων στην Κρήτη, για τον Αχελώο, αναρίθμητες ερωτήσεις του Τρεμόπουλου στην Ευρωβουλή κλπ), ενώ την ίδια ώρα το οποιοδήποτε στραβοπάτημα ή και διαφωνία ρουτίνας γίνεται πιπεράτο δημοσίευμα και «τεκμήριο ομηρικών μαχών»).<br />Ο 2ος λόγος που οι Οικολόγοι Πράσινοι γίνονται αντικείμενο εντονότερης κριτικής σε σχέση με τα άλλα κόμματα είναι ότι ο κόσμος που τους στήριξε έχει υψηλές απαιτήσεις στα θέματα οικονομικής διαχείρισης, καθόσον πρόκειται για μια πολιτική δύναμη που υποσχέθηκε τομές σε όλα τα επίπεδα της πολιτικής και κομματικής ζωής. Πρόκειται συνεπώς για καλόπιστη κριτική, αν και μερικές φορές είναι ιδιαίτερα σκληρή. Π.χ ενώ για κάποιο παλιό κόμμα θεωρείται αυτονόητο και λυμένο ότι μπορεί να αποσπάσει στα γραφεία του το μέγιστο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων που του δίνει ο νόμος και με τις μέγιστες αποδοχές, για τους ΟΠ οι απαιτήσεις των «κριτών» είναι πιο αυστηρές. Αν και οι ΟΠ προσπαθούν να είναι πιο φειδωλοί στις αποσπάσεις (μιας και αυτές φορτώνουν το κράτος με νέες προσλήψεις για την κάλυψη των κενών), αν και οι ΟΠ δεν εγκρίνουν εικονικές υπερωρίες και οδοιπορικά στους αποσπασμένους, όπως τα άλλα κόμματα, εν τούτοις «τα ακούνε» από φίλους και εχθρούς που ζητούν ακόμη πιο σφιχτή και λιτή πολιτική. <br />Οι περισσότεροι των επικριτών βέβαια δε γνωρίζουν πως ένα σύγχρονο κόμμα, έστω και μικρό, χρειάζεται στελέχη πολύωρης απασχόλησης (άρα αμειβόμενα) στην Εκτελεστική Γραμματεία του κόμματος, χρειάζεται έναν – δύο επαγγελματίες στο Γραφείο τύπου, χρειάζεται στελεχωμένο Ινστιτούτο Τεκμηρίωσης, ώστε το κόμμα να παράγει επεξεργασμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες λύσεις, αν θέλει να ξεφύγει από την απλή συνθηματολογία. (Π.χ το θέμα των ΑΠΕ θέλει λεπτομερή επεξεργασία, ώστε να μην εκφυλιστεί σε ζήτημα επενδύσεων και αιολικών πάρκων, όπως το προσεγγίζει το ΠΑΣΟΚ, αλλά ως διαδικασία αποκέντρωσης ισχύος, δημιουργίας δικτύων μικρών αυτοπαραγωγών, ενεργού ρόλου των δήμων κλπ)<br />Κοντά σε αυτές τις ανελαστικές δαπάνες πρέπει να προστεθούν τα λειτουργικά έξοδα των τοπικών οργανώσεων, τα γραφεία (κεντρικά και περιφερειακά) κι ο εξοπλισμός ενός κομματικού οργανισμού που σχεδόν ξεκινά από το μηδέν. (σσ. Έχει σε σχέση με τα άλλα μικρά κοινοβουλευτικά κόμματα δέκα φορές μικρότερη αναλογία οργανωμένων μελών προς ψηφοφόρους και πέντε γραφεία σε όλη τη χώρα !).<br /><br />Το ζήτημα λοιπόν της διαχείρισης της κρατικής επιχορήγησης και της επαγγελματικής στελέχωσης έχει ανοίξει στους ΟΠ από τον Ιούνιο και δεν έχει ακόμη κλείσει. Συζητήθηκε σε αρκετές συνεδριάσεις της Γραμματείας, σε δύο συνεδριάσεις του Πανελλαδικού Συμβουλίου και πάμε για τρίτη. Ποιο κόμμα έχει αφιερώσει τόσες συνεδριάσεις των ανώτατων οργάνων του για τη διαχείριση της κρατικής επιχορήγησης και παρόλα αυτά ψέγεται ; <br />Ο διάλογος αυτός αξιοποιεί και δοκιμάζει τις αντοχές της εσωκομματικής δημοκρατίας, αλλά μερικές φορές βάζει σε δεύτερη μοίρα (εκ των πραγμάτων) τις ανάγκες για κοινωνική και πολιτική δράση, σε μια περίοδο που δεν επιτρέπεται η «πολυτέλεια» της εσωστρέφειας.<br /> <br />Αλλά, για να ξαναγυρίσουμε στο θέμα μας, ποια είναι τα κριτήρια για τη διαχείριση της κρατικής χρηματοδότησης από ένα ανοιχτό κόμμα αρχών ; Ποιες είναι οι απαντήσεις σε επιμέρους ερωτήματα όπως: <br /> πως κατανέμεται η χρηματοδότηση ανάμεσα στις οργανώσεις κέντρου και περιφέρειας ; με βάση τον αριθμό των μελών ή με πληθυσμιακά κριτήρια ;<br /> δικαιούνται επαγγελματική στελέχωση οι Θεματικές Ομάδες κατά την κρίση τους ή αυτό ρυθμίζεται κεντρικά ; <br /> πως πρέπει να διασφαλιστεί η επιστημονική επάρκεια και η χρηματοδότηση ενός Πράσινου Ινστιτούτου τεκμηρίωσης ;<br /> θα διατεθούν συμβολικά ποσά για περιβαλλοντικά έργα (π.χ αποκατάσταση Ασωπού) ή μήπως είναι προτιμότερο να ενισχυθούν συγκεκριμένες δράσεις περιβαλλοντικών συλλόγων ;<br /> πως θα κρατήσει το κόμμα τον εθελοντικό του χαρακτήρα, ο οποίος όμως δεν επαρκεί όταν ένα κεντρικό στέλεχος πρέπει να ασχολείται με το κόμμα από το πρωί ως το βράδυ;<br /> καλύπτονται τα έξοδα ξενοδοχείων στις μετακινήσεις των στελεχών ή πρέπει να χρησιμοποιούνται φιλικά σπίτια ώστε να αναπτύσσεται και η αλληλεγγύη των μελών; <br /><br />Να μερικά από τα δεκάδες ερωτήματα που πονοκεφαλιάζουν ακόμη κι αυτή την περίοδο τους Οικολόγους Πράσινους και απασχολούν ένα σημαντικό μέρος του δυναμικού τους. <br />« - Πολύ τα … κοσκινίζετε » θα μπορούσε να πει κάποιος (και προσωπικά θα συμφωνήσω). « - Ναι μεν ο κόσμος σας κρίνει, αλλά συγχρόνως σας περιμένει και δίπλα στα προβλήματα του».<br />Πρέπει λοιπόν αυτή η ιστορία να κλείνει ως προς το βασικό της μέτωπο. Αυτό σημαίνει ότι επιβάλλεται να οριστικοποιηθεί ο ετήσιος προϋπολογισμός από την Εκτελεστική Γραμματεία και να προχωρήσουμε χωρίς άλλη συζήτηση. Του χρόνου το ξαναβλέπουμε έχοντας την πολύτιμη εμπειρία «της πρώτης φοράς». Καμιά λύση λύσεις μπορεί να τελειοποιηθεί στις κομματικές θερμοκοιτίδες, αν δεν δοκιμαστεί στην πράξη.<br /><br />Τα πολιτικά κριτήρια των Οικολόγων Πράσινων για τη διαχείριση της επιχορήγησης<br />Προφανώς η Γραμματεία έχει υποχρέωση να οριστικοποιήσει τον προϋπολογισμό με βάση τα πολιτικά κριτήρια διαχείρισης της επιχορήγησης που καθορίστηκαν στις αλλεπάλληλες κομματικές συνεδριάσεις. Και τα κριτήρια αυτά είναι: <br /> Η κατανομή των πόρων να γίνεται έτσι ώστε το μεγαλύτερο ποσοστό τους να επιστρέφει στην κοινωνία μέσα από πολιτικές και κοινωνικές δράσεις. Αυτές αφορούν κεντρικές εκστρατείες, τοπικές εκδηλώσεις των ΟΠ, καθώς και την ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών. Οι δράσεις της τελευταίας κατηγορίας χρηματοδοτούνται με συγκροτημένο και όχι πελατειακό τρόπο και μπορεί να είναι προσφυγές για παραβιάσεις της περιβαλλοντικής, πολεοδομικής νομοθεσίας κ.α. Από την άλλη δεν ενδείκνυται να χρηματοδοτούνται έργα αποκατάστασης π.χ της Κορώνειας ή του Ασωπού, διότι αυτά απαιτούν τεράστια κονδύλια και επιπλέον είναι υποχρεώσεις του κράτους ή των ιδιωτών ρυπαντών. <br /> Να διατηρηθεί ο εθελοντικός χαρακτήρας του κόμματος. Επιβάλλεται να συνδυαστεί η επαγγελματική υποστήριξη με τη ζωντάνια του εθελοντισμού και τη διεύρυνση της δημοκρατίας. Παράλληλα όμως η παραγωγή πρακτικών αποτελεσμάτων δεν μπορεί να μπλοκάρεται ούτε από στείρους δημοκρατισμούς ούτε από ρομαντικούς ερασιτεχνισμούς. <br /> Θέσπιση δικλείδων για να μη δημιουργούνται επαγγελματίες της πολιτικής. Υπάρχουν αμειβόμενες θέσεις και όχι πρόσωπα. Π.χ στην εξαμελή Γραμματεία που τραβά το καθημερινό κουπί αμείβονται όσοι αναγκάζονται να αφήσουν τη δουλειά τους, χωρίς η αμοιβή να υπερβαίνει τον προηγούμενο μισθό τους. Τα μέλη της Γραμματείας δεν μπορούν να διολισθήσουν σε «κατεστημένους επαγγελματίες» του κόμματος, διότι υπάρχουν ανώτατα όρια στη θητεία τους, ιδιαιτέρως αυστηρά. <br /> Καμία σπατάλη. Εξονυχιστικός έλεγχος δαπανών και παραστατικών μέσα από οργανωμένο λογιστήριο. Μερικά από τα χρήματα του κομματικού ταμείου προέρχονται από συνδρομές και κουπόνια φίλων και συνεπώς πρέπει να σεβόμαστε διπλά το γεγονός ότι διαχειριζόμαστε το υστέρημα κάποιων πολιτών, (καθώς και το μισό μισθό του Ευρωβουλευτή μας). Δεν πρόκειται να σπαταληθούν χρήματα για ανεξέλεγκτη ενοικίαση γραφείων και αμοιβές ισόβιων κομματικών γραφειοκρατών. <br /><br />Εν κατακλείδι, η σύνταξη του προϋπολογισμού των Οικολόγων Πράσινων για το 2010 μπορεί να ήταν βασανιστική, αλλά αποτέλεσε βήμα διαφάνειας για τη δημόσια ζωή. Δεσμευόμαστε, μετά την ψήφιση, του να δημοσιοποιούμε μέσω του διαδικτύου όλες τις δαπάνες μας, και τις πηγές εσόδων μας. Σημαντικό είναι επίσης ότι αποφασίσαμε πάνω από 200.000 ευρώ να διατεθούν το 2010 για στήριξη κοινωνικών δράσεων, ενώ και το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού θα διατεθεί για εξωστρεφείς δραστηριότητες.<br />Ελπίζουμε οι αποφάσεις των Οικολόγων Πράσινων για την οικονομική διαχείριση των κρατικών κονδυλίων να δημοσιευτούν στα ΜΜΕ, με τα συν και τα πλην. Και να μην προβληθούν επιλεκτικά μόνο τα αρνητικά τους σημεία, όπως συνήθως γίνεται. <br /><br />Λ. Τσικριτζής<br /> <br />Μέλος του Πανελλαδικού Συμβουλίου<br />των Οικολόγων Πράσινων<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7906028579060998032-4811335545595837474?l=ecogreenews.blogspot.com' alt='' /></div>Οικολόγοι Πράσινοι Ζακύνθουhttp://www.blogger.com/profile/17619806052629790345noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7906028579060998032.post-18146483212888439362009-10-25T12:47:00.000-07:002009-10-25T12:52:58.767-07:00<span style="font-style:italic;">Της Ελένης Τσιομίδου<span style="font-weight:bold;"></span></span><br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_hzAZF2faMmo/SuSsKfZp_II/AAAAAAAABTg/Hfayni5Nq7c/s1600-h/mediterranean-diet-food-pyramid.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 200px; height: 179px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_hzAZF2faMmo/SuSsKfZp_II/AAAAAAAABTg/Hfayni5Nq7c/s200/mediterranean-diet-food-pyramid.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5396627549724474498" /></a>Ο Γιώργος Παπανδρέου τόσο προεκλογικά όσο και στις πρόσφατες προγραμματικές του δηλώσεις μίλησε για την ανάγκη προβολής και αξιοποίησης της μεσογειακής διατροφής, με την παραγωγή επώνυμων και διεθνώς αναγνωρίσιμων προϊόντων. Δεν αρκέστηκε δηλ. να προτείνει την αλλαγή των καλλιεργειών, όπως έκανε η Νέα Δημοκρατία με την πρόταση για την «άλλη γεωργία», σαν απάντηση στη κρίση των συμβατικών καλλιεργειών αλλά προχώρησε ακόμη περισσότερο. Πρότεινε ένα μοντέλο διατροφής να κινεί από εδώ και εμπρός την αγροτική παραγωγή. Δεν θα είναι λοιπόν η παραγωγή που θα καθορίζει τη διατροφή, αλλά το πρότυπο της διατροφής θα καθορίζει το είδος και τη ποσότητα της παραγωγής. Ο στόχος δηλ. δεν είναι η κατάκτηση των αγορών με νέα προϊόντα αλλά η προσέλκυση ενός ειδικού καταναλωτικού κοινού, που θα γίνει οπαδός της μεσογειακής διατροφής. Συνδέει λοιπόν την παραγωγή με την κατανάλωση, όχι στη πρόταση της αυτάρκειας της εθνικής οικονομίας αλλά στο στόχο της προσέλκυσης ενός «ορισμένου καταναλωτικού κοινού» στην Ελλάδα. Η αγροτική παραγωγή λοιπόν εξυπηρετεί έναν μεγαλύτερο στόχο, αυτού της δημιουργίας ενός τουριστικού προϊόντος, με τη σύνδεση σ’ ένα ενιαίο πακέτο των πολιτιστικών αγαθών, του ελληνικού τοπίου και της μεσογειακής κουζίνας. <br /><br />Η πρόταση αυτή εκ πρώτης όψεως θα μπορούσε να θεωρηθεί ενδιαφέρουσα αλλά σημασία έχει να τη κρίνουμε στις λεπτομέρειές της για να δούμε τι ακριβώς σημαίνει για την αγροτική οικονομία. Μια πρώτη σκέψη είναι να δούμε εάν σημαίνει ότι τα προϊόντα της αγροτικής παραγωγής θα δεσμεύονται για να εξυπηρετήσουν το στόχο της τουριστικής αγοράς. Επομένως, δεν θα κυκλοφορούν ελεύθερα αλλά θα κατοχυρώνεται η παραγωγή τους με συμβόλαια από εταιρείες σίτισης και ξενοδοχειακής εξυπηρέτησης. <br />Το ΠΑΣΟΚ είχε μιλήσει δια στόματος Κατερίνας Μπατζελή για μια κοινωνική και οικονομική συμφωνία με τους εμπόρους και τους βιομήχανους, ν’ αγοράζουν ελληνικά προϊόντα. Η ίδια η κ. Μπατζελή στις προγραμματικές της δηλώσεις αναφέρθηκε στον υποβιβασμό της συμβολαιακής γεωργίας και στην ανάγκη αναμόρφωσης της σχέσης κράτους- αγρότη- συνεταιρισμών- καταναλωτών- αγοράς.<br /><br />Θα μπορούσε να γίνει αυτό; Ας δούμε κατά πρώτον τι σημαίνουν οι απαιτήσεις μιας «ποιοτικής» και «ανταγωνιστικής» γεωργίας με «διαφορετικά» γεωργικά προϊόντα που θα είναι συστατικά του πλούτου της γευστικής μας παράδοσης. <br />Κατά πρώτον η έννοια της ποιότητας έχει συγκεκριμένες δεσμεύσεις:<br />α) παραγωγή βάσει των προδιαγραφών της βιολογικής γεωργίας<br />β) παραγωγή που ακολουθεί συγκεκριμένα πρότυπα ποιότητας<br />γ) παραγωγή πιστοποιημένη (ονομασίας προέλευσης ή γεωγραφικής ένδειξης)<br />Τα προϊόντα αυτά έχουν προορισμό ένα ειδικό καταναλωτικό κοινό, που κινείται στην παγκόσμια αγορά με συγκεκριμένες απαιτήσεις που μπορούν να καλύψουν το κόστος της ποιότητας. Εάν η πρόταση αφορά λοιπόν την προσέλκυση αυτού του κοινού στην Ελλάδα, σημαίνει ότι απευθύνεται σε «πελάτες» που μπορούν να καλύψουν τις υψηλού κόστους ξενοδοχειακές υπηρεσίες. <br /><br />Αυτό όμως θα έχει πολύ αρνητικές συνέπειες για τη μεσαία αγορά που στηρίζει τον κλάδο του τουρισμού, εφ’ όσον δημιουργεί απαιτήσεις που το κόστος τους είναι αποτρεπτικό για την λειτουργία της. Οι λύσεις βέβαια πάντα υπάρχουν, οι οποίες είναι είτε σε βάρος της ποιότητας, είτε απαιτούν τη κρατική παρέμβαση. Στη πρώτη περίπτωση οι μεσαίοι επιχειρηματίες θα επιδιώξουν την αγορά φθηνών προϊόντων (πιθανόν εισαγωγής), αλλά αμφιβόλου ποιότητας, άρα αποσυνδέεται η παραγωγή από την κατανάλωση και στη δεύτερη, το κράτος θα παρέμβει για τη μείωση του κόστους, επομένως οδηγούμαστε σε μια επιδότηση της παραγωγής, γεγονός που το απαγορεύει η λειτουργία της ελεύθερης αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. <br />Ίσως γι’ αυτό το λόγο η κ. Μπατζελή είχε αναφερθεί στην ανάγκη τα μέλη του ΕΒΕΑ και του ΣΕΒ, ν’ αποκτήσουν εθνική συνείδηση για το διατροφικό ζήτημα. Αν όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει με τον επιμερισμό του κόστους, τότε χρειάζεται οπωσδήποτε κρατική παρέμβαση. <br /><br />Πιθανόν αυτή η πρόταση να ενδιαφέρει μεγάλα επενδυτικά σχέδια ή αντίθετα μικρές αγροτουριστικές επιχειρήσεις που μπορούν να μεταθέτουν το κόστος παραγωγής στο τελικό αγροτουριστικό προϊόν. Η δημιουργία όμως μιας μεγάλης τουριστικής αγοράς βασισμένης στη λειτουργία μικρών τοπικών επιχειρήσεων απαιτεί τεράστια οργάνωση και εκπαίδευση για την προσφορά συγκεκριμένων ποιοτικών υπηρεσιών. Αυτό σημαίνει ριζική αναμόρφωση του αγροτικού τομέα και του συνόλου της ελληνικής υπαίθρου. <br />Ήδη νομίζω ότι άρχισαν ν’ αναδεικνύονται οι δυσκολίες αυτής της πρότασης και δεν είναι οι μοναδικές. Ας δούμε κατ’ αρχάς τι σημαίνει για την ελληνική παραγωγή το μοντέλο της μεσογειακής διατροφής. Απαιτεί λοιπόν την καθημερινή λήψη λαχανικών, φρούτων, ελαιολάδου και μικρών ποσοτήτων γαλακτομικών, την εβδομαδιαία περιορισμένη κατανάλωση ψαριών, πουλερικών, αυγών και ζάχαρης και την ελάχιστη μηνιαία κατανάλωση «κόκκινου» κρέατος. Τα προϊόντα αυτά αποτελούσαν τη βάση της ελληνικής κουζίνας για αιώνες �